Sedef otu

Ayrı taç yapraklı ikiçenekliler sınıfının sedef otugiller familyasından bir bitki tülüdür. Asya ve Avrupa'da kendiliğinden biten 80 kadar çeşidi vardır. Bitkide çabuk uçucu bir yağ bulunur. Bu yağ hekimlikte sürgüne (ishal) karşı ilaç olarak kullanılır. Haziran-eylül ayları arasında sarı renkli çiçekler açan, kuvvetli kokulu, 40-100 cm boylarında otsu bitkiler. Gövdeleri dik ve alt kısımda dallanmış, yapraklar saplı, mavimsi yeşil renkli, oval şekilli, tüysüz ve dişli kenarlıdır. Yaprakların üstlerinde küçük parlak noktacıklar halinde salgı bezleri bulunur. Çiçekler şemsiye gibi durumlar yapmışlardır.

Meyveleri yuvarlak, tohumlar siyahımsıdır. sedef otu kumlu ve sıcak yerleri sever. Daha çok bahçelerde yetiştirilir. Yapraklarında reçineli maddeler, uçucu yağlar ve glikozitler vardır. Yapraklardan ve tohumlardan hazırlanan preparatlar az miktarlarda alınırsa terletici, kurt düşürücü, yatıştırıcı ve antispazmodik etkiye sahiptir. Yüksek dozlarda zehir etkisi yapar.

Bilinen 50 Sedef otu türü mevcuttur. Fakat bunlardan sadece birkaçı şifa maksadı ile kullanılır ve en çok bilinen ve kullanılan türü Kötü kokulu sedef otu; R.graveolens L ve az miktarda da büyük sedef otu; R.chatepensis L., day sedef otu; R.montana L. ve dar yapraklı sedef otu; R.angustifolia L. sayabiliriz. Ruta eski Yunancada akıcı yapan, yardım eden ve kurtaran anlamlarına gelirken graveolen kuvvetli kokan demektir. Sedef otunun kokusundan kedi, lağım faresi, yılan ve sansar gibi hayvanlar kaçar ve olduğu yerde bulunmazken, karasinek bu bitkiyi sever.

sedef otu

Eskiden roma ve Balkan ülkeleri tarafından kullanılan bitki 15.ve 16.yy’dan itibaren Kuzey Avrupa’da yaygın olarak kullanılmaya başlan-mıştır, fakat ikinci dünya savaşından sonra kimyasal ilaçların yaygınlaş-ması ile unutulmaya başlayan bitki son araştırmalarda yeniden değer kazanmaya başlamıştır. Vatanı Doğu Akdeniz ülkeleri olan Sedef otu günümüzde başta Avrupa ve Amerika’da pek yaygın olmasa da kültür bitkisi olarak yetiştirilmektedir.

Vatanı Doğa Akdeniz ülkeleri olan bitki çok yıllık çalı görünü-münde, oldukça sık çatallaşan yeşil renkli ve gövdesi ve dalları yuvar-laktır. Yaprakları birkaç defa yan yapraklara ayrılır ve ana yaprakları 5-10cm uzunluğunda, 3-6cm eninde, parça yaprakları 5-8mm uzunluğunda, 3-6mm eninde, oval veya mızrak şeklinde, kenarları bütün ve mavimsi yeşil renklidir.

Çiçekleri şemsiyemsi salkım gibi, topluca bir arada, 15-30 çiçekten meydana gelen bir demetçiktir ve her çiçek 4-5 taç yapraktan meydana gelir. Taç yaprakları altın sarısı renkli, yumurta veya mızrak şeklinde, 5-8mm uzunluğunda, 3-5mm enindedir. Meyveleri yuvarlak, 4-5 bölümden oluşur ve içi tohum doludur. Sedef otu Haziran’dan Eylül’e kadar toplanarak gölgede ve havadar bir yerde kurutulur. Tentür yapmak için çiçek açmaya başlamadan önce toplanarak işlenir.

Sözlükte "sedef otu" ne demek?

1. sedef otugillerden, keskin kokulu, sarı çiçekli ve hekimlikte kullanılan bir ağaççık (ruta).

sedef otu kelimesinin ingilizcesi

n. rue

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç