JIT nedir?

JIT (Just in Time), israfın yada katma değeri olmayan uygulamaların eleminasyonu yolu ile maliyetlerin düşürülmesini sağlayan bir üretim sistemidir. İsraf; üretim için kesin olarak esas olan, işçilik hammadde ve malzemenin minimum miktarından fazla olan her şey olarak tanımlanır. İsrafı ortadan kaldırmak, işçi üretkenliğini arttırmak suretiyle maliyeti azaltmak işletmelerin verimliliğini ve dolayısıyla sermaye devir hızını da arttırmaktır.

JİT’in hedefi üretkenliği engelleyen, müşterilere gereksiz maliyetler yükleyen veya firmanın rekabet gücünü tehlikeye sokan her türlü öğeyi ortadan kaldırmaktadır. JİÜT sisteminin geçmiş uygulamaları yok etmek gibi bir iddiası yoktur. Kendi içinde entegre bir sistem olmasına rağmen uygulamada kuruluşun bütün birimlerini içine alması gerekmeyebilir. Ancak JİT yan sanayii ilişkilerinden teslimata kadar üretimle ilgili her aşamada geleneksel yaklaşıma ters düşebilecek yeni kavram ve davranış değişiklikleri gerektiren bir sistemdir.

Tam zamanlı üretim nedir?

Değişik uygulamalar temelinde Tam Zamanında Üretim ( JIT ) sistemine çeşitli tanımlar getirilebilir. Bu tanımların bazıları, sistemi yalnızca stokların azaltılmasıyla sınırlar. Oysa, JIT bundan çok daha geniş kapsamlıdır. Yalnızca imalatla ilgili etkinliklerde değil, malzeme temininden depolamaya, bakım onarımdan mühendislik tasarımına, satıştan üst yönetime kadar üretim sisteminin diğer alanlarında da etkisini hissettirir.

Çünkü JIT, tüm kuruluştaki zaman ve kaynak kayıplarının önlenmesi ve yok edilmesi yoluyla iş verimliliğinde önemli ölçüde ve sürekli iyiyleştirmeyi amaçlayan bir stratejidir. Daha genel bir ifade ile, JIT felsefesi, tüm birimlerin katılımıyla en az maliyet ve en yüksek müşteri memnuniyetini sağlayacak sürekli iyileştirmeyi amaçlayan bir stratejidir. Önce sat sonra üret şeklinde özetlenebilecek bu ilkenin işleyişinde mamul-yarı mamul malzemeden oluşan gereksiz stoklar ortadan kalkıyor.

Stoksuz üretim veya 0envanter gibi isimlerle de bilinen JIT, tüm üretim kaynaklarının optimum kullanımı ilkesine dayanır. Bu sistemde kapital, ekipman ve işgücü gibi girdiler, en uygun bileşkelerde kullanılır. Müşterinin kalite ve teslimat konusundaki gereksinimlerinin en düşük maliyetlerle karşılandığı bir sistemin geliştirilmesi amaçlanır.

JIT’in hedefi üretimde üretkenliği engelleyen, müşterilere gereksiz maliyetler yükleyen veya firmanın rekabet gücünü tehlikeye sokan her türlü ögeyi ortadan kaldırmaktır. JIT: sisteminin geçmiş uygulamaları yok etmek gibi bir iddiası yoktur. Kendi içinde entegre bir sistem olmasına rağmen, uygulamada kuruluşun bütün birimlerini içine alması gerekmeyebilir. Ancak JIT, yan sanayi ilişkilerinden teslimata kadar, üretimle ilgili her aşamada, geleneksel yaklaşıma ters düşebilecek yeni kavram ve davranış değitiklikleri gerektiren bir sistemdir.

JIT’in özellikleri

• Sürekli ve düzgün bir üretim gerçekleştirilmeli.
• Düşük düzeyli stoklarla üretim sürdürülmeli.
• Küçük partiler halinde üretim yapılmalı.
• Hızlı ve düşük maliyetli hazırlık faaliyetleri gerçekleştirilmeli.
• İş yerinin düzeni, tekrarlı üretime uygun olmalı.
• Çok fonksiyonlu işçiler ile üretim sürdürülmeli.
• Güvenilir tedarikçiler ile çalışılmalı.
• Önleyici, tamir bakım faaliyetleri etkin yürütülmeli.
• Kalite düzeni yüksek mamuller üretilmeli.
• Malzeme iletimi, çekme sistemi esaslarına göre gerçekleştirilmeli.
• İşletme içinde sürekli gelişme sağlanmalı.
• Satın alınan, malzemelerinin tam zamanında teslimi sağlanmalı.
• Düzenli iş yükleri oluşturulmalı.Grup teknolojisi uygulanmalı.
• Kanban sistemi uygulanmalıdır.

JIT’in ilkeleri

1. Her üretim birimi, hem müşteri, hem sunucudur.

2. Müşteriler ve sunucular, üretim sürecinin uzantısıdır.

3. Sürekli olarak basite giden yollar aranmalıdır.

4. Problemi çözmek yerine, önlemek gerekir.

5. Malzeme, yarı mamul, mamul, ihtiyaç duyulduğu anda ( tam zamanında ) üretilir ya da elde edilir.

JIT’in aşamaları

• Tam zamanında üretim (JIT) sisteminde hammadde girişinden, ürün oluşumu ve çıkışına kadar geçen süre beş aşamadan meydana gelmektedir.

• İşleme süresi: Ürünün üzerinde çalışıldığı süre.

• Kontrol süresi: Ürünün istenilen kalitede bulunması, eğer bu seviyede değilse, istenilen kaliteye gelinceye kadar yapılan çalışmalar için harcanan süre.

• Taşıma süresi: Ürünün biryerden diğer yere taşınması için geçen süre.

• Bekleme süresi: Ürünün, işlem görme, taşıma, kontrol gibi unsurlar için beklediği süredir.

• Depolama süresi: Yarı mamul ve mamullerin işlem görme ve veya sevk edilme için stok kapsamına alınıp bekletildiği süredir.

• Bu aşamalardan sadece işlem süresi ürünün değerini arttıran ve bununla ilgili çalışmaları kapsayan basamaktır. Diğer dördü maliyeti arttırır. Bu nedenle JIT’in hedefi, işleme süresi dışındaki süreleri kaldırarak, maliyeti düşürmektedir. Bu nedenle sıfır stok, sıfır makine ayarlama zamanı, sıfır temin zamanı ve sıfır malzeme taşıma üzerinde durulur.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç