İmbat nedir?

Yazları batıdan, çok defa güneybatıdan ve denizden karaya doğru esen rüzgardır. Fırtına şeklini aldığı da görülür.(Deniz meltemi de denir.) Genel dolaşım rüzgarlarının etkin olmadığı bölgelerde, deniz ve karanın farklı ısınması sonucu oluşan, denizden karaya veya sabah erken saatlerde karadan denizde doğru genelde 2-3 kuvvetteki hafifi esintilerdir. (Genel sınıflandırma içindeki adı ile günlük rüzgarlar, bilinen adı ile deniz ve kara meltemleri). Dağların denize dik olması, koy, körfez ve adaların dağılımı, ege' de farklı estirir meltemleri. Gündüz saatlerinde 4-5 kuvvet esen imbat, ada, koy ve körfezlerin etkisi ile rüzgar üstünde 6-7 kuvvete çıkabilir.

Deniz meltemi

Ege' ye serinlik veren, öğleden sonra denizden karaya doğru esmeye başlayan,ora halkının çok sevdiği ama hızlandığında kızıp,"Eşek imbatı esiyor" dedikleri deniz meltemini tanıyalım. Isınan kara üzerindeki havanın yükselmesi ile karada bir alçak basınç alanı yani bir 'kuyu' oluşmaya başlar ve giderek derinleşir. Oysa deniz, özelliği nedeni ile çabuk ısınamaz ve giderek deniz ve kara arasındaki sıcaklık farkı, deniz üzerinde yükselemeyen ve çöken hava, denizin bir kaç mil açığında bir yüksek basınç alanı yani tepe oluşturur.

Tepe' den 'kuyu' ya doğru inmek isteyen ve esmesini önleyecek karadan gelen rüzgarların olmadığı günlerde, deniz meltemi, kara üzerindeki alçak basınç alanına doğru yönelir ve giderek kuvvetlenir. Özellikle bölgede sıcaklıkların artmasına bağlı olarak öğleden sonraları çok daha sertleşir ve güneş batımından sonra da hızını yavaşlatarak bir süre daha esmeye devam eder.

Meterolojide barostrofik rüzgar adı verilen, izobarlara dik , yüksek basınçtan alçak basınca doğru esen meltemlerden deniz meltemi, bölgenin topografik koşulları ile deniz ve kıyıda rüzgar üstü ve altı sahalarını oluşturacak ve belki de sizleri zor durumda bırakabilecektir. Egeli kaptanlar ve bölgeyi tanıyanlar, meltemin sert eseceğini anladıkları anda tüm becerilerini kullanarak tekneyi o güzel koyla da, rüzgarlarında biraz daha tutabilme çarelerini ararlar. Ve bilirler ki meltem esintisini kaybetmeden seyre devam etmek, denize ve tekneye yeni alışanlar için kamarada geçirilecek birkaç zor saattir. Deniz melteminden olumsuz etkilenmemek için uymanız gereken üç temel kural vardır.

• Güneşin o kızgın anlarında, öğle saatlerinde kıyıya yakın demirlemeyin.
• Seyirdeyseniz mümkün olduğunca kıyıya yaklaşmayın.
• Yakınınızda ada, koy gibi rüzgar altı olabilecek yer varsa orada demirleyin ve meltemin geçmesini bekleyin.

Kara meltemi

Deniz meltemine göre oldukça masum olan ,güneş doğduğu anda sanki utanırcasına yuvasına çekilen ve kaybolan , karadan denize doğru hafifi esintilerdir. Bir yanda gece açık havada hızla soğuyan kara ve onun soğuma hızına yetişemeyeni karaya göre daha sıcak olan deniz.Öte yanda soğuyan havanın çökmesi sonucu kara üzerinde oluşan yüksek basınç alanı ve karaya göre sıcak olan denizde bir alçak basınç alanı.

Tüm koşullar kara melteminin oluşumunu hazırlamıştır.Denizden karaya doğru esen bir rüzgarın olmadığı günlerde, kara meltemi basınç gradyen kuvveti ile izobarlara dik, hiçbir etki altında kalmadan yüksek basınçtan alçak basınç alanına doğru esmeye başlar. Meltem, mevsim rüzgarları cinsinden olup, Mayıs ile Eylül aylarında Akdeniz bölgesinde kara ile deniz arasında eser. İki bölge arasındaki basınç farkı ne kadar yüksekse rüzgarın hızı da o kadar yüksek olur. İzmir'de esen meltem rüzgarına imbat denir.

Sözlükte "imbat" ne demek?

1. Yazın, gündüz denizden karaya doğru esen mevsim rüzgarına eğe bölgesi'nde verilen ad, deniz yeli.

İmbat kelimesinin ingilizcesi

n. etesian winds

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç