Soda

Çamaşır ve bulaşık yıkamada, endüstride kullanılan ve kimyaca adı «nötr sodyum karbonat» formülü: (Na2CO310H20) olan bir tuzdur. Tabiatta saf halde, kristal durumunda bulunur. Daha çok göllerde ve civarlarında rastlanır. Dünyanın en önemli soda gölleri Mısır'da Vadi-i Natrun'daki göllerdir. Bunların suyundan yüzde 39 sodyum karbonat (Na2C04), yüzde 25 sodyum bikarbonat (Na HCO3) alındığı gibi göllerin çevresindeki kumlar arasında yüzde 35-42 oranında soda bulunur. Doğu Afrika'daki Magadi gölüyle yurdumuzdaki Van gölünde de soda vardır.

Kristal durumda sodaya Macar ovasında, Mançurya'dan Arabistan'a kadar uzanan bozkırlarda, Arjantin'de, Amerika'da Sierra Nevada'nın doğu yamaçlarında rastlanır. Soda, endüstride Leblanc ve SolVay usulleriyle elde edilir. Leblanc usulünde, sodyum klorür (yemek tuzu), sülfürik asit etkisiyle sodyum sülfat haline getirilir. Bu bileşik kömür ve kireçle eritilerek soda elde edilir. Solvay usulü daha basit ve ucuzdur. Katı amonyum bikarbonat, sodyum klorür çözeltisiyle karıştırılır, sodyum bikarbonat çöker, bunun ısıtılmasıyla soda elde edilir.

Soda, sabun, boya, dokumacılık, kimyasal maddeler, ilaç, kağıt, cam, emay, fotoğraf, kauçuk vb. gibi endüstrilerde kullanılır. Sodanın endüstride kullanılışı, diğer maddeleri elde etmede, ham maddeye yardımcı olarak kullanılması şeklindedir. Cam sanayiinde ve birçok kimyevi ürünün elde edilişinde rolü vardır. Sodyum nitrat, fosfat ve silikatların elde edilişinde soda kullanılır. Diğer kullanıldığı sahalar; sabun ve kağıt üretimi, tekstil ve petrol arıtma tesisleridir. Soda ilk defa kaya tuzuyla sülfürik asidin işleme sokulmasından elde edilen sodyum sülfat, kireç taşı (CaCO 3 ) ve kömürün (C) yanyana kızdırılmasından elde edildi.

Bugün soda, daha ziyade Solvay metoduyla elde edilir. Bu metodda karbondioksit ve amonyak gazı karışımı uygun şartlar altında doymuş sodyum klorür çözeltisine gönderilir. Bu işlemden sodyum bikarbonat (NaHCO 3 ) çözeltisi elde edilir. Süzülüp alınan bu toz 200°C’de kurukuruya ısıtılırsa Na 2 CO 3 elde edilir. Soda, tabiatta diğer minerallerle birlikte de bulunur. Bazı göl suları soda yönünden oldukça zengindir. Böyle göl sularının kuruması neticesinde, çöl altında kalan bölgelerde soda yataklarına rastlanır. Memleketimizde Van Gölünde soda vardır. Tabii sodaya Trona tuzu da denir. Tabii saf soda nem çekici olup, beyaz kristaller halindedir. Erime noktası 851°C’dir.

Sözlükte "soda" ne demek?

1. Sindirimi kolaylaştırmak, susuzluğu gidermek, içkileri sulandırmak için kullanılan, içinde sodyum karbonat bulunan, köpüren su.
2. Billurlaşmış sodyum karbonatın piyasadaki adı.

Soda kelimesinin ingilizcesi

n. soda water, carbonated water; sweet carbonated beverage; drink made with soda water combined with syrup and ice cream; any of a number of sodium compounds; sodium
n. soda, soda water, carbonated drink, sodium carbonate
n. soda, sweet carbonated beverage
Köken: İngilizce

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç