Halka açık şirketler nedir? (Ekonomi)

(Publicly-held companies) Hisse senetleri halka satılan şirketlerdir. Halka açık şirket kavramının tersi, "aile şirketi" veya "kapalı aile şirketi" kavramıdır. Aile şirketinin aksine halka açık şirketler çok sayıda insanın ortak olduğu şirketlerdir. Sermaye Piyasası Kanunu’nda hisse senetleri halka arz olunan ortaklıklar, halka açık kuruluşlar olarak kabul edilmiştir. Hisse senetleri halka arz edildiğinde şirket kendi iradesiyle halka açık hale gelmiş olur. Sermaye Piyasası Kanunu’na göre hem hisse senetlerini kendi iradesiyle halka arz eden şirketler, hem de ortak sayısı 100 ün üzerinde bulunan ortaklıklar halka açık şirket olarak kabul edilmektedir.

Halka arz nedir?

Bir sermaye piyasası deyimi. Hisse senetlerinin halka satışını ifade eder. Sermaye Piyasası Kanunu’nda Halka Açık Şirketleri, aile şirketlerinden ayırmada ölçü olarak hisse senetlerinin halka arzı alınır. Yasa’daki tanıma göre (SPK. m.3/c) "menkul kıymetlerin satın alınması için yazılı, sözlü veya resimli şekilde her türlü yoldan halka çağrıda bulunma" halka arz sayılır. Bunun gibi, halkı bir anonim ortaklığa katılmaya veya kurucu olmaya davet etmek de halka arz kapsamındadır. Halka arz ya kuruluşta ya da kuruluştan sonra olabilir. Anonim şirketler ani veya tedrici şekilde kurulurlar. Kuruluşta halka arz, tedrici kuruluş demektir. Ancak bu tür kuruluş bugün hemen hemen terkedilmiştir.

Kuruluşta hiçbir şirket hisse senetlerini halka arz etmemektedir. O bakımdan halka açılmak için önce ani kuruluşla şirket tüzel kişilik kazanır, sonra da sermaye artırımı ile halka açılır. Kuruluş aşamasından sonraki halka arz ise mevcut hisse senetlerinin halka satışı ve sermaye artırımı yollarından biriyle olur. Birinci yöntemde, şirket büyük bir sermaye ile kurulur, sonra da hissedarlar kendi hisselerini yasada öngörülen usul ve miktarlarda halka satarlar. Uygulamada, mevcut hisselerin halka arz edilmesinden çok, sermaye artırımı yoluyla halka arz yoluna gidildiği görülmektedir. Şirketlerin hisse senetlerini halka arz için Sermaye Piyasası Kurulu’ndan izin almaları gerekir (SPK. m. 4) menkul kıymetlerin halka arzında açıklanacak bilgiler izahname’de yer alır.

Halka arz izninin verilmesinden sonra Izahname Ticaret Sicili’ne tesçil ve ilan edilir. Menkul kıymetlerin halka arz yoluyla satışı arz izninde gösterilen satış süresi içinde yapılır. Halka arz edilen hisse senetlerinin Sermaye Piyasası Kurulu’nca tanınacak süre içinde (en fazla üç ay) tamamen satılacağı kurucular, pay sahipleri ya da bir aracı kurum veya banka tarafından taahhüt edilmelidir. Bu taahhüt, süre sonunda satılmayan hisse senetlerinin satın alınıp bedellerinin nakten ödenmesini kapsar. Anonim ortaklıklar, çıkarttıkları menkul kıymetlerin, satış sürelerinin sonunda veya halka satıldıklarını öğrendikleri, ya da bunun tesbit edildiği tarihten itibaren, belli bir süre (otuz gün) içinde kote edilmeleri dileğiyle Menkul Kıymetler ve Kambiyo Borsalarmdan birine başvurmakla yükümlüdürler (SPK. m. 8).

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç