Mastar eki nedir?

Fiillere “-mak, -mek” , “-ma, -me”, “-ış, -iş, -uş, -üş” eklerinin getirilmesiyle yapılır. Fiil kök ve gövdelerine eklenen “-me, -mek, -iş” ekleri sonucu meydana gelirler. Fiillerin isim gibi kullanılabilen şekilleridir. İsim-fiiller; hem bir eylemin adı oldukları için isim, hem de özne, nesne, tümleç aldıkları için fiil olan kelimelerdir.

Bu ekleri, aklımızda daha kolay kalması için “-iş,-me,-mek” veya “-ma,-ış,-mak” şeklinde kodlayabiliriz. Bu ekler fillere gelerek onları cümle içinde “isim” yaparlar. İsim-fiiller, fiillerin isim gibi kullanılabilen şekilleridir.

İsim fiillere(mastar) örnek

Onunla tanışma ben de istiyorum.

Şiir okuyuna herkes hayran kaldı.

Balık tutmak bir yetenek işidir.

Evin her tarafını güzelce temizlemenizi istiyorum.

Bu köyden ayrılmak bana çok zor gelmişti.

Kitap kaplayışını beğendim.

Yukarıdaki cümlelerde altı çizili sözcükler fiil değil, isim - fiildir. Dikkat edilirse bunlar “kalem, saygı, ölüm” gibi tam bir isim değil, yapısında eylem anlamı taşıyan bir isimdir. Zaten böyle oldukları için bunlara isim-fiil diyoruz.

Bu ekleri benzer eklerle karıştırmamak gerekir.

Sana, bir daha buraya gelme, demiştim.” cümlesinde altı çizili sözcükteki ek isim-fiil eki değil, olumsuzluk ekidir. Bazı sözcükler aslında isim-fiil ekleriyle türediği halde, zamanla isimleşmiş, yani fiilimsi özelliğini kaybetmiş olabilir.

Biraz ekmek alabilir miyim?
Bugün gelmediğini danışmadan öğrendim.
Derste yağış türlerini inceledik.” cümlelerinde altı çizili sözcükler isim-fiil değildir.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç