Susam nedir?

Sıcak bölgelerde yetişen bir bitkidir. Darı büyüklüğünde ve oval biçimli sarımtırak tohumlarının yağı çıkarıldığı gibi ezilip «tahin» denilen sübyesi yapılır. Türkiye'de en çok susam yetiştirilen iller Antalya, Muğla, Adana, İçel, Aydın, İzmir, Çanakkale ve Manisa'dır, Susam küspesi çok besleyici olduğundan hayvan yemi olarak kullanılır. Türkiye’de Batı ve Güneybatı Anadolu’da yetiştirilir.

Bir metre boyunda, yağ veren bir yıllık otsu bir bitkidir. Başlıca Hindistan, Çin ve Sudan’da yetişir. Bitkinin alt yaprakları karşılıklı ve loblu, üst yapraklar tam ve mızrak şeklindedir. Çiçekler beyaz veya pembe olup, yaprakların koltuğunda salkım durumunda toplanmışlardır. Meyveleri 2-3 cm boyunda, uzun, prizmatik ve çok tohumlu bir kapsüldür. Susam, sıcağı çok sever. Isı miktarı fazla olan yerlerde tohum verimi ve yağ oranı artar.

Orta derecede ağır ve humuslu topraklarda iyi yetişir. Sonbaharda toprak işlenir. Tohum ekimi nisan sonu, mayıs içinde yapılır. Dekar başına 1-1,5 kg tohum atılır. Gelişme devresinde yıllık ortalama ısı, 20°C’nin üzerinde olan yerlerde 4-4,5 ay içerisinde yetişir. Tohumlarından % 50 civarında yağ elde edilir. Yağı hemen hemen kokusuz ve soluk renklidir. Yemek yağı olarak kullanılır. Tedavide müshil etkilidir. Kabukları soyulmuş susam tohumlarının ezilmesiyle tahin elde edilir. Bu da tahin helvası yapımında kullanılır.

susam

Ayrıca susam tohumları simit ve pastaların üzerine konur. Yemek yağı olarak kullanıldığı gibi, tıp alanında da kullanılmıştır. Susam tohumlarının kabuğunun soyulup ezilmesiyle de tahin elde edilmekte olup, bu madde aynı zamanda pekmezle birlikte yenilen veya tahin helvası yapımında kullanılan bir gıda maddesidir. Susamın en iyisi, taneleri büyük ve taze olanıdır. Yumuşatıcı, çözücü ve bütün ot kökleri ve baharatları gayet iyi bir şekilde uyuşma özelliğine sahiptir.

Özellikleri

Susam, bol miktarda yağ taşıyan bir bitki olup, ağız yoluyla alındığında müshil ilaç niteliğindedir. Yaralar ve sertlikler üzerine merhem gibi sürüldüğü gibi ilaç yapımında katkı maddesi olarak ta kullanılmıştır. Yenildiğinde vücudu normal bir şekilde ısıtır ve şişmanlatır, bu özellik hem tohumunda ve hem de yağında mevcuttur. Diğer bütün tohumlardan daha yağlıdır, bu sebeple çabucak bozulup kokuşur. Hazmı pek iyi değildir. Kusma ve ağız kokusu meydana getirir, dişler arasında artıklar bırakır, mideyi sarkıtır ve susuzluk yapar, hafifçe kızartılacak olursa veya bal ile birlikte alınırsa, yan etkisi giderilmiş olur.

Susam tohumu’nun öğütülmüş tozu, susamyağının aynı özelliğine sahiptir. Fakat yağı daha tesirlidir. Susam yağı, boğaz sertliğine ve öksürüğe karşı gayet faydalıdır. Eğer saçlar, susam yaprağının kaynatılmış suyu ile yıkanırsa, yumuşatır ve uzatır, başta meydana gelen kepeklenmeyi de giderir. Susamyağı, reyhan suyu ve zeytinyağı ile karıştırılıp kaynatıldığı zaman, elde edilen sıvı, saçların güzel bir şekilde sertleşmesini sağlar, vücutta kan çoğalmasından meydana gelen kaşıntıyı ve tuzlu balgamı giderir.

Halis susam yağı adet kanamasını çoğaltır, ana karnındaki çocuğunun düşmesine de yardımcı olur, yan akrep sokmasına karşı da faydalıdır. Susam yağı, keten tohumu ile kızartılıp yenirse, cinsel istek ve arzuyu tahrik eder, meniyi de artırır. Susam yağı (gram olarak) “kendi miktarınca içyağı ile karıştırılıp merhem yapılır ve yüze sürülürse, yüzdeki değişik rengi düzeltip yumuşatır, güzelleştirir, vücuttaki ve özellikle anüs çatlaklara ve sertliklere sürüldüğü zaman gayet faydalıdır. Eğer birbirine dolaşmış damar ve sinirler üzerine sürülürse, düzeltip doğrulmasına yardım eder.

Gerek ağız yoluşla alındığı ve gerekse dıştan merhem gibi sürüldüğü zaman, vücutta kuruluktan meydana gelen buruşukluğa karşı gayet faydalıdır, sert şişlikleri yumuşatır, yüzde ve başta çıkan sivilcelere de gayet iyi gelmektedir. Susam yağı, peynirle birlikte belli bir süre yenecek olursa, göğüsteki yaralara, vücudunda kuruluk meydana gelenlere ve nefes darlığına karşı gayet faydalıdır.

Susamyağı, boyacılar kökü diye bilinen ot kökü ve gülsuyu ile karıştırılarak alınacak olursa, ateşli baş ağrısı için iyi gelir. Susam yemek, midede sıcak karışımlardan meydana gelen yanmayı ve keskin ilaç kullanmaktan yine midede meydana gelecek olan yanmaları teskin eder. Susam yağından bir defada alınacak miktar ise 15 gram kadardır.

Tarihçesi

Türkçe'deki "susam" kelimesi, İngilizce'deki karşılığıyla "sesame", Arapça'daki"simsim", Afroasia dil kökündeki "semsem" ve daha eski Antik Mısırlılar dönemindeki adıyla "semsent" kelimelerinin izlerini taşır. Asya mitolojilerinden gelen susam tohumunun kullanımı ile ilgili kaydedilmiş en eski belgelerde Tanrının dünyayı yaratmadan bir gece önce susam şarabından içtiğine inanılır. Sesamum indicum (indicum, Hindistan) batı Hindistan'da doğal olarak yetişen bir susam cinsidir. Susam tohumlarının kullanımı milattan önce 3000 yıllarına dek gitmektedir.

5000 yıldan fazla bir süredir, Çinliler susam yağını sadece aydınlanmak amaçlı olarak yakmakla kalmayıp, aynı zamanda mürekkep blokları içerisinde kurum yaparak, bir çeşit mürekkep elde etmek amacıyla da kullanmışlardır. Romalılar, susamı toplayıp geniş bir zeminde kimyon ile karıştırarak bu karışımdan bir çeşit ekmek yaparlardı. Afrikalı köleler susam tohumlarını Amerika'ya getirdiler, bu tohumlara benne tohumları demekteydiler. Şu anda özellikle Amerika ve Meksika yöresinde bu tohumlar halen "benne tohumları" adıyla bilinmektedir. Bu tohumlar küçük, inci beyazı rengindedirler.

Kısa bir süre sonra özellikle Güney Amerika bölgesinde, yemeklerin ayrılmaz bir parçası haline gelen susam tohumlarını,günümüzde Orta Amerika bölgesinden, Asya ve Kuzey Afrika bölgelerine kadar her yerde bulmak mümkündür. Çağlar boyunca, susam tohumları yiyecek ve yağ kaynağı oldular. Susam tohumları halen yakın ve uzak doğu yemeklerinde kullanılan yağın temel kaynağı konumundadır. Diğer şekerleme ürünlerinin yanı sıra, susam tohumlarının büyük bir kısmı helva ve tahin üretimi için de kullanılmaktadır

Çeşitleri

Diğer yıllık bitkiler 2-4 fit uzunlukta kalmalarına rağmen, yıllık olan bu bitki 7 fit uzunluğa dekyetişmektedir. Çiçekleri beyazdan lavanta-pembe renge değin değişebilmektedir. Küçük tohumlar olgunlaştığı zaman, olgun ve yenebilir susam tohumlarını içerisinde saklayan kabuk pat diyeaçılıverir. Bu olay tohumların saçılmasına neden olduğu için, kabuklar genelde tam olgunlaşmadan önce ve elle toplanır. Bu yöntem antik çağlardan beri değişmemiştir. Susam tohumlarının kabuğu genelde çıkarılır, zira kabuk içinde bulunan % 2/3 'lük okzalik asit, kalsiyum absorbsiyonunu keser ve tohuma hafif acılık katar.

Susam tohumlarının hasadı için en uygun mevsim Eylül ile Nisan arasındadır bu dönem, yeni mahsulün harmanlanması içinde müsait bir zamandır. Susam çiçeklerinden hazırlanan bir kolonya vardır. Susam yağı çıkarmak için preslenen tohumlardan arta kalan posa (yağlı kek) protein açısından oldukça zengindir. Bu posa büyükbaş hayvancılığında mükemmel bir yem olarak kullanıla gelmektedir. Tohum rengi çeşitliliği bitkinin cinsine bağlı olarak değişmektedir. Bunlar arasında koyu kahve, kırmızı, sarı, ve yaygın olarak da grimsi fildişi rengi bulunmaktadır. Koyu tohumların daha revaçta oldukları söylenirse de, bu tohumların boyalı olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Sözlükte "susam" ne demek?

1. Susamgillerden, sıcak bölgelerde yetişen küçük bir bitki (sesamum indicum).
2. Bu bitkinin küçük, sarımtırak tohumu.
3. Süsen.

Susam kelimesinin ingilizcesi

[Susam] n. sesame, sesame seed
Köken: Arapça

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç