Sirke nedir?

Ekşimiş meyve suyudur. Salatalara, yemeklere çeşni vermek için kullanılır. Sirke, şarabın mayalanmasıyla elde edilir. Şarabın sirke durumuna gelmesi için 20-30° sıcaklıkta kalması, havayla temas etmesi ve içinde bir maya bulunması gerekir. Alkol mayalanmasına uğrayan üzüm, elma şarabı, bira gibi içkiler kolayca sirkeleşir. Bunların arasında en makbul tutulanı şaraptan, yani üzüm suyundan yapılmış olanıdır.

İnsanlar üzüm suyunu saklayarak şarap yapmasını öğrendikleri çağlarda sirke de elde etmişlerdi. Yapılan şaraplar çabuk bozuluyor, hemen sirke haline geliyordu. Eski Roma askerleri sirkeyi sulandırıp içki olarak kullanıyorlardı. Ortaçağ’da da şarap özellikle Avrupa’da büyük önem kazanmıştı. Sirke yapanlar usullerini uzun zaman yabancılardan saklamışlardır.

Sirke nasıl yapılır?

Sirke eskiden şarabın mayalanması ile elde edilirdi. Bugün sirke elde etmek için birçok metotlar geliştirilmiştir.

Basit usül: Evlerde meyve bahçelerinde kullanılmakta olan bu usule göre meyva suyu ile doldurulmuş fıçıların ağzı temiz bir bezle kapatılır, bir süre kendi haline bırakılır. Bu sırada «alkollü mayalanma»meydana gelir. Meyvanın içindeki glikoz, alkol ve karbondioksit haline geçer. Bir süre sonra alkolü mayalanma durur, havadan düşen sirke mayaları etkisiyle sirke mayalanması, en sonunda da sirke meydana gelir. Bu usulle hem uzun süre beklemek gerekir, hem de düşük kaliteli sirke elde edilir.

Orlean usulü: Mayalanmış sıvıya dörtte bir ve ya beşte bir oranında sirke katılır. Sıcaklık 20-30° arasında tutulur, 3 ay sonra sirke alınması başlar, her ay fıçının altından bütün sıvının 1/3-1/4’ü kadar sirke alınır. Bu sırada fıçıya üstten alınan sirke kadar alkollü sıvı katılır. Sirke fabrikalarda daha çabuk, daha büyük ölçüde yapılır. Bu yerlerde meşeden, büyük silindirler bulunur. Bu silindirlerin tabanları iki kattır, üst katı deliklidir. İki kat arasında sirke almaya yarayan musluk bulunur.

Silindir içine kayın ağacı rendesi doldurulur, yukarıdan yavaş yavaş yeni sirkeyle karıştırılmış alkolü sıvı akıtılır. Alt kısımdan hava gönderilirken sıcaklık da 30°’de tutulur. Alttaki musluktan sirke alınır. Bu usulle yapılan sirkeler çok keskindir. Bir süre dinlenmeden sonra daha lezzetli hale geçerler. Doğal mayalanma ile yapılan sirkelerin, içinde bazı madensel tuzlarla C vitamini bulunduğu için, besin değeri vardır. Bunların yanında, aset asitten suni olarak yapılmış sirkelerin hiçbir besin değeri yoktur.

Sirkenin faydaları

• Hazmı kolaylaştırır.İştahı açar, bu sebeple birçok yemek ve salatalarda tat ve çeşni için kullanılır.
• Sirkenin güzel ve ferahlatıcı kokusu, asabi baygınlıklarda hastayı uyandırıcı tesire sahiptir.
• Sirkeyle soğuk su friksiyonları, en zararsız ateş düşürücü, keza vücuda sükunet ve ferahlık veren bir preparattır.
• Mide hararetini giderir.Kanamalar için önemli bir ilaç olduğu ve en kısa zamanda kanamayı kesip durdurduğu bazı tıp kitaplarında yazılmıştır.
• Safrayı keser. Safra rahatsızlıklarını giderir ve safra akıntısını tanzim eder.
• Ayrıca kanı sulandıran hassasını da zikretmek gerekir.
• Sirke suyuna batırılmış bir parça şekeri yavaş yavaş emmek hıçkırıkların giderilmesinde de rahatlıkla kullanılabilmektedir.
• Sirke ile yapılacak gargara, diş etlerini ve diplerini sağlığa kavuşturur. Buna bir müddet devam edilmeli ve diş etleri hafif ovulmalıdır..

Beyaz sirke nedir?

Beyaz sirke nedir? Beyaz sirkenin diğer adı sirke ruhudur. Sirke saf ve saydam olduğu için beyaz sirke adını almıştır. Endüstriyel olarak en kolay üretilen sirke çeşitlerindedir, bu nedenle de fiyatı diğer sirkelere nazaran daha uygundur. Beyaz sirke şeker pancarı veya mısır şekeri kullanılarak üretilir. Şeker fermante işlemine tabi tutulur. Dolayısı ile alkol oranı bakımından yoğun bir yapı sağlanır.

Beyaz sirkenin kullanım alanları

Fayans kalkeri: Beyaz sirke fayans, lavabo ve muslukların beyazlatılması için kullanılabilir. Kullanmadan önce beyaz sirke kaynatılır ve yavaşça kullanılacak alana dökülür. Yaklaşık 2 saat kadar bekletildikten sonra bölge silinerek durulanır.

Fayans derzleri: Fayans aralarında oluşan kararmalar için beyaz sirke kaynatılır. Kaynadıktan sonra fayans dezlerine dökülerek 2 saat bekletilir. Ardından fırçalanarak durulanır. Fırçalama ufak lavabo fırçası ya da diş fırçası kullanılabilir.

Duş başlığı: Uygun bir kaba yarı yarıya beyaz sirke su ile karıştırılır. Duş başlığı sirkeli suyun içine atılarak 5-6  saat kadar bekletilir. Bekleme süresi tamamlandıktan sonra sünger yardımı ile duş başlığı durulanır.

Tencere temizliği: Büyükçe bir kabın içine yarı yarıya su ve beyaz sirke eklenerek, temizlenecek tencere suyun içine oturtulur. Suda 2 saat bekletildikten sonra sünger ile durulanır. Sirke ve eşit miktar su kaynatılır. Kaynayan suda tencere 10 dakika bekletildikten sonra bol su ile yıkanır.

Gümüş parlatmak için: Parlatılacak olan gümüşler su ile karıştırılmış beyaz sirkede 5 dakika bekletilerek durulanır. Ardından havlu ile kurulanır.

Cam eşya temizliği: Bardak ve sürahilerde oluşan beyaz lekeleri temizlemek için aynı ölçülerde su ve beyaz sirke karıştırılır. Temizlenecek nesne karışıma batırılarak yarım gün kadar bekletilir. Ardından durulanır.

Sözlükte "sirke" ne demek?

1. Salatalara, yemeklere ekşilik vermek için kullanılan ekşimiş üzüm suyu.
2. Üzüm şırası, şarap, malt özü ve biranın ekşitilmesiyle yapılan, özellikle sirke asidinden oluşan ekşi sıvı.
3. Bit, tahtakurusu gibi asalak böceklerin yumurtası.

Cümle içinde kullanımı

Hepsi bit, sirke içinde, sıvandım, hepsini temizledim.
- H. E. Adıvar

Sirke kelimesinin ingilizcesi

n. vinegar, nit

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç