Kuzey Denizi

Avrupa'nın kuzeydoğusunda Atlas Okyanusu'nun bir uzantısı olan iç denizdir. Fransa, İngiltere, Norveç, Danimarka, Almanya, Hollanda, Belçika kıyıları arasında kalır. Yüzölçümü 575.300 km.2'dir. Sığ bir denizdir. En derin yeri 200 metre, ortalama derinliği 94 metredir. Bu deniz Buz Çağında kara durumundaydı. Sonraları büyük buzullar bu bölgeyi kaplayıp deniz durumuna getirdiler. En uzun mesafesi güneydeki Dover Boğazı ile kuzeydeki uç arasında 1300 km’dir. Kuzey Denizinin yüzölçümü 570.000 km 2 , en derin yeri Norveç kıyılarına yakın ve 342 m’dir. Bu denizin muhtelif yerlerinde sığ kısımlar (bank) vardır. En büyüğü Dogger Bank’tır.

Deniz kıyıları, alçak bir hat şeklindedir. Yüksek dalgalar bu kıyıları döğerek oyarlar. Yalnız İskoçya ve Norveç kıyıları dağlık ve kayalıktır. Denizin aşağı kısımlarında ve kuzey kesiminde Hollanda, Belçika, Almanya ve Danimarka kıyıları boyunca yer alan birkaç ada dışında ada yoktur. Kuzeyde atlas Okyanusundan denize giriş Orkney ve Shetland adalar grubu tarafından kapatılmıştır. Atlantik Okyanusundan başlayan okyanus med (yükselme) dalgaları akıntı halinde İngiltere’nin batı kıyılarını yaladıktan sonra Norveç’e uzanır. Med hadisesi Londra’daki Thames Nehrinde 18 saat süre ile kendisini hissettirir.

kuzey denizi

Kuzey Denizine giren akıntılardan diğerleri: Kutup, Baltık ve Akdeniz su akımlarıdır. Kuzey Denizinin en büyük özelliklerinden biri, balıkçılığa müsait olmasıdır. Bilhassa Dogger Bank’ının çevresi balıkçılık için çok önemlidir. Kuzey Denizine kıyısı olan bütün ülkelerin büyük balık avcı filoları vardır. Avrupa’nın en önemli limanları bu denizin kıyılarında yer alır. İngiltere’de: Londra, Holl, Newsantle-On-Tyne, Leith; Hollanda’da: Rotterdam; Belçika’da: Antwerg; Almanya’da: Bremen ve Hamburg; İskandinavya’da: Oslo, Kopenhang, Göteburg limanları başlıcalarıdır.

Kuzey Denizi balık bakımından zengindir. Sığ oluşu trol ağlarıyla morina gibi dip balıklarının avlanmasını kolaylaştırır. (Trol yöntemleriyle balık avı BALIKÇILIK maddesinde anlatılmıştır.) Yazın ve sonbaharda Kuzey Denizi'nin yüzeyinde ringa sürüleri çok sık görülür. Ne var ki, aşırı avlanma balıkların soylarının azalmasına yol açmaktadır. Bu yüzden bazı balıkların, özellikle de ringa balığının üreme mevsiminde avlanma yasağı uygulanır. Kuzey Denizi'nin sığlığı gelgit olayının, özellikle İngiltere kıyılarında, uzun bir zaman içinde gerçekleşmesine neden olur.

Gelgit olayı ırmak ağızlarındaki haliçlerin limanlara dönüşmesine yardımcı olur. Kuzey Denizi'nin altındaki kıta sahanlığında çevre ülkelerce işletilen doğal gaz ve petrol yatakları vardır. Kuzey Denizi, petrol arama çalışmaları yapılan ilk denizlerden biridir. İskoçya kıyısı açıklarında dünyanın en geniş petrol alanlarından ikisi bulunmaktadır. Kuzey Denizi aynı zamanda işlek bir ticaret yoludur. Avrupa'nın önemli limanlarından bazıları Kuzey Denizi kıyılarındadır. Kuzey Denizi, Avrupa'daki Ren ve Elbe, ayrıca İngiltere'deki Thames gibi ırmakların sularının döküldüğü bir denizdir. Bu ırmakların havzaları dünyanın en yoğun nüfuslu ve sanayileşmiş bölgeleri arasında yer alır.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç