Meltem nedir?

Saniyede ortalama 6 - 8 metre hızla esen bir rüzgardır. Ancak ince dalları sallar. Hafif ve sert olmak üzere iki çeşidi vardır. Hafif meltem saniyede 4 - 6, sert meltem 8-10 m. hızla eser. Meltem rüzgarı alçak ve yüksek basıncın oluşması durumunda havanın yer değişmesine denir. Bu sayede rüzgar oluşumu ilk safhada oluşur. Basınç oranının etkisine göre değişir. Hızını arttıran veya yavaşlatan durumlar kıyı şekillerine bağlı olarak değişir.

Meltem rüzgarının oluşumu karaların denizlerden, dağların vadilerden daha çabuk ısınıp soğumasından dolayı sıcak ve soğuk hava kütlesi oluşur. Bunlar birbirleri ile etkinleşerek meltem rüzgarlarının oluşumunu sağlar. Denizlerden çabuk ısınan karalardan dolayı denizden karaya doğru eser. Eceleri çabuk soğuyan karalardan dolayı karadan denize doğru eser. Deniz ve kara meltemleri 40km iç kesime göre etkili olur. Gündüzleri vadiler çabuk ısındığından dolayı dağlara doğru vadi meltemi, geceleri çabuk soğuyan dağlardan vadilere doğru dağ meltemi eser.

Kara meltemi

Kara meltemi, güneş battığı anda, karadan denize doğru esen kuvvetli bir rüzgardır. Bir tarafta geceleri açık havada hızla soğuyan kara, diğer tarafta ise karanın soğuma hızına yetişemeyen ve karaya göre daha sıcak olan deniz var. Öte yandan, soğuyan havanın çökmesi sonucu kara üzerinde bir yüksek basınç alanı ve karaya göre sıcak olan denizde ise bir alçak basınç alanı oluşur. Bu durum, yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru bir hava akımının oluşmasına neden olur.

Deniz meltemi

Isınan kara üzerindeki havanın yükselmesi ile karada bir alçak basınç alanı oluşmaya başlar ve giderek artar. Deniz, özelliği nedeni ile çabuk ısınamaz ve giderek deniz ve kara arasındaki sıcaklık farkı, deniz üzerinde yükselemeyen ve çöken hava, denizin birkaç km. açığında bir yüksek basınç alanı oluşturur.

Karadan gelen rüzgarların olmadığı günlerde, deniz meltemi, deniz üzerinde oluşana yüksek basınç alanından kara üzerindeki alçak basınç alanına doğru yönelir ve giderek kuvvetlenir. Bölgede sıcaklıkların artmasına bağlı olarak özellikle öğleden sonraları, çok daha sertleşir ve güneş battıktan sonra da hızını yavaşlatarak bir süre daha esmeye devam eder. İzmir çevresinde oluşan deniz meltemine İmbat adı verilir.

Dağ meltemi

Vadi meltemi; gündüz nemin fazlalığından dolayı yavaş ısınan vadiler daha serin, nem azlığı ve havanın inceliğinden dolayı hızla ısınan dağlık alanlar daha sıcaktır. Çevresine göre sıcak olan alanlar Alçak basınç, soğuk alanlar Yüksek basınç alanı oluşturur. Yüksek basınç alanı olan vadilerden, Alçak basınç alanı olan dağlara doğru gündüz zamanı oluşan hafif rüzgara Vadi Meltemi denir.

Dağ Meltemi; gece dağlık alanlar hızla soğuyarak Yüksek basınç alanı, nem bulunması sebebiyle halen sıcak olan vadiler Alçak basınç alanıdır. Rüzgar gece boyu dağdan vadilere doğru eser. Anadoluda sıcak yaz gecelerinde, rahat uyuyabilmek için dağdan esecek serin dağ meltemi beklendiği söylenir. Erciyes'ten Kayseri'ye, Uludağdan Bursa'ya dağ meltemi eser.

Sözlükte "meltem" ne demek?

1. Yazın karadan denize doğru esen mevsim rüzgarı.

Cümle içinde kullanımı

Yaz ortalarına doğru meltemler bir aralık durdu.
- Sait Faik Abasıyanık
Ne sert kış, ne gümrah ve gölgeli yaz / Ne ılık meltemler ve keskin ayaz.
- A. K. Tecer

Meltem kelimesinin ingilizcesi

n. breeze, etesian winds

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç