Rayiç bedel nedir?

Rayiç kelimesi Arapça kökenlidir. Bir iktisadi kıymetin (mal, para, menkul kıymet) belli bir tarihte piyasadaki normal alım satım değerine rayiç bedel denir.

Pazar değeri olarak da adlandırılan bu bedel piyasada oluşan değer ve emlak vergisini esas alan değer olmak üzere ikiye ayrılır. Emlak vergisi rayiç bedeli belirlenirken mülkün minimum değeri hesaplanır. Ayrıca emlak vergisi için ödenecek bedel söz konusu rayiç bedeller üzerinden emlak vergisi oranlarının hesaplanması ile bulunur.

Esas rayiç bedel genellikle piyasa değerinin altında kalır. Bir mülkün emlak rayiç bedeli belirlenirken taşınmazın çevresi de etkilidir. Emsal araştırması ile çevresinde bulunan üç adet mülkün değerinin ortalaması alınarak mülke bir değer verilir.

Tapu rayiç bedeli nasıl belirlenir?

Tapu rayiç bedeli hesaplama ları için konutun yer aldığı semtdeki en az üç evin rayiç bedelini ve metrekarelerinin öğrenilmesi gerekiyor. Bu üç evin rayiç bedelinin toplamını, üç evin toplam metrekaresine bölerek; bu semtte metrekare başına kaç lira rayiç bedel olduğunu bulunabiliyor.

Metrekare başına düşen rayiç bedelini, esas rayiç bedelini bulmak istediğimiz evin m2 si ile çarparız. Böylece, evin gerçeğe yakın değeri kısmen de olsa bulunmuş oluyor. Tapu rayiç bedel bulmadaki bir sonraki adım; kısmen rayiç bedelini çıkaracağımız evin, diğer üç ev ile aralarındaki eksiklik ve fazlalıkları saptamak.

Bu kıyaslamalar sonucunda; rayiç bedeli etkileyen özellikler gözönüne alarak, 10 üzerinden objektif bir şekilde puanlanmalı. Bu formül ile tapu rayiç bedeli hesaplanmış oluyor. Yukarıdaki işlemlerin formülü ise şu şekilde: Metrekareye düşen rayiç bedeli çarpı evin metrekaresi çarpı (80 + 10 üzerinden verilen toplam puan) bölü 100 = Rayiç bedel.

Rayiç bedel hesaplanırken nelere dikkat edilir?

Mülkün konumu, şehir merkezine yakınlığıTaşınmazın çevresinde bulunan alışveriş merkezleri, spor tesisleri ve hastane, okul gibi kamu kuruluşlarıMülkün bulunduğu semtin doğal ve mimari özellikleriDeprem bölgesinde olup olmadığıMülkün ulaşım olanaklarıBölgede ikamet eden kişilerin sosyo-ekonomik düzeyleri mülkün rayiç bedelini artıran ya da azaltan etkenlerdir.

Eğer semtteki yapılaşma oranı artıyorsa ve kentleşme yüksek seviyedeyse rayiç bedelinde artış görülür. Ülkedeki ekonomik durum ve genel piyasadaki canlılık da emlak rayiç bedelini etkileyen etmenlerdir. Gayrimenkul alım satım işlemi tapu dairesinde gerçekleşir ve hem alıcı hem de satıcıdan gerçekleştirdikleri devir işlemi için tapu harcı alınır.

Tapu harcı gerçek satış bedelinin binde yirmisine tekabül eder. Ancak bu satış bedelinin mülkün rayiç bedelinden düşük olmamasına dikkat edilmelidir. Gayrimenkul emlak rayiç bedelinden yüksek fiyata satılabilirken düşük bir fiyata satılamaz. Satıldığı tespit edildiği takdirde mülk sahibi Maliye tarafından belirlenen cezaya maruz kalır.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç