İntihal nedir?

İntihal, bir kişinin eserinde başka kişilerin ifade, buluş veya düşüncelerini kaynak göstermeden kendisine aitmiş gibi kullanması anlamına gelmektedir..

Bilimsel iletişimin temeli doğruluk ve güvenilirliğe dayanır. Bilimsel bilgiyi diğer bilgi türlerinden ayıran temel özellik belli bir yönteme dayanması kadar özgün ve güvenilir olmasıdır. Ancak akademik alanda sahteciliğin giderek arttığı pek çok araştırmada vurgulanmaktadır.

Akademik alanda görülen etik dışı davranışların içinde özellikle öğrenciler arasında intihal ve kopya olayları önemli bir yer tutmaktadır. İntihal farklı kaynaklarda genelde birbirine benzer şekillerde tanımlanmaktadır. Genelde intihalle ilgili tanımlarda bir başkasına ait görüş veya yazının kendininmiş gibi gösterilmesi ön plana çıkarılırken bazı tanımlarda bunun kasıtlı olarak yapılması (Council of Writing Program Administrators, 2003) intihal kapsamında tanımlanmaktadır.

Oysa intihal kasıtlı olduğu gibi kasıtlı olmadan da gerçekleştirilebilir. Özellikle kasıtlı olmadan gerçekleşen intihal öğrenciler arasında yaygındır ve bu davranışın nedeni büyük ölçüde eğitim eksikliğine dayanmaktadır. Öğrenci merkezli eğitim yaklaşımının benimsendiği günümüz eğitim anlayışında, öğrencilerin araştırmaya yöneltilmesi önemsenmekte, bu amaçla ilk ve orta eğitimde öğrencilere araştırma ödevleri verilmektedir.

Ancak öğrencilere aynı ölçüde araştırma etiği, bilinci ve becerisinin kazandırılmaması amacın yerine getirilmesini engellemektedir. Şahin ve Altınay’a (t.y.) göre ilk ve orta öğrenimde öğrencilere araştırma ödevlerinin verilmesi bu becerilerin kazandırılması anlamına gelmemektedir. Türk eğitim sisteminde, araştırma eğitiminde eksiklikler olduğu, araştırmanın, yalnızca yüksek eğitimin ve özellikle lisansüstü eğitimin temel işlevleri arasında sayıldığı bilinmektedir.

Bu durum edinilmiş tutum ve davranışların değişimini zorlaştırmakta dolayısıyla araştırma becerilerinin kazanılmasında olumsuz rol oynamaktadır. Nitekim yükseköğrenim düzeyine gelen pek çok öğrencinin araştırma aşamalarının neler olduğu, araştırma konusu ile ilgili kaynakları nereden nasıl araştıracağı, erişilen kaynaklardan seçilen bilginin özümsenerek nasıl raporlaştırılıp sunulacağı, nasıl kaynak gösterileceği konusunda sorunları vardır. Bu alışkanlıkların eğitimin ilk yıllarında kazandırılmamış olması akademik hayatta etik ihlallerinin artmasına neden olmaktadır.

İntihal nasıl yapılır?

• Başka birinin tez, makale veya proje vb. çalışmasından aşırma,
• Başkalarının yazdığı kitap, makale vb. gibi yazılardan bir kısmını veya herhangi bir bölümünü alıp kendisi yazmış gibi gösterme
• Başka birinin yazmış olduğu yazıyı değiştirerek kendisininmiş gibi yazma
• Herhangi bir tez veya projeden konu ve biçimini almak
• Bir başkasının eserinden alınan yazıyı kaynak göstermeden kullanmak
• Başkasının çalışmasını alıp kendisinin yeni hazırladığı göstermek (hırsızlık, çalma)
• Mevcut bulunan bir ürünü fikri çalışmayı yeniymiş gibi göstermek
• Özetle intihal herhangi bir şekilde birinin eserinden hile yoluyla (çalmak dolandırmak), veya sahtekarlık eylemleri ile yazıların yazılması veya ürünlerin yapılması durumunu ifade etmektedir.

İntihal nasıl önlenir?

Öncelikle faydalandığınız tüm kaynakları belirtmek zorundasınız. Doğrudan aldığınız yerleri tırnak içine almalısınız. Yine eserlerde aldığınız belli kısımlar olsa da danışmanızın veya okuyucuların  neyi nereden aldığınızı/alıntıya ulaşması için doğru şekilde kaynağını yazmalısınız.

Başkasının yazmış olduğu eseri konunuzla ilgili kısımlarını kesinlikle copy-paste yapmayınız, çalışmayı ve benzer çalışmaları/eserleri okuyun not alın özgün cümleler kurarak çalışmanızı oluşturun.

Kaynak gösterilerek yapılan intihal

• Daha önce çalışma konunuzla ilgili yapılmış bir eseri olduğu gibi hiçbir değişiklik yapmadan kendi eseri gibi sunmak.
• Orijinal bir eseri oluşturmak için çalışmadan hazır yerlerden alıp yorumlamak ve cümleleri birbirine uydurmak.
• Daha önce hazırladığı eserinden yeni hazırladığı çalışmasına bazı kısımları akademik anlamda özgün metin oluşturmadan aynen almak. (Kendi kendisinden çalmak)
• Hazırlanan çalışmada bir yazarı kaynak gösterdiğiniz fakat kaynakça da yazarın eserinin tam künyesinin yazılmaması
• Kaynaklarla ilgili eksik veya tamamen yanlış bilgiler vermek böylece kaynakların bulunmasını zorlaştırmak ya da imkansız hale getirmek.
• Yararlanılan eseri doğru bir şekilde kaynak gösterilmesine rağmen hiç değiştirmeden aldığınız yerin tırnak içine alınmaması, bu şekilde yapıldığında alınan yer sizin kendi özgün yorumunuzmuş gibi gösteriyorsunuz.
• Tüm kaynakları ve doğrudan alınan yerleri tırnak içine alsanız bile özgün metin oluşturmazsanız yine intihal olur. (Bu durumun tespit edilme imkanı zor olsa da akademik anlamda yine intihal yapılmıştır).

İntihal tespit programı

Günümüzde teknolojinin her alanda kullanılması ile  akademik çevrelerde de özgün bilimsel araştırmaların hazırlanması amacı ile bütün üniversite bünyelerinde yer alan yerli yabancı veri tabanına erişim sağlandığından dünya genelinde kullanılan başlıca programlar ve yazılımlar ile intihal çok rahat bir şekilde kontrolü sağlar ve denetlenebilir bir hal almıştır.

Başlıca etkisini kanıtlamış programlar ve yazılımlar; “Viper, Plagium, Plagiarisma, iThenticate, Turnitin, WCopyFind, URKUND” gibi. Bu programların maliyetleri yüksek olmakla birlikte birçok üniversiteler arası yapılan anlaşmalar ve işbirlikleriyle kulanılmakta ve her geçen gün itibariyle veri tabanları hızla yükselmektedir. Bu nedenle intihal konusunda kesinlikle hassas olmanız gerekmektedir. Aksi takdirde tüm emekleriniz ve zamanınızı boşa harcamış olacaksınız.

İnternet’in etkisi

1990’ların ortalarına kadar intihal basılı kaynaklarla sınırlı olarak tanımlanırken, Internet’le birlikte farklı fırsatlar ve yaratıcı durumlar ortaya çıkmıştır. Internet’in giderek yaygınlaşması, çok miktarda ve türde bilgiyi içermesi, bu bilgilere kolay ve her yerden erişim sağlanması intihal olaylarının artmasına neden olmaktadır.

Nitekim son yıllarda konuyla ilgili pek çok kaynakta intihali artıran unsurlar içinde baş sorumlu olarak Internet’in işaret edildiğini görmek mümkündür. İnternetin öğrencilere geniş bilgi erişim olanağı vermesi ve bulunan bilgileri kopyalayıp yapıştırma kolaylığı sağlaması öğrencilerin büyük bir kısmının Internet’i kısa sürede ve en az çabayla yazı hazırlamada yardımcı bir araç olarak algılamalarına neden olmaktadır.

Sözlükte "intihal" ne demek?

1. Çalma, başkasına ait bir malı sahiplenme.
2. Başkasının yapıtını kendisininmiş gibi gösterme, aşırma.

İntihal kelimesinin ingilizcesi

n. plagiarism
Köken: Arapça

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç