Sinek

Çift kanatlılardan, iki kanatlı, üç çift ayaklı birtakım uçucu böceklerdir. Bunların içinde en yaygın olanı «kara sinek» tir ki, «sinek» deyince anlaşılan da budur. Sinekler, ince yapılı ve tıknaz vücutludurlar. Vücutları, baş, göğüs ve karından meydana gelir. Başta ağız ve duyargalardan başka bir çift petek göz bulunur. Ağız parçaları emici tiptedir. Göğüs, birbirine geçmiş üç halkadan meydana gelir. Her halkada birer çift ayak vardır.

Ayrıca ikinci halkada da bir çift kanat bulunur. Art kanatlar değişmiş ve «halter» denen birer tokmakçık durumuna gelmiştir. Sinekler ayaklarındaki çengeller ve tüy yastıkları sayesinde en kaygan yüzeylerde bile rahatça yürürler. Sineklerin gelişmelerinde tüm başkalaşma vardır. En iyi bilinen sinek türleri şunlardır: Ev sineği (karasinek), ev sivrisineği, sıtma sivrisineği, tatarcık, küçük oda sineği, külrengi at sineği, leş sineği, altın sinek, çizgili sinek, sirke sineği, kurtlu sinek.

sinek

Karasinek ya da oda sineği ya da ev sineği adıyla bilinen tür, kısa duyargalı kahverengi iri gözlü, 6-8 mm boyunda bir sinektir; ağzı delici olmayan bir çeşit hortum biçimindedir; hortumun ucu süngersi bir yastık biçimindedir; bunun üzerinde ince kanalcıklar halinde bir çok delik bulunur; daha önce tükürük salgılayarak sıvılaştırdığı besinleri bu deliklerle emer. Göğüs (toraks) kısmında bir çift kanat ve bir çift dengelik bulunur (iki kanatlı denmesi bundandır).

Uçuş düzeninin duyusal denetimi, dengeliklerin yakınında bulunan ve onların titreşimleriyle uyarılan çan biçimindeki organlarla sağlanır; kanat titreşimlerine cevap olarak gerçekleşen kas kasılmaları "tetik mekanizması" denen bir düzenekle harekete geçer (bu düzenek Callipboralarda tanımlanmıştır). Bir nesnenin karşısında kalabilmek için durmadan dolanan sineğin yönelimi, karıncalarda görülen ve "güneş pusulası” denen tepki tipindedir.

Koklama organları duygargalanın ve hortumun ucunu oluşturan kırışıkların üzerindedir; bazı kokuların uyartısı, bunlardan başka ayaklardaki uzun kılların algıladığı tatma tepkileriyle de desteklenebilir. Ev sineğini kapsayan sinekgiller familyası tıp ve veterinerlik bakımından büyük önem taşır, insanlarda ve hayvanlarda görülen çeşitli bulaşıcı hastalıkların (polyomiyelit, salmonelloz, akut çocuk ishali vb.) yayılmasında sineklerin oynadığı rol çok önemlidir.

Kısaduyargalı ikikanatlılarda (en geniş anlamda sineklerin) larvaların ancak sıvı maddelerle beslenebildikleri ve katı besinleri sıvılaştırmak için de ortakyaşar bakterilerin gerekli olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte, nemf haline girmek üzere olan larvada, orta bağırsağın kısa bir bölütü üzerinde, sindirim borusu boyunca ilerleyen bakterilerin çoğunu öldürmek için yeterli, güçlü bir asit tepkimesi gerçekleşir.

Sonunda, erişkin sinek nemf halinden çıkarken, henüz ölmemiş bakterileri nemfin (pupa) kılıfında bırakır; böylece, kabuktan kurtulup çıkan sinek, tam değilse bile hemen hemen aseptiktir. Ama erişkin sinek çok geçmeden kirli besinlerle, yaralarla vb. temas edince yeniden mikroplanır. Ev sineğinde DDT'ye karşı dirençli ırklar ortaya çıkmıştır; bunlardaki zehirsizleştirme enzimleri ensektisitleri zararsız bileşiklere dönüştürmektedir.

Sözlükte "sinek" ne demek?

1. Çiftkanatlılardan, birtakım uçucu böceklerin genel adı.
2. İskambil kağıtlarının siyah renkte yoncayı andıranı, ispati.

Sinek kelimesinin ingilizcesi

n. fly, housefly, common housefly

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç