Mercanköşk nedir?

Bahçelerde, tarh kenarlarında çit yapmakta kullanılan kokulu bir bitkidir. Ballıbabagillerden olan mercanköşkün bir çeşidi eskiden yılan sokmalarına ilaç olarak kullanılırdı. Tüylü, çok yıllık, çalıya benzer bir bitkidir. Flavonlar, tanen, acı maddeler, glikozit ve C vitamini içerir.

Sürgünleri grimsi yeşil, sapları esmer veya kırmızımsı esmer renkte ve tüylüdür. Yaprakları oval şekilde 1-2cm uzunluğunda, 0,5-1cm eninde kenarları bütün koyu yeşil renkli, karşılıklı bir sonraki ise çapraz, kısa saplı veya sapsızdır.

Çiçekleri sürgünlerin ucunda salkım şeklinde oldukça küçük çiçeklerden meydana gelir. Taç yaprakları beyaz renkte nadiren pembe, geri kısmı borucuk, şeklinde ve kupa yaprakları çan şeklinde olup taç yaprakları kavramıştır.

Mercanköşk origaniumgillerin takriben kırka yakın alt türü mevcruttur ve bunlardan en önemlisi mercanköşk ve güve otudur. Türkiye’de yetişen bazı origanum türleri yanlışlıkla İstanbul kekiği doğrusu İstanbul güve otu, origanum heracleoticum ve İzmir kekiği ve origanum onites diye anılmaktadır. Fakat bunların kekikle ilgisi yoktur. 1597 yılında ilk defa John Gerard tarafından üzerinde araştırma yapılan mercanköşk otunun beyin üşütmesine karşı iyi geldiği iddia edilmiştir.

Mercanköşkün faydaları ve tıbbi etkileri

Özellikle merhem olarak bebeklerdeki gaz ve soğuk algınlığı şikayetlerine karşı faydalıdır. Antiseptik, uyarıcı, balgam söktürücü, terletici, tonik ve spazm çözücü etkilere sahiptir. Öksürüğe iyi gelir. Spazm çözücü etkileri ile kasları gevşetir ve kas ağrılarını azaltır. Yaraların iyileşmesini hızlandırır. Sindirim sistemi problemlerinde de faydalıdır. Anne sütünü arttırır.

Yetiştirilmesi

Vatanı Akdeniz ülkeleri olan bitki, günümüzde orta Av¬rupa ülkeleri, kuzey Amerika ve Asya’nın Türkiye’den doğu Türkistan’a kadar olan alanda yetiştirilir. Mart aylarında saksı, kasa veya seralara ekilir ve fideleri mayısta bahçe veya tarlalara ekilir. Mayıs’tan Eylül’e kadar yerden 5-8cm yukarıdan kesilerek demetleri yapılır ve bu demetler gölgede, havadar bir yerde kuru-tulur. Kurutulurken bitkinin kararmaması ve 38 derecenin üzerinde kurutmamak gerekir.

Malesef şifalı bitkiler toplama, kurutma, paketleme ve depolama işlemleri sırasında çok yanlışlar yapılmaktadır. Bitkinin şifalı kısmı yaprak veya çiçekleri ise asla güneş altında kurutulmaz ve mutlaka gölgede kurutulmalıdır. Ayrıca örneğin bitki 5 günde kurudu ise, 2 gün daha kurumada bırakmak mahzurludur, çünkü birleşimindeki eterik yağları kaybettiğinden kalitesi düşer.

Sadece bitki kökleri Güneş’te kurutulur ve kurur kurumaz hemen paketlenip depolanması gerekir. Şifalı bitkilerin Aktarlar’da açıkta satılması kalitesini kısa sürede düşürür ve etkisini oldukca azaltır.

Sözlükte "mercanköşk" ne demek?

1. Ballıbabagillerden, küçük yapraklı, güzel kokulu bir saksı bitkisi, şile, merzenguş (origanum majorana).

Mercanköşk kelimesinin ingilizcesi

n. marjoram, sweet marjoram

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç