Kule

Çeşitli amaçlar için yapılmış yüksek, dar bir yapıdır. Kullanılış şekillerine göre kulelerin çeşitli biçimleri vardır. Çoğu zaman hisarlarda burç durumundadırlar, ya da «çan kulesi», «yangın kulesi», «saat kulesi» gibi çeşitli görevlerde kullanılırlar. Tarihe geçmiş Babil Kulesi, Pisa Kulesi, Londra Kulesi, Galata Kulesi, Kız Kulesi gibi ünlü kuleler vardır. Mimari bir terim olmakla beraber, kule kelimesi çeşitli ilim dallarında muhtelif manaları ifade eder. Mesela, bayındırlıkta "su kulesi" suyu tazyikli olarak dağıtmak için kullanılan yapıdır.

Denizcilikte savaş gemilerinin kaptan köşklerinin üzerinde yer alan gözetleme mahalli. Madencilikte, maden kuyusunun ağzına inşa edilen çıkarma makinasının monte edildiği beton yapı. Petrolcülükte kuyu açma aletlerine destek vazifesi gören maden çatılı iskele. Sanayide düşey monte edilmiş silindir biçimindeki kataliz odası, reaktör, damıtma ve absorbasyon odası. Sporda ise yüzücülerin dalış yapmaları için hazırlanmış atlama yeri.

Mimari bir unsur olarak kulelerin inşası eski çağlardan beri bilinmektedir. Meşhur Babil Kulesi, Mısır’daki Medinet-Habu Tapınağı en eski kulelerdir. Ortaçağda kuleler, kalelerde çoğalmış ve değişik şekiller almışlardı. Aynı zamanda kalelerin son müdafaa noktası olmuşlardır. Yine bu devirden kalma ıssız kuleler de haberleşme gayesiyle kullanılmıştır. İtalya’daki derebeylik şatolarının kuleleri ise, ailenin güç ve debdebesini gösteren birer mimari eseri olarak inşa edilmiştir. Aynı zamanda ortaçağ savaşlarında kalelere taarruz edenlerin kullandıkları tahtadan inşa edilmiş hareketli kuleler de vardı. Mesela, Fatih Sultan Mehmed Hanın İstanbul Muhasarasında kullandığı kuleler bunların en gelişmiş şekliydi (Bkz.İstanbul’un Fethi).

On altıncı asırdan sonra ise madeni güllelerin savaşlarda kullanılmaya başlamasıyla, tahkimatların ana elemanlarından birini teşkil etmeye başladı, yani ateşe ve karşılıklı ateşe elverişli olması kulelerin ehemmiyetini artırdı. Başlangıçta kare olan kuleler, zamanla silindir şekline geçmiş ve sonunda yerini burçlara bırakmıştır. Günümüz mimarisinde şehirlerde yükselen gökdelenler de birer kule görünümündedir. Chicago’daki Trikune ve Sears gökdelenleri doğrudan kule, diye anılmaktadır. Türkiye’de bulunan ve tarihi değeri olan meşhur kuleler; İstanbul’daki Galata ve Bayezid (Serasker) kuleleri ile birlikte Ankara ve İzmir’de yapılmış paraşüt ve televizyon yansıtıcı kuleler de vardır. Çeşitli şehirlerimizde on dokuzuncu yüzyılda yapılmış saat kuleleri de bunlardandır.

Sözlükte "kule" ne demek?

1. Çoğunlukla kare ya da silindir biçimindeki yüksek yapı.
2. Cihannüma.

Kule kelimesinin ingilizcesi

n. tower, gun turret, dungeon, gazebo, steeple
n. ash, ashes, cinder, cinders
Köken: Arapça

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç