Servi nedir?

Sık, koyu yeşil yapraklı, uzun bir ağaçtır. Kozalaklıların servigiller familyasının örnek bitkisidir. Kısa dalları gövdesinin çevresine dizili durumdadır. Kuzey yarımküresinin sıcak ve ılık bölgelerinde yetişen 15 kadar çeşidi vardır. Yaz, kış yapraklarını dökmez. Küçük, yuvarlak kozalakları vardır. Yalnız, Amerika'da, Meksika körfezi kıyılarında yetişen «bataklık servisi» (kel servi) kışın yapraklarını döker. Tahtasının sağlamlığı yönünden çok aranır.

Doğal olarak, Akdeniz bölgesinden Himalaya’lara kadar olan bölgede yetişmektedir. Yaz kış yeşildir, yaprağını dökmez. Yapraklar ilk çıkışta iğne daha sonra pul şeklindedir. Pul yapraklarda stoma çizgileri yoktur. Yapraklar orta kısımlarda reçine bezleri taşır. Servinin kendine has çok güzel bir aroması vardır. Ağaç içerisinde birçok reçine ve sakız türevi maddeler bulunur, bu maddelerin sağladığı koku çok hoştur.

servi

Servi gerek yapraklarını dökmediği, gerek hoş bir kokusu olduğu için daha çok mezarlıklara dikil irse de büyük Avrupa şehirlerinde rüzgarı kesmesi bakımından caddelerin iki yanında da yetiştirilir. Kozalakları eskiden, sürgüne (ishale) karşı ilaç yapmakta kullanılırdı. Servinin tahtası, sağlamlığı bakımından, çok değerlidir. Demiryolu tabanlıkları (traversleri), otlakları sınırlayan kazıklar gibi uzun zaman dayanması istenen tahtalar çoğunlukla serviden yapılır. Roma’da San Pietro kilisesinin servi ağacından yapılmış kapıları tunçtan yapılmış kapılarla değiştirilinceye kadar 11 yüzyıl dayanmıştır. Mısırlıların mumyalarını koydukları sandukalar da binlerce yıl bozulmadan sağlam kalmıştır.

Genel özellikleri

Doğal olarak Akdeniz bölgesinden Himalaya’lara kadar olan bölgede yetişmektedir. Yaz kış yeşildirler. Ülkemizde özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde yayılış gösterir. Bu cinsin 12 kadar türü ve bunların çeşitli varyeteleri vardır. Yaz - kış yeşil dekoratif renk ve form özellikleri olan bitkilerdir. Ağaç ve ağaççık formundadır. Formların alt kısımları yuvarlak, dar veya geniş piramidal, yuvarlak çalımsı, sütun şeklinde veya sarkıcı olabilir. Yapraklar ilk çıkışta iğne daha sonra pul şeklindedir. Pul yapraklarda stoma çizgileri yoktur. Yapraklar orta kısımlarda reçine bezleri taşır. Serviler tek evciklidirler. Erkek ve dişi çiçekler farklı dallarda bulunur.

Erkek çiçekler uzunca silindirik ve küçüktür. Dişi çiçekler haç şeklinde karşılıklı dizilmiş ve her birinde birçok tohum taslağı bulunan çok sayıda kozalak pullarından oluşur. Kozalakları odunsu, yuvarlak ( 1,5 – 4 cm çapında ) , 6 -12 pul ihtiva eder, her pulun altında 30 – 40 tohum bulunur. Tohumlar ikinci yıl olgunlaşır. Kozalak pulları kalkan şeklinde olup kozalağın ortasında bir noktaya bağlanır. Her bir kozalak pulunun altında çok sayıda tohum bulunur. Tohumlar sert kabukludur.

Üretimi

Tohum ve çelikle olmaktadır. Tohumlar dinlenmeye bırakılmalıdır. + 4 derecede 1–2 ay katlanmalıdır. Ekimden iki üç hafta sonra çimlenme başlar. Boyları yaklaşık 5 cm olunca şaşırtılmalıdır. Şaşırtma sırasında özellikle Cupressus macrocarpaya dikkat edilmelidir. Şaşırtmaya karşı hassastır. Çelikle üretimde şubat ayında alınan çeliklerde iyi bir köklenme elde edilir. IBA uygulaması yapılırsa köklenme oranı artmaktadır. Çok kıymetli kültür formları ise, ilkbaharda çöğür anaçlar üzerine yandan kertikli aşı ile de üretilmektedir.

Ekolojik istekleri

Orta derecede ışık ister. Toprak ve hava nemi bakımından seçici değildir. Toprak isteği bakımından seçici değildirler. Gevşek, kumlu, kireçli topraklarda güzel yetişir. Soğuk iklimlere karşı hassastır. Ege ve Akdeniz bölgesinde rahatlıkla yetişmekte olup Marmara bölgesinin bir kısmında yetişmektedir.

Peyzajda kullanımı

Eski çağlardan beri çok kullanılan bir bitkidir. Ülkemizde özellikle mezarlıklarda kullanılmaktadır. Ayrıca rüzgar kıran ve yol ağaçlandırmasında rahatlıkla kullanılmaktadır.

Sözlükte "servi" ne demek?

1. Servigillerden, akdeniz bölgesinde çok yetişen, yapraklarını dökmeyen, ince uzun bir ağaç, selvi (cupressus sempervirens).

Servi kelimesinin ingilizcesi

[servir] v. serve, serve out; wait, help; tend
v. be of use, serve, answer, help; wait, dish, dish out
n. menial, drudge, slave, labor
Köken: Farsça

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç