Besin ağı nedir?

Bir ekosistemdeki çok sayıdaki farklı besin zincirlerinin bir araya gelmesiyle oluşan beslenme ilişkisine besin ağı denir.

Besin ağı hayvanlardan insanlara gelene kadarki süreçte hangi canlının hangi canlıyı yiyerek beslendiği açık bir şekilde anlatılmaktadır.

Besin zinciri hangi hayvanın hangi hayvanı yediğini ve sonuçta nasıl insana gelene kadar büyüdüğünü gösterir. Besin zincirinde canlılar üreticiler tüketiciler ve çürükçüller olarak sınıflandırılır.

Üreticiler bitkiler, tüketiciler hayvanlar ve insanlar, çürükçüller ise besin artıklarını ve üreticilerin kalıntılarını yiyerek temizleyen ve toprağa karışmasını sağlayan bakterilerdir.

Besin zinciri aynı zamanda hayvanların sınıflanmasında ve hangi hayvanın hangisiyle besleneceğinin tespit edilmesinde etkilidir. Bu sayede hangi hayvanın neslinin tükendiği durumlarda besin zincirinin etkileneceği veya hangi hayvanın hangisini yiyeceği bilineceği için hayvansal planlamanın yapılması kolaylaşacaktır.

Besin zinciri ve besin ağı arasındaki fark nedir?

Besin zinciri; aynı türden olan canlıları grup halinde inceler. Örneğin üreticileri ayrı, tüketicileri ayrı, ayrıştırıcıları ayrı inceler.Besin zincirinde canlılar arası organik madde geçişi olur.

besin ağı

Besin ağı ise canlıların bütününü inceler. Canlıların beslenme ilişkisi ile ilgilidir. Besin zincirinde enerjinin bir gruptan diğerine aktarıldığı her halka bir beslenme seviyesini oluşturur. Besin ağında, bir besin düzeyinden diğerine geçişte besin enerjisi tümüyle aktarılamaz.

Besin zinciri boyunca aktarılan enerjinin büyük bir kısmı o canlının yaşam gereksinimleri için kullanılır. Geriye kalanı ise zincirin bir sonraki halkasına aktarılır. Birinci basamaktaki bitkiler daha üst basamaktaki et oburlardan daha fazla besin depolayabilir. Basamaktan basamağa değişen bu enerji miktarı bir piramit oluşturur.

Bir besin zincirinin üretici basamağından başlayarak son tüketici basamağına kadar dikey dizilimine besin piramidi denir. Besin piramidinin her basamağındaki canlıların toplam ağırlığına biyokütle (biyomas) denir. Besin zincirinde en fazla biyokütleye sahip olan canlılar üreticilerdir ve genelde üreticilerden tüketicilere doğru gidildikçe biyokütlede azalma olur.

Besin piramidinin özellikleri

Besin piramidin tabanında üreticiler yer alır. Üreticilerin biyokütlesi çok fazladır. Bu sebeple tabanda geniş bir alanı oluşturur. Üst basamaklara çıktıkça biyokütle azalır. Besin piramidinde, aşağıdan yukarıya doğru her kattaki;

• Canlı sayısı azalır,
• Tür sayısı azalır,
• Besin miktarı azalır,
• Enerji miktarı azalır,
• Tüketicilerin vücut büyüklüğü artar,
• Canlı vücudunda biriken zehir miktarı artar.

Besin piramidinde enerji aktarımı % 10 kuralına göre ilerler. Enerjinin ancak yüzde 10’u üst basamağa aktarılır. Kalan %90 o canlının yaşamsal fonksiyonları için kullanılır.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç