Sarkoidoz nedir?

Sarkoidoz, tıbbın en ilginç, hastalıklarından biridir. Kadınlarda erkeklere göre daha sıktır ve en çok 20-40 yaş arası hanımlarda rastlanır.

Hastalık, ani olarak başlayabildiği gibi sinsi bir seyir de gösterebilir. Hatta, hiçbir şikayeti olmayan bir kişide, tesadüfen çekilen bir akciğer röntgeni ile tanınması hiç de ender olmayan bir durumdur. Yaklaşık olarak 20.yüzyıldan beri bilinen genelde genç yaştaki kadınları, erkeklere oranla daha fazla etkileyen bir hastalıktır.

Hastalığa neyin sebep olduğu ve tedavisinin kesin olarak ne olduğu bilinmemektedir. Bu hastalıkta farklı bir durum söz konusudur. Diğer hastalıkların aksine sigara için insanlarda daha az görülmektedir. Bazı durumlarda tedavi merkezlerinde testler haricinde hastalık en çok verem ve kanser ile karıştırılmaktadır. Bir anda ortaya çıkabilen varlığından bazen haberimizin bile olmadığı sinsice gerçekleşebilmektedir.

Organlarda varlığını gösteren sarkoidoz eğer aktif bir şekilde varlığına devam ederse en çok zararı akciğerlere vermektedir. Bununla birlikte akciğer rahatsızlıkları ile kendini belli etmektedir. Kuru öksürmelerin başlaması, nefes almakta zorlukların çekilmesi akciğerden gelenlerin dışında deride morluklar meydana getirme, ateş yükseltme, lenf bezlerinde büyüme, eklem yerlerinde ortaya çıkan ağrılar ve gözün ışıklı nesnelere karşı hassaslık kazanması sakoidoz’un en belirgin belirtileridir.

Hastalığın kesin tanısının koyulması için tedavi merkezlerine gidilmesi gerekmektedir. Belirtilere bakılarak yapılan bilinçsizce tedaviler, istenmeyen sonuçlar doğmasına neden olmaktadır. Tedavi merkezlerinde çekilen röntgen ve lenf bezlerinden alınan doku örnekleri incelenerek tedavi uygulanmalıdır. Ayrıca gerekli durumlarda başka organların etkilenip etkilenmediğini araştırmak için, biyopsinin genişletilmesi idrar tahlilleri yapılması daha iyi bulgular elde etmek için gerekmektedir.

Hastalığın güvenilir bir tedavisi hala bulunmamış, gerekli durumlarda kortizon verilmiştir. Kortizon hastalığın durumuna bağlı olarak gün geçtikçe azaltılmakta, tedavi süresi boyunca bu şekilde devam ettirilmektedir, 12-6 ay tedavi süreci olan bu hastalıkta akciğer dışına çıkmayan durumlarda kortizon tedavisi uygulanmamaktadır.

Sarkoidoz belirtileri

Sarkoidoz vücutta her hangi bir organı tutabilirse de, en çok hastalanan organ akciğerlerdir. Akciğer dokusunda iltihaplanma ve lenf bezlerinde büyüme saptanır. Başlıca belirtiler kuru öksürük ve eforla ortaya çıkan ilerleyici nefes darlığıdır.

Sarkoidoza özgü tipik deri bulgusu, burun, yanaklar ve dudaklar etrafında görülen morumsu lekelerdir. Bazı hastalarda bacakların ön yüzünde kırmızı, parlak, ağrılı şişlikler oluşur. Bu hastalarda ateş yükselmesi ve eklem ağrıları da bulunur. Lenf bezlerinde büyüme sık rastlanan bir bulgudur, dalak büyümesi de görülebilir.

Bunlar, ilk planda lenfoma, kanser, tüberküloz gibi hastalıkları düşündürür. Sarkoidoz, görme bulanıklığı, gözlerde yaşarma ve ışığa karşı hassasiyete de neden olur. Bu daha çok genç hanımlarda rastlanan bir özelliktir ve hastalığın ilk belirtisi de olabilir. Sarkoidozda, nadir olarak, sinir sistemi, kalp, eklem ve kemikler ile böbreklerle ilgili belirtiler de görülebilir.

Sarkoidoz tanı

Hastalığın tanısında, akciğer röntgeni ve tomografisi çok önemlidir. Kesin tanı için bronkoskopi veya lenf bezi biopsisi gerekir. Bazı hastalarda akciğerlerden ya da diğer organlardan da biopsi yapılabilir. Kanda kalsiyum ve ACE enzimi yüksekliği ya da idrarla atılan kalsiyumun çok artmış olması da sarkoidoza özgü bulgulardır.

Sarkoidoz tedavisi

Sarkoidozun nedeni bilinmediği gibi, kesin bir tedavisi de yoktur. Hastalık aktivitesinin artmış olduğu durumlarda, kortizon uygulanır. Tedavi süresi, kortizon dozu giderek azaltılarak 6-12 aydır. Göz, kalp, sinir sistemi tutulumuna ait bulgular varsa kortizon tedavisi şarttır. Akciğerlerde sadece lenf bezlerinde büyüme olması kortizon tedavisini gerektirmez, ama hastanın solunum fonksiyonlarının bozukluğu ile öksürük, nefes darlığı gibi şikayetlerine göre tedaviye karar verilir.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç