Lawrence nedir?

İngilizlerin Orta Doğu’daki meşhur casus subaylarından. İngilterenin Galler bölgesinde 1888 yılında doğdu. Thomas Edward’ın aile adı Chopman olmasına rağmen, İskoçyalı bir rahibeyle evlenebilmek için Lawrence (Lavrens) soyadını aldı. Hıristiyanlığın koyu bir taassuba sahip Cizvit Tarikatının okuluna girdi. Burada iyi bir eğitim ve öğretim gösterilerek, yetiştirildi.

İngilizlerin Orta Doğu’ya yayılma siyaseti istikametindeki faaliyetlerine katılıp, 1910 yılında Türkiye’ye geldi. Fırat Nehri kıyısında arkeolojik araştırmalar adı altında, petrol etüdü, siyasi ve etnolojik bilgiler topladı. Mezopotamya, Suriye, Filistin ve Mısır’ı gezip, Arapça ve İslam adetlerini öğrendi. İngiltere’ye dönüp, 1911’de Oxford’da doktorasını verdi. Tekrar Orta Doğu’ya dönüp, Arap ülkelerinde çalışmaya başladı.

Birinci Dünya Harbinde İngiliz ordusunda vazife aldı. İslam aleminin en büyük devleti ve hilafet makamına sahip Osmanlı Devleti de, İttihatçılar tarafından savaşa sokulunca, casusluk vazifesiyle tekrar Orta Doğu’ya gönderildi.

Birinci Dünya Harbinde yüzbaşı rütbesiyle, İngiliz istihbarat Teşkilatı olan İntelligence Service’te casus olarak çalıştı. Vazifesi, ittifak Devletleri safında harbe sokulan Osmanlı Devleti hakimiyetindeki Arap ülkelerinde isyan çıkartmaktı. Yüzyıllardır Osmanlı hakimiyetinde sulh, sükun ve huzur içinde yaşayan Araplara, kavmiyetçiliğin dini bağlardan daha önemli olduğu propagandasını yaptı. Kendisini Arap Davasına inanmış birisi olarak tanıtıyordu. Arap liderleriyle görüşüp, Osmanlı Devletinden kurtulma zamanının geldiği istikametinde faaliyetlerde bulunuyordu. Vehhabi Abdülaziz bin Sü’ud ile münasebet kurup, onun yakın adamı oldu. Abdülaziz bin Sü’ud’a, İngiltere’den külliyetli miktarda para, silah, cephane, teçhizat ve levazım malzemesi sağladı. İttihatçı subayların Arap ülkelerindeki zulüm ve ahlaksızlıklarını kendine malzeme yapıp, bölgeyi Osmanlı Devletine karşı isyan haline getirmeyi başardı. Asi Arapları da Yemen, Filistin, Irak cephelerinde İngilizlerin safında yer aldırttı.

Lawrens, gerilla harpleri yaptırarak Türk kuvvetlerine çok zarar verdirdi. Türk kuvvetlerinin Hicaz’a ulaşımını sağlayan Şam-Hicaz demiryolunu kısmen tahrib ettirdi. Demiryolu istasyonlarına gece baskını yaptırdı. Osmanlıya bağlı Hicaz ahalisi dışında Vehhabileri ve asileri Türk düşmanlığı ile körükleyip, Mekke ve Medine’de de hiyanetlere sebep oldu.

Arap alemini Osmanlılardan ayırıp, İngiltere’nin sömürgesi haline soktu. Dünyaya Arap kahramanı olarak tanıtılıp, istiklal davası adı altında Müslümanlara, meşru devlete karşı isyan fikirleri ekti. Kitap yazıp, konferanslar vererek kendini şeyh, diye tanıttı. Kuvvetli hitabeti, cin fikri ve İslam düşmanlarından aldığı bol yardımlarla pekçok kimseyi etrafında topladı. Müslümanların imanını bozucu fikirlerini yaydı. Çölde İsyan, Darphane, Hikmetin Yedi Direği adlı kitaplarını ve mektuplarını yayınladı.

Lavrens, Birinci Dünya Harbinden sonra Osmanlı Devleti yıkılınca, vazifesini tamamlamış olarak İngiltere’ye döndü. Orta Doğu’ya empoze ettiği fikirleri Arap milliyetçiliği ötesinde yayıldı. Arap aleminde, aynı din, dil, ülke ve ırka mensub olmalarına rağmen birbirine düşman pekçok devlet kuruldu. İsrail Devletinin kurulmasına fırsat verdirip, Arap alemini birbirine düşman haline getirdi. Birkaç kere adını değiştirdi. John Hume Ross adıyla İngiliz Hava Kuvvetlerine girdi. Casus olduğu anlaşılınca, uzaklaştırıldı. Thomas Edward Shaw adıyla önce tank birliklerinde, sonra da tekrar Hava Kuvvetlerinde vazife aldı. 1935’te İngiliz ordusundan emekli oldu. Aynı sene Dorsetshire’de motosiklet kazasında öldü.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç