Zencefil nedir?

Birçeneklilerin zencefilgiller familyasından otsu bir bitkidir. Sıcak ülkelerde yetişir. Güzel kokulu olur. Itırlı kök saplarından hekimlikte kullanılan bir yağ çıkarılır.

Baharat olarak kullanılır. Şurubu ve tatlısı da yapılır. 100 cm boyunda kamış görünüşünde çok yıllık otsu bir bitki. Yapraklar mızrak şeklinde sivri uçlu ve tarçın kokuludur. Çiçekler sarı renkli ve çoğu bir arada bulunurlar. Zencefilin vatanı Güney Asya olmakla beraber Hindistan, Batı Afrika gibi birçok tropik bölgelerde ekimi yapılır. Memleketimizde ancak seralarda yetiştirilir. Nemli iklimi ve sulak yerleri sever.

Kullanıldığı yerler: Bitkinin kökleri nişasta, reçine ve uçucu yağlar taşır. Kökler yassı ve grimsi renklidir. Kuvvetli kokulu ve biraz acımsı lezzetlidir. Baharat olarak kullanılır. Zencefil yağının hazmı kolaylaştırıcı tesiri vardır. Ayrıca yatıştırıcı ve gaz söktürücü etkiye sahiptir.

Hint, Arap ve Asya topraklarında, bitkisel şifa amacıyla geleneksel olarak, binlerce yıldır kullanılmaktadır. Birçok hastalığın çaresi olarak görülmüş ve uygulanmıştır. Çin’de mide rahatsızlıklarında, ishal gibi durumlarda tedavi amaçlı kullanılmaktadır. Yemeklerin içerisinde kullanılmaya 13.yüzyılda başlanmıştır. Avrupa’ya tüccarlar tarafından getirilmiştir ve özellikle de mide hastalıkları tedavisinde kullanılmıştır.

zencefil

Bilimsel olarak botanikte Zingiber officinale olarak bilinmektedir. Zencefil bitkisi, yer altında, köklerinde dallanmış şekildeki yumrulara sahiptir. Bitkinin botanik adı zencefil “boynuz şeklinde” anlamına gelen kelimeyi çağrıştırdığı için Sanskritçe’ den türemiş olduğu düşünülmektedir.

Zencefiller familyasından olan mucizevi bitki, mavi- yeşil renkte tek bir çiçeğe sahiptir. 1-2 ‘ye kadar boylanabilen bitki genel olarak tropik alanları tercih etmektedir. Gövdesi ince uzun bir boruyu hatırlatmaktadır. Zencefil ülkemizde yetişmemektedir. Yaprakları 1 ile 2 cm olup, çok yıllık bir bitkidir.

Geçmişi

Güneydoğu Asya’ da hala mutfaklarda bu harika baharatlı bitki özelliği göstermektedir. Zencefil dünya genelinde pek çok alanda binlerce yıldır kullanılmaktadır. Zencefil Çin, Hindistan ve Orta Doğu metinlerinde de uzun uzun sözü edilen bir şifalı bitkidir. Çin neredeyse iki bin yıldır zencefili kullanmaktadır. Zamanla Çinden antik Romalılara ve daha sonra Avrupa’ya kadar yayılım göstermiştir. Akdeniz bölgelerinde yayılan zencefil kullanımı halen popülaritesini devam ettirmektedir.

Daha kullanılabilir yapmak için İspanyol kşifler bir girişim yaptılar. Zencefili Batı Hint Adaları, Meksika ve Güney Amerika ülkelerine tanıttılar. Bunun sonucunda 16. Yüzyılda Avrupa’nın geri kalan kısımlarına değerli bir bitki olan zencefil ihracatı başladı. Bugün ise, Jamaika, Hindistan, Fiji, Endonezya ve Avustralya dahil zencefil üst ticari üreticileri arasında yer almaktadır.

Zencefilin faydaları nelerdir?

Zencefil özellikle kış aylarında tüketildiğinde grip, soğuk algınlığı ve nezle gibi hastalıklara iyi gelmektedir. Soğuk algınlığına ya da çeşitli nedenlere bağlı mide bulantılarına da iyi gelir. Genelde mide bulantısı ile beraber görülen baş dönmelerinin de kesilmesini sağlar. Vücuttaki şişkinlik, hazımsızlık ve gaz şikayetlerini azaltan zencefil, bununla beraber kas ağrılarını, romatizma ağrılarını ve kronik ağrıları hafifletmektedir.

Öksürüğün giderilmesinde ve solunum yollarının açılmasında oldukça etkilidir. Kadınlarda regl dönemlerinde görülen ağrıların hafifletilmesinde etkili bir bitkidir. Mide bulantıları üzerinde etkili olduğundan söz etmiştik. Özellikle hamilelikte görülen kusmalar, kemoterapi etkisi ile görülen kusmalar ve deniz, araç tutması gibi nedenlerle yaşanan kusmalar zencefil sayesinde önlenebilmektedir.

Zencefil nasıl kullanılır (Tüketilir)?

Zencefil bitkisi genellikle çay olarak tüketilmektedir. Ancak yağ ya da toz halinde de satılmaktadır. Çay olarak tüketmekte zorluk çekerseniz bu yöntemleri de deneyebilirsiniz. Zencefil çayını doğru hazırlamak, faydalarını görebilmek açısından önemlidir. 4 bardak ölçü ile çay hazırlarken; 4 santimetre uzunluğa sahip zencefilin kabuklarını iyice temizleyin. 4 bardak olarak hazırladığınız, klorsuz hazır suyu kaynatın ve zencefili ince dilimler haline getirdikten sonra suyun içine ilave edin.

Tencerenin kapağını kapalı tutarak, kısık ateş üzerinde 20 dakika kadar beklettikten sonra yalnızca su kalacak şekilde süzün. Ilık olarak tüketmelisiniz. Çayınıza tat katmak için içerisine limon dilimleri ya da bal ilave edebilirsiniz.

Sözlükte "zencefil" ne demek?

1. Zencefilgillerden, hindistan ve malezya'da yetişen bir bitki (zingiber oflicinale).
2. Bu bitkiden elde edilen ve baharat olarak kullanılan toz.

Zencefil kelimesinin ingilizcesi

adj. gingery
n. ginger
Köken: Arapça

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç