İskemi nedir?

Vücudun bir bölgesinin kanlanmasının yavaşlaması ve durması.

İskemide dokuların ihtiyacı olan oksijen sağlanamadığından ve dokudan metabolizma artıkları uzaklaştırılamadığından dokularda zedelenme olur. İskemi genellikle damarın pıhtı, yağ veya hava ile tıkanmasına bağlı olarak gelişir. Kanlanamama yavaş gelişirse ve tıkanıklık tam değilse, dokularda kısmi zedelenme, büzülme ve şekil bozukluğu ortaya çıkar.

Aniden olan iskemilerde ve tıkanmanın tam olduğu durumlarda dokunun o bölgesinde ölüm (nekroz) olur. Bu doku ölümüne enfarktüs adı verilir. Enfarktüs en sık kalp, beyin, dalak, böbrek ve karaciğerde görülür. Kalpteki ani iskemi ile kalp krizi meydana gelir. Eğer kalbi besleyen damarlardan biri tam olarak tıkanırsa, myokard enfarktüsü husule gelir. Beyin atardamarlarından birinin ani olarak bir kan pıhtısı ile tıkanması ani felçlere hatta ölümlere sebep olur.

Bacaklarda damar sertliği veya Buerger hastalığında (damar sertliği yapan bir hastalık) atardamarların pıhtı ile tıkanmasına bağlı ani iskemiler meydana gelir. Böyle bir bacakta solukluk veya morarma, şiddetli ağrı, karıncalanma, hissiyatın kaybı, hareketsizlik ve daha ileride gangren meydana gelir. bazen damardaki daralma ani değil de yavaş yavaş husule gelir. Bu kişilerde müzmin bir iskemi söz konusu olup, hareket halindeyken bacaklarının ağrıması karakteristiktir.

Akut iskemi nedir?

Akut iskemi daralan bölgenin diyelim ki bir damarın %50 si 60 ı ya da 70 i 80 i tıkalı ve oraya aniden bir pıhtı veya başka bir tümör parçası veya bir yağ parçası gelip bu tıkanıklığı akut yani ani bir şekilde arttırdığı zaman oluşan bulgular Akut iskemidir. Yani acil müdahale gerektiren ve acil müdahaleden kastımız 6-12 saat gibi çok acil müdahale ettiğimizde fonksiyon kaybı olmadan çoğunlukla fonksiyon kaybı olmadan kurtarabileceğiniz hastaya yararlı olabileceğiniz durumlardır.

Ancak bu süre geçtikten sonra iş akut iskemiden çıkar ve her geçen saat hastaya ciddi komplikasyonları geri döner. O yüzden bir hasta da akut iskemi dediğimiz zaman bütün bizim birimlerimiz acil çalışır ve bu hastanın problemini bir an önce çözmeye çalışır. Ama maalesef bize gelen hastalar akut iskemiye tablosu belli bir süre geçtikten sonra gelir. Çünkü hasta bekler. Şikayetlerim geçti geçecek hadi biraz sıcak tutayım yapayım geleyim. Bu geçen zaman hastanın aleyhine oluşur. Bize geldiği zaman eğer süre çok geçmiş ise ne kurtarsak kar müdahaleleri yaparız. İster bu balonla stent ile açılma olsun müdahale müdahaledir.

Ama burada bazı durumlarda balon stent ile bu damar açılabilir. Bazı durumlarda ameliyat ile açılabilir. Ama burada en önemli şey altın süre. Altın süre 10-12 saattir. O yüzden hastalarımızın son derece bu konuda bilinçli olması gerekir. Böyle bir hastalığı varsa diyabet varsa atheroskoz u varsa ailesinde bu tip hastalıklar var ise mutlaka bu konularda daha duyarlı olmaları bilinçli olmaları gerekir.

Geçici atak iskemi nedir?

Geçici iskemik atak, ihmal edilebilecek basit ve zararsız bir olay değildir. Yaklaşmakta olan inmenin habercisi olabilir. Bu önemli uyarıcı bulgunun gözden kaçması veya önem verilmemesi halinde, izleyen günlerde ortaya çıkabilecek kalıcı sakatlık veya ölümden kurtulma şansı yitirilmiş olabilir. Geçici iskemik atakğı izleyen 90 gün içinde inme geçirme riski yaklaşık % 10’ dur. Bu olguların yaklaşım yarısı ilk 1-2 gün içinde gerçekleşir.

Geçici iskemik atak geçiren hastalar acil yoğun bakım koşullarında izlenmelidir. İlk saatlerde acile başvurulması halinde, detaylı klinik ve laboratuar inceleme ve değerlendirmelerden sonra uygun hastalara trombolitik tedavi uygulanmalıdır. “Tromboembolik tedavi“, toplardamar yoluyla veya anjiografi yöntemi kullanılarak tıkanmanın oluştuğu damar bölgesine pıhtı eritici ilaç verilmesidir. Bu tedavi uygulanmadan once beynin bilgisayarlı tomografi ile incelenmesi gerekir.

Bu incelemenin amacı, klinik ve muayene bulguları birbirine çok benzeyen tıkayıcı damar hastalığına bağlı inme ile beyin kanamasına bağlı inme arasında ayıcı tanı yapılmasıdır. Tedavisi tamamen zıt olan bu hastalıklardan hangisinin etken olduğu mutlaka belirlenmelidir. Geçici iskemi ataklar yanlışlıkla migren, nöbet, periferik nöropati veya anksiyete olarak yorumlanabilir.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç