LC nedir?

LC Letter of Credit (akrediitif) kelimelerinin kısaltmasıdır. Türkçe kredi mektubu anlamına gelmektedir. Akreditif dış ticarette en çok kullanılan ödeme yöntemlerinden biridir. Genel anlamda Akreditif alıcının alacağı mal bedeli karşılığında ihracatçı firmaya banka kanalı ile açtığı bir kredi mektubudur. İçerik olarak yapılacak ticaret ile alakalı tüm şartları içermesinden dolayı bir nevi sözleşme metnidir.

Akreditifin içerisinde yükleme tarihinden, ödeme zamanına, malın cinsinden, yükleme sonrasında gönderilecek evraklara kadar tüm detaylar bulunabilir. İhracatçı firma Akreditif şartlarına uymadığı taktirde ithalatçı firma ödeme yapmama ve malı ret etme hakkında sahiptir.

Akreditif tarafları şu şekilde isimlendirilmektedir.

Amir: Akreditifi açan firma yani ithalatçı firma.

Amir Bankası: İthalatçı firmanın bankası.

Lehtar: Tarafına Akreditif açılan firma (İhracatçı Firma).

İhbar Bankası: İhracatçı firmaya LC açılışını bildiren banka.

Genel olarak süreç şu şekilde işlemektedir. Ödeme yöntemi olarak LC seçilmesi durumunda ithalatçı firma ihracatçının gönderdiği proforma faturaya istinaden bankasından temin ettiği LC açtırma formu ile bankasına LC açılışı için müracaat eder. Banka tarafından hazırlan draft(ön metin) ithalatçı firmaya gönderilir. İthalatçı firma bunu ihracatçı firma ile paylaşarak teyit aldıktan sonra bankasına Kesin LC açılışının yapılması için talimat verir. Bu şekilde LC açılışı gerçekleşmiş olur.

Akreditif (letter of credit /LC)

• Akreditif ithalatçının talebine dayanarak bir banka tarafından ihracatçıya verilen, belirli şartların yerine getirilmesi ko şuluyla sattığı mal ve hizmetlerin bedelini ödeyece ğini garanti eden bir taahhüttür.
• Bu şartlar genelde malların sevk edildiğini gösteren vesaikin ibrazıdır.
• Akreditif ithalatçının bankası tarafından açılır.
• Akreditif ko şulları kü sat mektubu adı verilen bir belge ile ihracatçının bankasına bildirilir.
• İhracatçı sevkiyatı yapıp, akreditifte belirtilen ko şulları yerine getirerek, vesaiki bankaya ibraz etti ğinde mal bedelini tahsil eder.

Akreditif türleri

• Kabili Rücu (cayılabilir) Akreditif.
• Gayri-Kabili Rücu (cayılamaz) Akreditif.
• Teyitsiz Akreditif.
• Teyitli Akreditif.
• Rotatif (döner)Akreditif.
• Kırmızı Şartlı Akreditif.
• Ye şil Şartlı Akreditif.
• Kar şılıklı Akreditif.
• Devredilebilir Akreditif.
• Garanti Akreditifi.

Kabili rücu (cayılabilir) akreditif (Revocable L/C)

• Amir banka, ihracatçının nam ve hesabına açtığı krediyi heran kendi isteği ile iptal edebilir.
• Mal bedelinin ödeneceğine dair yapılan fakat alıcı için kesin olmayan bir taahhüt söz konusudur.
• Bu tür akreditif satıcı açısından güvenceli değildir.
• İptal mektubu satıcının eline geçmeden satıcı akreditif şarlarına uygun olarak yüklemeyi yapar ve vesaiki bankaya ibraz ederse banka akreditif bedelini ödemek durumundadır.

Gayri-Kabili rücu (cayılamaz) akreditif (Irrevocable L/C)

• Akreditifin tüm tarafların onayı olmadan, süresinden önce geri alınması, bozulması, iptali mümkün değildir.
• Gerekli şartlar yerine getirildiği taktirde akreditif bedelinin amir bankaca ödeneceği taahhüt edilmiştir.
• Satıcı açısından güvencelidir.
• Akreditif koşullarında bu ayırım belirtilmemişse, akreditif kabili rücu kabul edilir.

Teyitsiz akreditif (Unconfirmed L/C)

• İhracatçının ülkesinde bulunan lehdar bankası, amir bankanın ödeme taahhüdünü teyit etmeksizin, lehine bir akreditif açıldığını ihracatçıya bildirir.
• Akreditifle ilgili herhangi bir taahhütte bulunmaz.
• İhbarettiği akreditifin gerçekliğini ve doğruluğunu kontrol etmek dışında bir sorumluluğu yoktur.

Teyitli akreditif (Comfirmed L/C)

• Muhabir banka da akreditifi “teyit” ederek, malın bedelinin ödeneceği konusunda ek bir teminat vermektedir.
• Bu durumda ihracatçı, yurt dışındaki bankasının yanında kendi bankasının da taahhüdünü sağlamış olur.
• Bir bankanın teyidini ekleyerek akreditifi lehdara ihbar etmesi, akreditifi açan bankanın bütün sorumluluklarının, lehdar banka tarafından da üstlenilmesi anlamına gelir.
• Bu akreditif açan bankanın teyit veren banka tarafından kredilendirilmesi demektir.
• Bankalar genellikle her akreditif için ayrı bir kredi tesis etmeksizin, bunu birbirlerine açtıkları kredi tesisi çerçevesinde de ğerlendirirler.

Rotatif (dönen) akreditif (Revolving L/C)

• Bir kısmı veya tamamı kullanıldıkça, ek bir de ğişiklik talimatına gerek kalmaksızın aynı şartlarla veya aynı tutar için otomatik olarak yenilenen bir akreditiftir.
• Bu akreditifte yapılacak ödemeler için bir sınır belirlenmemesi, gerek alıcıyı gerek akreditifi açan bankayı büyük sorumluluk altına sokaca ğından rotatif akreditif meblağ veya süre ile sınırlandırılabilir.
• Meblağa bağlı olarak açılan rotatif akreditifte meblağ global bir vade içerisinde kullanıldıkça döner. Yükümlülüğü sınırlamak için toplam meblağın belirlenmesi gerekir.
• Süreye bağlı olarak açılan rotatif akreditiflerde, akreditif açılırken bir süre belirlenir. Bu süre içinde kaç kez yükleme yapılacağı ve her bir yükleme için ne kadarlık ödeme yapılacağı saptanır.
• Toplam bir tutar üzerinden açılıp partiler halinde yüklemelere ve kullanımlara olanak veren akreditifler rotatif değildir. Bu akreditifler bir parti malın belirtilen süre içinde gönderilmemesi halinde (rotatif akreditiften farklı olarak) akreditif hükmünden düşer ve diğer parti malların o akreditife dayanılarak gönderilmesi mümkün değildir.

Kırmızı şartlı akreditif (Red Clause L/C)

• Malların gönderilmesinden önce lehdara, ihraç edeceği malların satın alınmasında, gerekiyorsa işlenmesinde, ambalajlanmasında, sevk mahaline gönderilmesinde ve nakliye vasıtası gelinceye kadar depolanmasında kullanılmak üzere, avans verilmesini veya peşin ödeme yapılmasını mümkün kılan akreditiftir.
• Avans veya peşin ödeme koşulu akreditifin üzerine kırmızı ile yazıldığı için bu isim verilmiştir.
• Alıcı ve satıcıların birbirlerini iyi tanıdıkları, lehdarın güvenilir bir firma olduğu, veya alıcının malı temin edeceği ülkede şube veya temsilcisinin bulunduğu hallerde uygulanmaktadır.

Yeşil şartlı akreditif (Green Clause L/C)

• Kırmızı şartlı akreditife benzer şekilde satıcıya peşin ödeme yapılma olanağı verir. Ancak, bu tür akreditifte pe şin ödeme veya avans, malların depolandığını gösteren ve banka adına düzenlenmiş veya bankaya devredilmiş bulunan bir depo makbuzu kar şılığında yapılır.
• Böylece banka ithalatçının riskini bir ölçüde azaltmaktadır. Fakat yinede risk tamamen ortadan kalmaz ve nihai sorumluluk alıcı üzerindedir. Peşin ödemeyi yapan banka lehdarın malları göndermemesi veya akreditif şartlarına uygun vesaiki ibraz etmemesi durumunda peşin ödediği parayı faizi ile birlikte amir bankadan istemek hakkına sahiptir. Amir banka da bu parayı akreditif amirinden alabilecektir.

Karşılıklı akreditif (Back to Back L/C)

• Transit ticarette, aracı vasıtasıyla yapılan satışlarda kullanılır.
• Transit ticarette aracı firma, hem ithalatçı hem de ihracatçı konumundadır.
• Aracı firma satış yapacağı ülkede lehine açılmış bulunan akreditifi, teminat göstererek kendisinin ithalat yapacağı ülke (firma) lehine bir akreditif açabilir. Orijinal akreditif yanında açılan bu ikinci akreditife karşılık göstermek suretiyle açıldığı için “karşılıklı akreditif” denir.
• Karşılıklı akreditifle, orijinal akreditif tamamen bağımsız iki ayrı akreditif olup, aynı ilişkisinin birer parçasıdır.
• Orijinal akreditifin lehdarı pozisyonundaki satıcı, karşılıklı akreditifin amiridir.
Onun açısından, orijinal akreditif bir ihracat akreditifi, karşılıklı akreditif ithalat akreditifidir.
• Kar şılıklı akreditifte ikincinin vadesi birinci akreditiften kısa olmalı,
• Her iki akreditifin koşulları birbiri ile uyumlu olmalıdır.

Devredilebilir akreditif (Transferable L/C)

• Kredi şartları de ğiştirilmeksizin lehdar tarafından akreditiften doğan hak ve yükümlülüklerin, ikinci bir lehdara devredilebilmesine olanak sağlayan bir akreditif türüdür.
• Alıcı tarafından, açtırdığı akreditifin konusu olan malların lehdardan başka bir firma tarafından gönderilmesine olanak vermek üzere “devir edilebilir olduğuna” dair kayıt koydurması durumunda akreditif lehdarı tarafından başkasına devredilebilir.
• Devredilebilir akreditif yalnız bir kere devredilebilir.
• Devir ilk akreditif talimatındaki esas ve şartlara uygun yapılır.
• Akreditif tutarı, vadesi, malın fiyatı, belgelerin ibraz ve malların yüklenme süresi üzerinde kısaltma yapmak, sigorta prim oranında ise uzatma yapmak mümkündür.
• Lehine devir yapılan ikinci lehdar haklarını ba şkasına devredemez.
• Akreditifin devredilebilmesi için gayri kabili rücu olması ve üzerinde devredilebilir (transferable) yazılması gerekir.

Garanti akreditifi (Stand-by L/C)

• Bir tür garanti mektubu niteli ğindedir.
• Bir mal alım satımı ile ilgili olmayıp, bir hizmetin yerine getirilmesini garanti altına almak için olu şturulur.
• Şekil açısından diğerlerine benzemekle birlikte kapsam yönünden farklıdır.
• Diğer akreditif türlerinde belli bir taahhüdün yerine getirilmesi sonucunda ödeme yapıldığı halde, garanti akreditifinde, akreditif amirinin yapmayı taahhüt ettiği işi yerine getirmemesi durumunda ödeme yapılır.
• Bu tür akreditifte, yabancı bir ülkeye mal satmak üzere ihaleye giren satıcının satış sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde alıcıya, yabancı bir ülkede taahhüt işine giren bir firmanın işveren ile yaptığı sözleşme veya ihale koşullarına uymaması halinde işverene, yabancı bir ülkeden kredi alan bir firmanın borcunu vadesinde ödememesi halinde kredi verene ödemeyi kabul ettiği tazminat bedelinin ödenmesi akreditifi açan banka tarafından garanti edilir.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç