Kutadgu bilig nedir?

Kutadgu bilig;  11. yüzyıl Karahanlı Uygur Türklerinden Yusuf Has Hacib'in tarafından yazılmış Türkçe'de "Mutluluk veren bilgi" anlamına gelen eserin adıdır.

Kutadgu bilig kim tarafından yazılmıştır?

Kutadgu bilig "Yusuf Has Hacib" tarafından yazılmıştır.

Kutadgu bilig kime yazılmıştır?

Kutadgu bilig Doğu Karahanlı hükümdarı Tabgaç Buğra Han atfen yazılmıştır.

Kutadgu bilig'in önemi

Kutadgu bilig İslamiyet'in Türklerce kabulünden sonraki ilk yazılı eser olması onu önemli kılar.

Kutadgu bilig'te anlatılmak istenen nedir?

Kutadgu bilig'te ideal bir devlet yönetiminin nasıl olması gerektiği anlatılmıştır. Yazar Yusuf Has Hacip, eserde, bireyin ve toplumun mutlu olabilmesi için izlenmesi gereken siyaseti incelemiştir.

Kutadgu bilig'te hangi konulara değinilmiştir?

Kutadgu bilig'te İyilik etmenin faydaları, bilgi ve aklın meziyetleri, devlet, adalet, çocuk terbiyesi, görgü kuralları, doğruluk, insanlık, dostluk ve evlilik gibi konulara değinilmiştir.

Kutadgu bilig hangi soyut kavramlar üzerine kurulmuştur?

1. Kün Togdı (hükümdar, kanun, adalet)

2. Ay Toldı (mutluluk, saadet)

3. Odgurmış (akıbet, hayatın sonu)

4. Ögdülmiş (Akıl, zeka)

Kutadgu bilig özellikleri

1. 11. yüzyılda yazılmıştır.

2. Yusuf Has Hacib yazmıştır.

3. Mesnevi tarzında yazılmıştır.

4. Siyasetname türünün ilk eseridir.

5. Eserde kullanılan bazı sözcükler günümüzde de kullanılıyor.

6. Türk dilinin Hakaniye (Çağatay) lehçesi ile yazılmıştır.

7. Nazım birimi beyittir.

8. Allegorik ve didaktiktir.

9. Bazı bölümlerinde ansiklopedik bilgiler içerir.

10. 18 ayda tamamlanmıştır.

11. 6645 beyitten oluşur.

Yusuf has hacip kimdir?

Karahanlılar dönemindeki önemli Astronom ve yazar'dır. Kutadgu Bilig siyasetnamesinin yazarıdır.

Kutadgu bilig nüshaları

1. Herat nüshası

2. Fergana nüshası

3. Mısır nüshası

Herat nüshası

Kutadgu Bilig’in ilk defa bulunan ve dolayısıyle bu eser üzerindeki çalışmalara esas olan bu nüsha, 1439’da, Herat’da istinsah edilmiştir. Bu nüshanın Anadolu’ya geçmesi, önce Tokat’a ve sonra 1474’de, Fatih döneminde, İstanbul’a gelmiş olması hakkında, esere sonradan eklenmiş şu kayıt vardır: "sekiz yüz yetmiş dokuz tarihinde, yılan yılında, Abdurrezzak Şeyh-zade Bahşı için, Fenari-zade Kadı Ali, İstanbul’dan mektup göndererek, Tokat’tan getirttiler; mübarek olsun, devlet gelsin, mihnet gitsin." 1839 yılında, İstanbul’da Avusturya elçiliği müsteşarı ünlü Türkolog ve tarihçi Von Hammer tarafından ele geçirilmiş, Viyana İmparator Sarayı kütüphanesine hediye edilmiştir.

Fergana nüshası

Kutadgu Bilig’in ele geçen nüshaları arasında en önemlisidir. Bu nüshayı Türkistan’da, Fergana’da bulan Zeki Velidi Togan, eser hakkında genel bir bilgi vermiştir. Buna göre, kitabın dağınık sahifeleri sonradan bir araya getirilerek dikilmiş ve dörtlükler altın suyu ile yazılmıştır. Diğer nüshalara göre daha itinalı yazılmış olan bu nüshanın baş ve son kısmı eksiktir ve nerede, ne zaman, kimin tarafından, kimin için yazılmış olduğu hakkındaki kayıtlar da, bu eksik sahifeler ile birlikte kaybolmuştur. Herat ve Mısır nüshalarında başta mensur mukaddime, sonra manzum mukaddime, ardından babların fihristi ve sonunda Kutadgu Bilig metni gelirken Fergana nüshasında manzum mukaddime yoktur. Türkiye’de, 1943 yılında, Türk Dil Kurumu tarafından tıpkıbasım halinde yayınlanmıştır.

Mısır nüshası

Bu nüsha, 1896’da, Kahire'de, Kral kütüphanesinin o zamanki müdürü Alman alim Moritz tarafından bulunmuştur. Kütüphane tanzim edilirken, bodrum kata atılmış olan dağınık kitap ve sahife yığınları gözden geçirildiği sırada, Kutadgu Bilig’e ait parçalar toplanarak, bir araya getirilmiş ve böylece bu nüsha, kaybolmaktan kurtarılmıştır. Nüshanın bazı kısımları zayi olmuş, başında ve ortalarında bazı sahifeler, rutubet tesiri ile zedelenmiş, geri kalan kısmı ise iyi muhafaza edilmiştir. Nüsha çok dikkatle yazılmış ve atlanılmış kelime ve beyitlerin yerleri işaretlenerek sahife kenarına eklenmiştir. 1943 yılında bu nühanın da tıpkıbasımı Türk Dil Kurumu tarafından yayınlanmıştır.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç