Tuluat nedir?

Bir oyun türüdür. Yazılı metne sadık kalınmadan, sahnedeki oyuncunun içinden geldiği şekilde ve sözlerle oynaması anlamına gelir.

Tuluat oyunlarının tam metni yoktur. Çok kısa bir ana hikaye vardır. Her oyuncu kendi sanat gücüyle bu hikayedeki rolünü esprilerle süsleyerek sahnede kendini gösterir. En çok Türk tiyatrosunda gelişmiştir. En usta tuluat oyuncuları, Kavuklu Hamdi ve Kel Hasan'dır. Doğaçlama  Tuluat kelimesi doğuşlar, doğmalar anlamına gelmektedir.

Sanatçıların belirlenmiş bir konu üzerine sahnede doğaçlama yapması esasına dayalı bir tiyatro türüdür. Tuluat, geleneksel Orta Oyunu ve batıdan gelen tiyatro sanatının  birleşmesiyle oluşmaktadır. Temel amacı izleyiciyi eğlendirmek olan Tuluat tiyatrosu ilk olarak 19. Yüzyılda ortaya çıkmıştır. Kavuklu Abdi Efendi, Kavuklu Hamdi Efendi, Naşit Özcan, Kel Hasan, İsmail Dümbüllü, Muammer Karaca ve Münir Özkul Tuluat tiyatrosunun en bilinen sanatçılarıdır.

Orta Oyunun geleneğiyle yetişmiş bu sanatçıların ortak özellikleri zeki, hazırcevap, yaratıcı ve samimi olmalarıdır. Çünkü Tuluat tiyatrosunda sergilenen konular aynı olsa bile  oyunlar, oynanılan yere, seyircinin türüne ve zamana bağlı olarak sürekli değişiklik göstermiştir. Tuluat tiyatrosunda Orta Oyununun izlerini rahatlıkla görebildiğimiz konulardan biri de gezici tiyatro anlayışından hareketle oyunların kalabalığın bulunduğu her yerde yapılabiliyor olmasıydı.

Tuluat tiyatrosu nerelerde yapılmıştır?

• Tiyatro sahneleri
• Gazinolar
• Kahvehaneler
• Sinemalar
• Parklar

Halk tarafından çok sevilen  Tuluat tiyatrosunun ömrü malesef çok uzun olmamıştır. Dönemin aydın kesimi tarafından sıkça eleştirilen konuların başında Tuluat tiyatrosundaki konuşmaların gittikçe bayağılaşması ve doğaçlama esasına dayanan bu konuşmaların denetiminin yapılmasının güçlüğü gelmektedir.

Bir diğer eleştirilen husus ise kantocuların seyirciye sataşarak kavga etmesi, bu kavgaların büyümesi ve polisin bu olaylara müdahalesi olmuştur. Tuluat tiyatrosunun en önemli özelliklerinden olan kantolar oyunların vazgeçilmez ögelerinden biriydi. Sahnedeki kantocular zaman zaman oyuna dahil olarak rol almakta ve kantolarıyla seyirciyi eğlendirmekteydi. Ancak eğitimsiz, bilgisiz kimseler tarafından da yapılmaya başlanan oyunların sayısı arttıkça oyuncular ve seyirciler arasında kavgalarda artış oldu.

Cumhuriyet ile birlikte batılı tarzda tiyatro oyunlarının artması ve başarılı oyuncuların Tuluat tiyatrosunda oynamak istememesi bu tiyatro türünün unutulmasına yol açmıştır. Günümüzde hala Orta Oyunu geleneğine bağlı bazı sanatçılar Tuluat tiyatrosu olarak nitelendirebileceğimiz oyunlar yapmaktadır.

Sözlükte "tuluat" ne demek?

1. Yazılı metni olmayan; kararlaştırılmış taslağı, yerine, zamanına göre oyuncular tarafından, sahnede yakıştırılan sözlerle tamamlanan oyun, doğaçlama.

Tuluat kelimesinin ingilizcesi

improvisations

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç