Rhezus maymunu

En çok kuzey Hindistan ve çevresinde yaşayan bir makak çeşididir. Kuyruklu ve kuyruksuz makaklar arasında bir geçiş teşkil eder. Boyu 60 sm. kadardır. 30 sm. uzunluğunda bir de kuyruğu vardır. Bir köpek iriliğinde olan bu maymunun vücudu açık kahverengi, yüzü bakır kırmızısı rengindedir. Çok hareketli ve oynaktır. Hindular'ca kutsal addedilir. Tapınaklara serbestçe girip çıkarlar. Bu hayvanın kanından elde edilen bir serum tıpta insan kanının gruplarının («Rh» negatif ile «Rh» pozitif) ayrılmasına yarar. Bu faktöre «Rhezus faktörü» denir.

Rhesus faktörü

Alyuvarların yüzeyinde bulunan bir tür antigen. Rh simgesi ile gösterilir. Rhesus faktörünün varlığı ilk defa 1940-1941 yıllarında Amerikalı Landsteiner ile Wiener'in çalışmalarıyla ortaya çıktı. İnsan kanı ile maymun kanı arasındaki benzerlikleri araştıran bu bilim adamları, tavşan ve hintdomuzunun kan serumlarını Rhesus maymunlarının alyuvarlarıyla birleştirdiklerinde Rhesus maymunun alyuvarlarının yüzeyindeki bir antigenin tavşan ve hintdomuzu serumlarında bağışıklık cisimcikleri oluşturduğunu gözlemlediler. Bu bağışıklık cisimcikleri, alyuvarları pıhtılaştırarak çöktürüyordu.

Rhesus maymununun kanı tavşana verildikten sonra kan serumu insan kanı ile karıştırıldığında pek çok insanın alyuvarlarının pıhtılaştığı, bir kısmınınkinin ise pıhtılaşmadığı görüldü. Kanı pıhtılaşan insanların alyuvarlarının üzerinde Rhesus faktörü antigeni bulunduğu, diğerlerinde ise bu antigenin olmadığı anlaşıldı. Böylece antigeni taşıyan insanların kanına, kan gruplarından ayrı olarak Rh (+) faktörü, antigen olmayan kanlara da Rh (-) faktörü eklendi. İki Amerikalı bilim adamı bu faktörün etkisini kan nakillerinde ve yeni doğan çocuklarda görülen kan hastalıklarında araştırdılar. Bu uyuşmazlık ve bozukluklara çoğu zaman Rh faktörünün yol açtığını gördüler. Rh faktörü Mendel kanunlarına göre soydan geçen bir özelliktir. Rh (+) faktörü baskın, diğeri çekiniktir.

rhezus maymunu

Kanında Rh faktörü (-) olan kimselere Rh (+) kan verildiğinde Rh faktörüne karşı bağışıklık cisimleri oluşur. İkinci defa Rh(+) kan verildiğinde bağışıklık cisimleri Rh (+) kanın alyuvarlarını tahrip etmeye başlar ve ortaya ciddi aksaklıklar çıkar. Aynı şekilde kanı Rh (-) olan bir anne ile Rh (+) olan babanın ilk çocuklarının Rh (+) olması annenin kanında anti-RH bağışıklık cisimlerinin oluşmasına yol açar. Bu durum ilk çocuğu etkilemese de ikinci Rh (+) çocukta anne kanı çok miktarda anti-Rh üreteceğinden çocuğun kanındaki alyuvarlar tahrip edilmeye başlanır ve çocukta kansızlık gibi çok tehlikeli sonuçları olan kan bozuklukları ortaya çıkar. Gelişen tıp ile anne kanındaki anti-Rh'lar zamanında yok edilmekte ya da çocuğun kanı dölyatağındayken değiştirilmektedir.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç