Kuzey Buz Denizi

Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika'nın kuzey kıyılarıyla sınırlanan yeryüzünün en kuzeyinde kalan denizdir. Yüzölçümü yaklaşık olarak 14 milyon km.2'dir. En derin yeri Yeni Sibirya adalarının kuzeydoğusunda 5.625 metre kadardır. Derinlik bakımından okyanus özelliği gösteren bu deniz gerçekte çeşitli adlar altında birçok bölümlere ayrılmış denizler topluluğudur: Hudson körfezi, Ballin körfezi, Grönland denizi, Barentz denizi, Beyaz deniz, Kara denizi, Old denizi, Doğu Sibirya denizi gibi. İçinde bulunan denizler, özellikle Beyaz Deniz, Barent Denizi, Kara Denizi, Beaufort Denizi, Grönland Denizi ve Bering Denizidir. Avrupa, Asya, Amerika’nın kuzey kıyıları ile sınırlanmıştır.

Büyüklüğü takriben 12.257.000 km 2 dir. En derin yeri (Lena Çukuru) 5502 m’dir. Büyüklüğünün mühim bir kısmını buzullar kaplar. Şubat ayında buzların yoğunluğu artar, haziran ayında buzlar erimeye yüz tutar. Yaklaşık 4/10’u buzullardan kurtulur. İkinci Dünya Savaşında Amerika’dan Rusya’ya malzeme taşıyan konvoyların bu denizden geçmeleri bölgenin stratejik önemini ortaya koymuştu.

Uluslararası Hidrografi Örgütü (IHO) tarafından okyanus olarak kabul edilmektedir (Arctic Ocean). Yüzölçümü 14.090.000 km² olan devasa bir alandır. Diğer okyanuslara göre sığ olup, en derin noktası 5.449 m, ortalama derinlik 1.038 m'dir. Rusya, ABD, Kanada, Grönland, Norveç ile kıyıları vardır. Kuzey Buz Denizi Kuzey Kutbu ve Kutup dönencesi arasında, birkaç denizden meydana gelmiş, bir büyük denizdir. İçinde bulunan denizler, özellikle Beyaz Deniz, Barent Denizi, Kara Denizi, Beaufort Denizi, Grönland Denizi Grönland Denizi, Grönland'ın doğu sahili, İzlanda'nın kuzey kıyısı, Jan Mayen ve Svalbard arasında uzanan, 1.000.000 kilometrekareden daha fazla alana sahip bir deniz.

kuzey buz denizi

Arktik Okyanusu'nun bir yan denizidir. Avrupa, Asya, Amerika’nın kuzey kıyıları ile sınırlanmıştır. Büyüklüğü takriben 12.257.000 km2dir. En derin yeri (Lena Çukuru) 5502 m’dir. Büyüklüğünün mühim bir kısmını buzullar kaplar. Şubat ayında buzların yoğunluğu artar, haziran ayında buzlar erimeye yüz tutar. Yaklaşık 4/10’u buzullardan kurtulur. İkinci Dünya Savaşında Amerika’dan Rusya’ya malzeme taşıyan konvoyların bu denizden geçmeleri bölgenin stratejik önemini ortaya koymuştu.

Kuzeu Buz Denizi ısınıyor

Uydularla yapılan tespitlere göre, Arktik’te bu yıl yaşanan erime, rekor kabul edilen 760 bin kilometre kareyi geride bıraktı. ABD Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezi (NSIDC), 16 Eylül günü Kuzey Buz Denizi’ndeki buzulların yaz mevsiminde maruz kaldıkları erimeyi sona erdirerek, kış mevsiminin gelmesiyle artış yaşayacakları döneme girdiğini belirtti. Buzulların yeniden artmasıyla kaplayacakları toplam alanın 3.41 milyon kilometreye ulaşacağı tahmin ediliyor. Bu rakam, 1979 ile 2000 yıllları arasında buzulların kapladığı alanın yarısınan çok az daha fazla.

Buzullardaki en yüksek ikinci erimenin yaşandığı 2007 yılında, kutuplardaki yüksek başınç alanı sisteminin uzun sürmesi nedeniyle buzullar güneş ışınlarına çok fazla maruz kalmıştı. Dahası, şiddetli rüzgarlar erimenin hızlanmasına neden olmuştu. Bilim insanları, bu yıl güneş ışığı ve rüzgarların birleşmesiyle ortaya çıkan ‘mükemmel fırtınanın’ Ağustos’ta yaşandığını belirtti. Rekor erimenin ana sorumlusunun mükemmel fırtına olduğu düşünülürken, NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nden Claire Parkinson, buzulların çok hassas bir noktaya geldiğine dikkat çekti. Parkinson, “Aynı fırtına on yıllar önce yaşanmış olsaydı bugün olduğu kadar etkili olmazdı. Buzulların kalınlığı çok azalmış durumda” dedi.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç