Yemek borusu nedir?

Yutaktan dikey olarak mideye inen, kas ve zardan yapılmış bir borudur. Omurgaya yaslanmış haldedir.

Ortalama yüksekliği 25 sm.'dir. İçyüzü mukoza ile örtülüdür. Kap dokusu düz ve çizgili liflerdendir. Kasılmaları sayesinde yutulan lokma mideye iner. Hareketleri yavaş, fakat kuvvetlidir. Başlıca hastalıkları şunlardır: Fıtık, iltihaplar, frengi, ülser, spazma, çeşitli urlar ve varis.

Hazım kanalının başlangıç kısmı. Yetişkin bir şahısta boyu 25 cm kadar olup, üç kısımdan teşekkül eder.

1. Boyun parçası: En kısa bölümüdür.

2. Göğüs parçası: En uzun parçadır.

3. Karın parçası: Diyafragmayı geçtikten sonraki bölümdür.

Üç darlık mevcuttur. Birinci darlık dişlerden itibaren 18 cm’de boğaz (farinks) ile birleştiği yerde; ikinci darlık 28 cm’de yemek borusunun sol bronş dalı ile çaprazlaştığı yerde; üçüncü darlık ise 43 cm’de yemek borusunun mideyle birleştiği yerdedir. Bu darlıkların bilinmesi hastalıkların daha çok buralarda oturması, yabancı cisimlerin buralara takılması, yanıkların daha fazla buralarda olması bakımından mühimdir.

Yemek borusunun iç yüzeyini; alt (karın) parçasında çok katlı silindirik epitel hücreleri, geri kalan parçalarında çok katlı yassı epitel hücreleri, örter. Alt 1/4 bölümü, irademiz dışında hareket sağlayan çizgisiz adalelerden, 1/4 yukarı bölümü irademizle hareket sağlayan çizgili adalelerden ve geri kalan 2/4 orta bölümü her iki cins kasın karışımından yapılmıştır. Oksijenden zengin kanı, sol mide atardamarı alt trioid atardamarı, aort kavisi ve inen aort vasıtasıyla alır.

Oksijenden fakir kanı götüren damarlar portal ve kaval toplardamar sistemine açılır. Portal ve Kaval toplardamarları birbirleriyle ağızlaştığından sinoz gibi bazı hastalıklarda yemek borusunda varisler meydana gelir ve tehlikeli öldürücü kanamalara sebep olur. Vagus sinirinden ve sempatik ağdan gelen sinirlerle uyarılır.Yemek borusunda üç hareket husule gelir.

Birincisi yutmayı temin eden hareketler; ikincisi yutma güçlüğü olan hastalarda müşahade edilebilen ve besinlerin geri gelmesini sağlayan hareketler; üçüncüsü ne gibi bir vazifesi olduğu hala tartışmalı olan solucan kıpırdamaları şeklindeki hareketlerdir. Yemek borusunun hastalıklarında, hemen hemen hiçbir hastalıkta görülmeyen şekilde kolay ve yeterli bir hikaye alınır. Dil bilmeyen bir hasta, hatta hiç konuşmayan bir hasta bile işaret ederek kolaylıkla yutamadığını, yiyecekleri geri çıkardığını anlatabilir.

Üç tipik belirtisi vardır: Yutma güçlüğü (disfajı); yutulan şeylerin mideye değmeden geri çıkarılması (regürjitasyon) ve ağrı. Yemek borusu hastalıklarının teşhisinde baryum içirilerek yemek borusunun röntgen filminin çekilmesi mühim bir usüldür. Ayrıca özofagoskop denilen özel aletle yemek borusu içine girilerek kanalın içi gözlenebilir ve hastalığın teşhisi için parça (biopsi) alınabilir. En sık görülen hastalıkları arasında yabancı cisimlerle had tıkanması, doğuştan anormal yemek borusu, yemek borusu iltihabı, kimyevi maddelerle meydana gelen yanıklar, yemek borusu ülserleri ve kanserleri sayılabilir.

Sözlükte "yemek borusu" ne demek?

1. Askerlikte yemeğin çıktığını bildirmek için çalınan boru.
2. Besinleri ağızdan mideye ulaştıran kasla çevrili zarsı kanal.

Yemek borusu kelimesinin ingilizcesi

n. oesophagus [Brit.], esophagus

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç