Yezidi nedir?

Yezidilik çoğunlukla Ortadoğu kökenli bir dine inanan insanların oluşturduğu bir topluluktur. Yezidilerin daha çok Musul kentinde yaşadıkları bilinmektedir.

Yezidilik çoğu zaman şeytana inanma şeklinde ithamlara maruz kalsa da aslında Mezopotamya’ya kadar uzanan köklü bir geçmişe sahiptir. Genel olarak Irak’ta yaşayan ve kürtlerin oluşturduğu bir topluluk olan Yezidilikte, bir kişinin Yezidi olabilmesi için, anne ve babasının da Yezidi olması gerekmektedir.

Yezidiler kendilerini Allah’a hiçbir peygambere bağlı kalmadan inanan halk olarak nitelendirmektedir. Günümüzde yaptığı zorbalıklarla gündemden düşmeyen IŞİD’in (Irak Şam İslam Devleti)ise Yezidilere sırf bu inanışlarından dolayı zulüm yaptığı tahmin edilmektedir.

Bazı tarihçiler Yezidi inancının meydana gelişini Emevi Sultanı Yezid Bin Muaviye’ye bağlamaktadır. Fakat Yezidiler bu görüşü reddederek; asıl yol göstericilerinin Yezid Bin Ezidiyan olduğunu ve Yezid Bin Muaviye ile sadece isim benzerliği bulunduğunu söylemektedirler.

Yezidilikte yaradılış

19. yüzyılın sonlarında Mardinli Yezidiler. Başlangıçta Tanrı Azda kendi ateşinden Melek Tavus'u yaratır ve ona evreni ve insanı yaratma görevini verir. Bununla birlikte yaradılış işinde Tavus'a yardımcı olacak altı melek daha yaratır. Bunun üzerine Melek Tavus, Azda'nın verdiği buyruk doğrultusunda ve yine Azda'dan aldığı bir toz ile Erkek ile Kadın'ı, ve evreni yaratır.

Daha sonra Melek Tavus yarattığı bu iki insanı takdim etmek üzere Azda'nın yanına gider ve Azda Melek Tavus'a "Bundan sonra bu iki insana tabi olacaksın" der. Bunun üzerine Melek Tavus "Bu iki insanı yaratan yoktan vareden benim niçin onlara tabi olayım ben sadece beni yaratan sana tabi olur, sana ibadet ederim" der.

Bu ilk iki insandan toplam 80 çocuk dünyaya gelir. Daha sonra bu ilk iki insan, ideal insan konuda anlaşmazlığa düşerek kavgaya tutuşurlar ve sınavdan geçirilmelerine karar verilir. Her ikisi de ruhlarını, düşüncelerini bir küpe doldururlar ve ağzını kapatırlar. 40 gün sonra Erkek olanın küpünden Şahid bin Car adında güzel bir genç çıkar. Kadınınkinden ise sürüngenler, akrepler, çıyanlar.

Adam Şahid bin Car'ı o kadar sever ki diğer 80 çocuğuyla artık ilgilenmez olur. Bu da kadın ve 80 çocuğu arasında kıskançlık ve nefrete neden olur. Karar verirler Şahid bin Car öldürülecektir. Kadın bir parola belirler ve suikastın yapılacağını bu parolayla bildireceğini söyler. Ancak her şeyi bilen ve duyan Melek Tavus'u hesaba katmamıştır Melek Tavus, yarattığı dört cine emir verir ve cinler gece olunca bu 80 çocuğun ağızlarına üflerler.

Uyandıklarında 80'i de farklı dil konuşmaktadırlar. Bu sebeple annelerinin söylediği parolayı da anlayamazlar Şahid bin Car böylelikle Melek Tavus'un sayesinde kurtulur. Daha sonra Şahid bin Car'a dişi bir melek gönderilir ve bundan olan çocuklar Yezidilerin atalarını oluşturur, diğer 80 çocuktan dünyaya gelenlerse diğer insanları oluştururlar.

Yezidilikteki inançlar

Yezidiler kendilerine "Azday Halkı" adını verirler. İnançları arasında:

• Dünya sonsuzdur, dünyayı yaratan tanrı onu asla yıkmaz,
• Doğanın korunması ve doğaya saygıyı benimserler,
• Günde üç defa güneşe dönerek ibadet edilir,
• Çarşamba gününü dinlenme günü olarak kabul ederler çünkü, Melek Tavus'un yaratıldığı gün, İlk iki insanın yaratıldığı gün ve Şahid bin Car'ın meydana geldiği gündür çarşamba,
• Sonradan Yezidi olmaya izin verilmez,
• Şeytan'ın adını telaffuz etmek haramdır,
• Şeytan'ın adını anımsatan kelimeleri anmak (Kitan, Şar, Şat, mel'un, na'l) haramdır.

Yezidiliğin kutsal kitap veya kitapları var mıdır?

XIX. yy’ın sonlarına doğru Yezidiler üzerine çalışma yapan misyonerler tarafından ilk olarak Yezidi kutsal kitapları olan ‘Mushefa Reş’ (Kara Kitap) ve ‘Kitab-ı Cilve’ basıldı. Bunlar orijinal kitaplar değil. Yezidiler de bu iki kitabı kabul etmemektedirler. Onlar bu iki kitabın şu an da ellerinde olmadıklarını söylüyorlar.

Onlara göre Yezidi dini metinleri yazıya geçirilmeyip özellikle Kavallar tarafından sözlü şekilde nesilden nesile aktarılmıştır. Doğru olan da budur. 1960’lı yıllardan itibaren bu kavil ve dualar derlenmekte ve basılmaktadır. Toplanan bütün bu sözlü gelenek derlenerek standartlaştırılmaktadır. Bunların muhtevasından derlenen bilgiler ışığında Güney Kürdistan bölgesinde Yezidi çocuklarına devlet okullarında Yezidilik dersi verilmektedir. Bu konuda şu an da basılı olan Mushafa Reş ve Cilve kitaplarına itibar edilmemektedir.

Sözlükte "yezidi" ne demek?

1. Musul bölgesinde yaygın bulunan, tanrı'nın iyiliği, şeytanın kötülüğü temsil ettiğine, tanrı ile şeytan arasında sürekli bir tartışma olduğuna inanan bir islam mezhebi.
2. Bu mezhepten olan kimse.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç