Sözlükte "olanak" ne demek?

Yararlanılan uygun koşul, imkan.

Cümle içinde kullanımı

Teknik olanaklar.
Zamanını istediği gibi tasarruf etme olanağı elindedir.
- H. Taner

Olanak kelimesinin ingilizcesi

n. possibility, facility, the possible, handle, potentiality, scope

Olanak nedir? (Felsefe)

Nesnel gerçekteki nesnelerin, fenomenlerin ve süreçlerin içinde yatan, onlara içkin olan, bu süreçlerin, fenomenlerin ve nesnelerin hareket ve gelişme yasalarınca belirlenmiş bulunan ve yeterli, uygun koşulların var olması halinde, yeni süreçlerin, fenomenlerin ve nesnelerin doğmasına, böylece olanak’ ın gerçekleşmesine yol açan, gelişme eğilimi anlamındaki felsefi kategori.

Olanak kategorisi, bu nedenle, gerçek kategorisiyle birlikte, gelişmenin diyalektik karakterini yansıtır. Burada formel olanak, soyut olanak ve gerçek olanak arasında ayırım yapmak gerekir. Formel olanak’ m belirgin özelliği, mantık yasalarıyla çelişmemesidir; soyut olanak ise, gerek mantık yasalarıyla, gerekse nesnelerin, fenomenlerin ve süreçlerin yasalarıyla da çelişmez. Somut olanağa gelince, zorunlu koşulların ancak bir bölümünün var olmasıyla belirlenir ve zorunlu koşulların tümü bir araya geldiğinde, somut olanak gerçekleşir. Bu durumun bir örneğini Marks, kapitalizmin bunalım dönemlerindeki gelişmeleriyle ilgili çalışmalarında göstermiştir. Bunalımın soyut olanağı malın basit dönüşümünden (metamorfoz) elde edilir (Mal-para-mal).

Para, bir ödeme aracı olarak ortaya çıkar; alım-satım birbirinden ayrılabilirler. İkinci soyut olanak, paranın yine bir ödeme aracı olarak işlevinden ileri gelir. Para, zaman bakımından birbirinden farklı, birbirinden ayrılmış iki uğrak içinde, iki işlev görür ki bu iki işlev de birbirinden ayrılabilirler. Demek ki, her iki olanak da, basit mal üretiminde, önce soyut olarak var olurlar. Marks bu soyut bunalım olanaklarının, yani basit mal üretiminin, mal ve para dolaşımı içinde kapalı kalmış çelişkilerinin, kapitalist üretim tarzına geçişle birlikte, nasıl kendiliğinden yeniden üretildiklerini ve böylece bu-?nalımın soyut olanaklarının nasıl somut olanaklar haline geldiğini ve sonunda bunalımın nasıl gerçekleştiğini açıklar. Soyut olanaklar, somut olanaklara dönüşebilecekleri gibi, somut olanaklar gerçekleşmekle, yeni soyut olanaklara yol açabilirler. Yani olanak, gerçeğe dönüşürse, bu gerçek, kendi açısından süregiden gelişmenin yeni biçimlerinin doğmasın ayol açan, yeni olanak biçimleri oluşturabilir. Zorunluk, gerçek.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç