Magna charta nedir?

1215’te Kral John tarafından imzalanan, İngiliz halkıyla kral arasındaki hak ve hukuku bir anlaşma ile ayıran ilk siyasi belge. Büyük ferman adlarıyla da anılan Great Charter, yani Magna Charta, altmış üç maddeden meydana gelir.

Kralın idaresini bazı kanunlar ve şartlarla sınırlandıran Magna Charta, bu özelliğiyle İngiltere’ye demokrasinin yerleşmesinde önemli bir rol oynamış, ayrıca kralın hükümranlığını bazı şartlarla sınırlandıran bir anlaşma olması bakımından da dünya tarihinde önemli bir yer tutmuştur.

İngiltere’nin Normanlar tarafından işgal edilmesinden sonra krallar, derebeylerinin (baronlar, vasallar) haklarını kısıtlamaya başladılar. Baronlar bu duruma sık sık itiraz edip ayaklanıyorlardı. Nihayet İngiltere KralıJohn’un, Fransa Kralı Philip Augustus’a 1214’te yenilmesi, baronlara cesaret verdi ve kralla pazarlığa giriştiler. Baronlar pazarlığın şehirde olmasını, kral da açık arazide yapılmasını istiyordu. Böylece kral, baronları askerleri ile ezip dağıtacaktı. Fakat pazarlık baronların istediği gibi olunca, Londra şehri bir anda serseri sürüsü ile doldu. Kral bu vaziyette hiçbir direniş göstermeden baronların isteklerini kabul ederek, bunları bir ferman halinde yazdırdı. Magna Charta (Büyük ferman)

olarak ülkeye dağıtılan bu metinde en ilgi çeken madde, hiçbir hür insanın yürürlükteki kanunlara başvurmaksızın tutuklanamayacağı, mülkünün elinden alınamayacağı, öldürülemeyeceği idi.

1215 senesinde Avrupa’da ilk defa ortaya çıkan bu fikir, aslında, İslamiyetin bütün insanlara yedi asırdır anlattığı bir husustu. İngiltere’nin denizci bir ülke olması ve Haçlı Seferleri (1096-1270) sırasında Müslümanlarla temasa geçmeleri onları bu kadar erken uyandırdı.

1700 senelerinde Magna Charta, demokratik düşünceler halinde birçok millet tarafından benimsenmişti. ABD Başkanı Thomas Jefferson, 1776 senesinde bu düşüncelerle ABD istiklal Beyannamesi’ni hazırlamış ve böylece ABD’nin politik yapısı meydana çıkmıştır.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç