Orkide nedir?

Sıcak ülkelerde yetişen bir bitkidir. Çiçeğinin güzelliği ile tanınır. Birçeneklilerin salepgiller familyasındandır. En değerlileri Amerika'nın tropikal bölgelerinde, Hindistan ve Avustralya'da yetiştirilir. Bir çoğu yabani türleri olmak üzere 6.000'e yakın çeşidi vardır. Tohumları kahverengidir ve toz tanecikleri kadar küçüktür. Süs bitkisi olmaktan başka salep, vanilya çıkarmaya da yarar. Bazı türleri yavru vatan Kıbrıs’ın "Beş Parmak Dağları"nda da yetişmektedir.

Sera ve salonlarda yetiştirilen süs bitkisi. Tropik, subtropik, ılıman ve hatta serin iklim kuşaklarında tabii halde yetişir. 20.000’den fazla tür ve varyeteye sahiptir. Bunlar içinde 15-20 tanesi süs bitkileri olarak yetiştirilmektedir. Bilhassa Ceologyne cristata, Odontoglossum grande, Paphiopedilum insigne ve Lycaste skinneri çok kolay yetişen ve ısı istekleri fazla olmayan türlerdir.

Orkideler, sera ve salon süs bitkileri içinde çok narin, gayet güzel, cazip, dekoratif ve uzun müddet dayanan çiçekleriyle kıymetli bitkilerin başında yer alır. Aynı zamanda bilhassa tropik orkideler kesme çiçek olarak da özel bir renk ve fon güzelliğine sahiptir. Tropikal orkideler genellikle epifit olarak ağaçların üzerinde yaşarlar.

Yetiştirilmesi

Genel olarak sera veya çiçek pencerelerinde, gayet aydınlık yerlerde bulundurulmalı, sadece sabah ve akşam güneşine maruz bırakılmalıdır. Orkidelerin büyük bir kısmında kök ve sürgün verme, ilkbahar ve yaz aylarına rastlar. Bu devrede bitkilerin nisbi rutubetçe yüksek yerlerde bulundurulmaları gerekir. Seralarda bunu temin maksadı ile bitkilere sık sık, çok ince zerreler halinde, kireçsiz su püskürtülmesi uygundur. Kireç ve klor ihtiva eden su, orkidelerde gelişmeye derhal olumsuz etki yapar.

orkide

Orkide yetiştirilecek seraların aydınlık olması, iyi ısıtılabilmeleri ve sıcaklığın oldukça sabit tutulabilmesi gerekir. Üretilmeleri, ilkbaharda saksı değiştirme esnasında, ayırma suretiyle yapılır. Ayrılan bitkiler, önce 6-8 santimetrelik küçük saksılara alınır ve iyice köklenmeyi müteakip 10 santimetrelik saksılara şaşırtılırlar. Saksı değiştirme işi, iki yılda bir olmak üzere mart ve nisan ayında yapılır. İlkbaharda çiçek açan türlerde ise saksı, çiçeklenme periyodundan sonra değiştirilir. Saksı değiştirme esnasında, harç materyalinin, dış kısımları ve bitkinin ölü kök kısımları ayıklanıp uzaklaştırılır.

Orkide yetiştiriciliğinde kullanılacak toprağın iri taneli, gevşek geçirgen bir yapıya sahip olması gerekmektedir. Orkideler arasında ilginç tozlaşma örneklerine rastlanır. Bir kısım orkide türü, diğer çiçekler gibi renk ve balözleriyle böcekleri cezbederek tozlaşmayı kolaylaştırırlar. Balözü için çiçeğe konan böceklerin ayaklarına bulaşan çiçek tozları, böcekler aracığılı ile diğer orkidelere taşınır.

Renkleri, şekilleri ve kokularıyla böcekleri taklit eden ilginç orkide türleri de vardır. Dış görünüşü dişi yaban arasına benzeyen bazı türler etrafa yaydıkları dişi arı kokusuyla erkek arıları cezbederler. Erkek arılar bu orkideleri dişi arı zannederek çiftleşmek için üzerlerine konarlar. Bu sırada patlayan polen torbalarından arının baçağına çiçek tozları bulaşır. Böcek diğer orkideye konduğu zaman bu polenler böcek tarafından çiçeğe aktarılır.

Özellikle Ophrys orkide cinsinin türleri, renkleri, şekilleri ve kokularıyla çevre böceklerini taklit ederler. Büyük Bahama Adalarındaki Oncidium cinsi orkide türleri de bölgesel böceklere benzeyerek tozlaşmayı sağlarlar. Taklit yetenekleri dolayısıyla pekçok orkide; arı orkidesi, sondajcı böcek orkidesi, örümcek orkidesi gibi isimlerle anılır. Tabiattaki her olay gibi, orkide türlerindeki tozlaşma da tabiatta akıllara durgunluk veren bir düzenin açık bir mesajıdır. Bu düzen, bir tesadüf olamayacağı gibi; her varlığı yoktan var eden yüce Yaratıcı’nın, her şeyi bir gayeye göre ve belli sebepler altında yarattığını göstermektedir.

Sözlükte "orkide" ne demek?

1. Çiçeklerinin güzelliği dolayısıyla camlıklarda yetiştirilen, salepgillerden birtakım bitki türlerinin ortak adı.

Orkide kelimesinin ingilizcesi

n. orchid
Köken: Fransızca

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç