İridyum nedir?

Gümüş gibi parlak, kolay kırılabilen bir metaldir. Tabiatta platin ve osmiyum metalleriyle alaşım halinde bulunur. Simgesi: İr, atom sayısı: 77, atom ağırlığı: 193,1, yoğunluğu: 22,4, ergime noktası: 2.350°'dir. Çok çert kristal yapısı vardır. Yüksek derecede sıcaklıkta eridiği için bazı ölçü aletlerinde kullanılır. Metal halinde altın dolmakalem uçlarına katılır. Platine sertlik verir.

Metalik iridyum, yüzey merkezli kübik kristal yapıya sahiptir. Yoğunluğu 22,65 g/cm 3 olup, 2454°C’de erir ve 5300°C’de kaynar. Bütün asitlere karşı dayanıklıdır. Kral suyundan bile etkilenmez. Ancak sodyum perklorat beraberliğinde sıcak-derişik hidroklorik asitte çözünebilir. Ayrıca erimiş sodyum klorür ve sodyum siyanür gibi tuzlar da etki eder.

Iridyum 1803 yılında İngiltere, Londra'da Smithson Tennant tarafından, Güney Amerika'dan gelen çözünmeyen doğal platin cevherinden elde edilmiştir. Yer kabuğunda nadir bulunan, yıllık üretim ve tüketimi sadece 3 ton olan, buna rağmen özel endüstriyel ve bilimsel uygulamalarda kullanılan bir numaralı metaldir.

Bulunuşu: İridyum tabiatta platinoiridyum adı ile bilinen platin ile alaşım halinde metalik olarak bulunur. Bu alaşımda platinden başka bakır ve demir de bulunur. Ayrıca tabiatta osmiyum ile birlikte, iridosmin veya osmiridyum olarak adlandırılan bir alaşım halinde bulunur. Serbest iridyum metali ihtiva eden cevher ve yatak çok nadirdir. İridyumdan platinin ayrılması çok karmaşık bir işlem gerektirmektedir.

Kullanılışı: İridyum ticari olarak elektrik temas yerlerinde, kalem ucu olarak ve kuyumculukta kullanılır. Radyoaktif iridyum gama ışını kaynağı olarak kullanılır. Ençok kullanılan alaşım % 10 iridyum ihtiva eden platin alaşımıdır.

Sözlükte "iridyum" ne demek?

1. Atom ağırlığı 193,1, atom numarası 77, yoğunluğu 22,4 olan ve platin filizlerinde bulunan değerli bir element, simgesi ır.

İridyum kelimesinin ingilizcesi

n. iridium
Köken: Fransızca

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç