Ad Aktarması nedir?

Benzetme amacı güdülmeden, aralarında benzerlik ilişkisi bulunmayan bir sözcüğün başka bir sözcük ya da kavram yerine kullanılması durumudur.

Ad aktarmasına ayrıca mecaz-ı mürsel ya da düz değişmece de denilir.

Birbirleri yerine kullanılan bu iki sözcük arasında iç-dış, parça-bütün, yazar-eser, soyut-somut, yer, yön, bölge, çağ-insan ilişkisi, neden-sonuç ilişkisi vb. bulunabilir.

Ad aktarması günlük hayatta çok sık kullanılmaktadır.

Ad aktarması örnekleri

İç-Dış İlişkisi

• Tabağı bir anda mideye indirdi. (Kast edilen tabak değil, tabağın içindeki yemektir.)

• Bütün buzdolabını silip süpürdü. (Buzdolabının içindeki şeyler silip süpürülmüştür.)

• Tüm sınıf öğretmeni selamladı. (Sınıf değil, sınıfın içindeki öğrenciler kast edilmiştir.)

• Evi cuma günü taşıyacağız. (Ev değil, evin içindeki eşyalar taşınacaktır.)

Parça-Bütün İlişkisi

• Bu dergide çok ünlü isimler çalışıyor. (Dergi kelimesiyle yayınevi kastedilmiştir.)

• Köşeyi dönünce üçüncü apartmanda oturuyorum. (Apartman dairesi kast edilmiştir.)

• Bu olayı çözecek bir akıl yok mu? (Akıl değil, bir kimse kastedilmiştir.)

• Karanlıkta iki göz beni izliyordu. (İki göz kelimesiyle bir insan kastedilmiştir.)

Sanatçı – Eser İlgisi

• Bu akşam biraz Balzac okuyacağım. (Balzac’ın bir eseri kastedilmiştir.)

• Bu duvarlarda bir sürü Picasso ve Van Gogh görebilirsiniz. (Picasso ve Van Gogh’un eserlerini görebilirsiniz.)

• Diskoda sürekli Ricky Martin çaldı. (Ricky Martin’in şarkıları kastedilmiştir.)

• Yarın öğlen Shakespeare izlemeye gideceğiz. (Shakespeare’in bir oyunu kastedilmiştir.)

Yer, Yön, Bölge, Çağ – İnsan İlişkisi

• Batı teknolojide çağ atlamıştı. (Batı halkları kastedilmiştir.)

• Anadolu yoksulluktan kırılmaya başladı. (Anadolu bölgesinde yaşayan insanlar kastedilmiştir.)

• Türkiye’nin belli bölgeleri susuzlukla yüzleşiyor. (Bu bölgelerde yaşayan insanlar kastedilmiştir.)

• İş yerine gereken evrakları verdin mi? (İş yerinde çalışan yetkililer kastedilmiştir.)

Neden-Sonuç İlişkisi

• Topraklarımıza bereket yağıyor. (Yağmurun yağması bereketi getireceğinden, bereket sonuç olarak kastedilmiştir.)

• Etrafındakilere hastalık bulaştırdı. (Aslında kastedilen mikroptur, mikroplar hastalıklara yol açmaktadır.)

Soyut – Somut İlgisi

• Bu gençlik nerelere doğru gidiyor böyle. (Gençlik kelimesiyle genç insanlar kastedilmiştir.)

• İnsanlık giderek daha fazla tüketime teşvik ediliyor. (İnsanlık kelimesiyle dünya üzerindeki tüm insanlar kastedilmiştir.)

• Cankurtaranlar buradaki bütün canlardan sorumlu. (Canlar kelimesiyle sahilde bulunan insanlar kastedilmiştir.)

 

Yorumlar

Emir 11.12.2017
Evet güzel olmuş ellerinize sağlık aslında bizde bu örnekleri bulabiliriz ama insanoğlu direk uğraşmadan interneti açıp bakıyo işte :) neyse moderatörler ve adminler ellerinize sağlık.. :)))
Cevapla
sanane 27.09.2017
yani bi bakımda mecaz anlam gibi bişeymi oluyo ?
Cevapla
kyhhfvjnbmön 30.01.2017
güzel iş bravo
Cevapla

Yorum ekle

Vazgeç