New york nedir?

ABD’nin kuzeydoğusunda yer alan, bu kıtanın en büyük nüfuslu şehri. New York eyaletinin güneydoğu kesiminde, Hudson Irmağının ağzında yer alır. Şehrin alanı 787 km2, nüfusu ise yaklaşık 10 milyon civarındadır.

New York şehri, herbiri kendine has bir hayat tarzı ve biçimiyle ayrılan bir dizi semtin toplamı gibidir. Adeta New York’la özdeşleştirilen Manhattan, New York’un ekonomik ve kültürel merkezidir. Manhattan’ın en çarpıcı özellikleri gökdelenleri, göz kamaştırıcı ışıklar ve hareketliliğidir. Hayat tarzının Manhattan’daki kadar çeşitli olduğu Brooklyn alışveriş merkezleri, sanayi bölgeleri ve zengin Brooklyn Heights’ın yanısıra fakirliğin kol gezdiği Bedford-Stuyvesant bölgesi gibi alanları kaplar. Orta sınıfın

oturduğu Queens daha ziyade, eski ve oturmuş mahallelerin meydana getirdiği bir bölgedir. Bronx, kasvetli mahalleleriyle kirli işlerin döndüğü bir mekandır. Staten Island’ın kırsal görünümü son zamanlardaki şehirleşmeyle değişim göstermeye başlamıştır.

Dünyanın finans merkezi durumunda olan New York’ta çok sayıda büyük şirket vardır. Bunun yanında ekonomiye katkısı olan pekçok küçük işletme ve imalathane bulunur. Manhattan’daki giyim eşyası sanayileri çağımızda bile imalat sektörünün en önemli dalını meydana getirir. New York ayrıca ülkenin kitle iletişim araçları ağının can damarı sayılır. Milli televizyon ve radyo istasyonlarının merkezleriyle büyük reklam şirketlerinin ana büroları da New York’tadır.

Son yıllarda teknolojinin yükselmesi ve şirket birleşmelerinin sonucu işten atılmalar artmıştır. Şirketlerin meselelerinin artması ve yüksek seviyedeki suç işleme oranı birçok şirketi, çalışmalarını başka şehirlere kaydırmaya yöneltmiştir.

New York, ABD’nin geniş kapsamlı kamu üniversitelerinin bulunduğu tek şehridir. 1970’te bütün lise mezunlarına diploma derecelerine göre üniversiteye girme imkanı tanınmıştır. Seçkin özel üniversite ve yüksekokullar arasında Columbia, New York, Rockefeller ve Fordham üniversiteleriyle Juilliard Okulu ve çoğu hastanelerle bağlantılı tıp okulları sayılabilir.

Şehrin metro sistemi metropoliten alan içinde kitle ulaşım araçlarından faydalanan yolcuların yaklaşık % 40’ını taşır. Yoğun trafik saatlerinde ise istasyonlardan dakikada bir tren geçer.

New York ülkenin sanat, eğlence ve moda şehri olarak da ünlüdür. Çok sayıda kurumla desteklenen ve adeta sanayi haline gelen bu etkinlikler, bütün dünyadan meşhur isimleri çektiği gibi yeni şöhretlerin ortaya çıkmasına da katkıda bulunur. Son yıllardaki şiddet olayları bu canlılığa darbe vurmuştur. New York Kütüphanesi dünyanın sayılı araştırma kütüphanelerinden biridir. Şehrin dünya çapındaki müzeleri arasında, Metropolitan Sanat Müzesi, Modern Sanat Müzesi, Guggenheim Müzesi, Whitney Müzesi ve Amerika Tabiat Tarihi Müzesi sayılabilir.

New York’un bulunduğu yöreyi ilk defa İngiliz denizci Henry Hudson’ın, Hollanda Batı Hindistan kumpanyası adına düzenlediği seferde 1609’da keşfettiği kabul edilir. 1626’da Manhattan yerlilerden satın alındı. Bölgede kurulan ve Nreuw Amsterdam adı verilen şehrin çevresinde başka yerleşmeler de ortaya çıktı. Hollandalılar şehri dış ticarete açarak bir dizi yol yaptılar. 1664’te Hollanda egemenliğine son veren İngilizler şehrin adını New York olarak değiştirdiler.

Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında işgal ve yıkıma uğrayan New York, ABD’nin ilk başşehri oldu (1790). Amerikan iç savaşı sırasında özellikle İrlandalı göçmenlerin 1863’te yaptığı ayaklanmada 2000’den fazla kişi öldü. Savaş sonrasında Manhattan çevresindeki, ayrı tüzel kişiliği olan şehirlerle gelişen bağlar birleşmeyi gündeme getirdi. Sonunda 1 Ocak 1898’de bu dört şehir New York’a bağlandı. Böylece New York bir metropole dönüşürken dünya çapında önem kazanmaya başladı.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç