İbn-i sina kimdir?

İbn-i sina; Miladi takvime 980 yılında, Hicri takvime göre 340 yılında Özbekistan'ın Afşara köyünde doğmuş hekim, yazar aynı zamanda filozoftur. Tam adı Ebu Ali el Hüseyin İbn’i Abdullah İbn’i Sina el Belh’i'dir.

Batı dünyasında "Avicenna" adıyla bilinir. 57 yaşındayken Hemedan'da öldüğü zaman 150´den fazla eser bıraktı. Eserleri Latince ye ve Almanca ya çevrilmiş, tıp, kimya ve felsefe alanında Avrupa ya ışık vermiştir.

Tarihte ilk defa, tıp ve cerrahiyi iki ayrı disiplin olarak değerlendiren İbn-i Sina, cerrahi tedavinin sağlıklı olarak yürütülebilmesi için anatominin önemini özellikle vurgulamıştır. Hayati tehlikenin çok yüksek olmasından ötürü pek gözde olmayan cerrahi tedavi ile ilgili örnekler vermiş ve ameliyatlarda kullanılmak üzere bazı aletler önermiştir.

İbni Sina, daha çocukluğunda, çevresini hayrete düşüren bir zeka ve hafıza örneği göstermiştir. Küçük yaşta çağının bütün, ilimlerini öğrenmişti. Gündüz ve gece okumakla vakit geçirir, mum ışığında saatlerce, çoğu zaman sabahlara kadar çalışır az uyku uyurdu.

Buhara Emiri Nuh İbni Mansur u ağır bir hastalıktan kurtardı ve bu yüzden de Samanoğulları sarayının kütüphanesinde çalışma iznini aldı. Bu sayede pek çok eseri elinin altında bulduğu için vaktini kitap okumak ve yazmakla geçirdi. Hükümdar öldüğü zaman o, henüz yirmi yaşındaydı ve Buhara dan ayrılarak Harzem e gitti: EI-Biruni gibi büyük bir şöhret ve değerin, onun çalışkanlığına, bilgisine değer vermesi, kendisini yanına kabul etmesi, beraber çalışması, hakkında kıskançlığa yol açtı. Bu yüzden takibata bile uğradı. Harzem'de barınamayarak yeniden yollara düştü. Şehirden şehre dolaşarak nihayet Hemedan'a kadar geldi ve orada kalmaya karar verdi. İbni Sina, çoğu fizik, astronomi ve felsefeyle ilgili olarak 150 civarında eser yazmıştı. Farsça olan birkaçı dışında bunların hepsi Arapça dır. Çünkü o devirde ilim eserlerini Arap diliyle yazmak adetti. Arapça´ya bu bakımdan değer verilirdi. Bilhassa tıp ilmine dair araştırmaları son derece orijinal ve doğrudur. Bu yüzden doğu ve batı hekimliğine kelimenin tam anlamıyla, 600 yıl, hükmetmiştir.

Eserleri Batı dillerine Latince yoluyla çevrilerek Avicenna diye şöhrete ulaşan İbn-i sina, yanlış olarak bir süre Avrupa´da İranlı hekim ve filozof olarak tanınmıştır. Bunun da sebebi, eserlerini Türkçe yazmamış olmasındandır. Bununla beraber, batılılar da kendisini Hakim-i Tıb, yani hekimlerin piri ve hükümdarı olarak kabul etmişlerdir. 16 yaşındayken pratik hekimliğe başlayan İbni Sina, resmi saray doktorluğu da yapmıştır.

Matematik, geometri, astronomi, mantık, felsefe, fizik, kimya, farmakoloji, edebiyat ve arkeoloji alanlarında geniş araştımaları bulunmaktadır.

İbn-i sina'ya göre bilimlerin sınıflandırılması

1. El-ilm ül-esfel (Doğa bilimleri ya da aşağı bilimler)

2. El-ilm'üll-ali (mantık ya da yüksek bilimler)

3. El-ilm ül-evsat (matematik ya da orta bilimler)

İbn-i sina'nın uzman olduğu alanlar

1. Felsefe

2. Matematik

3. Astronomi

4. Fizik

5. Kimya

6. Tıp

El-Kanun fi't-Tıb (Tıp Kanunu)

Beş kitaptan oluşan bu ansiklopedik eserin birinci kitabı, anatomi ve koruyucu hekimlik, ikinci kitabı basit ilaçlar, üçüncü kitabı patoloji, dördüncü kitabı ilaçlarla ve cerrahi yöntemlerle tedavi ve beşinci kitabı ise çeşitli ilaç terkipleriyle ilgili ayrıntılı bilgiler vermektedir.

İbn-i sina'nın eserleri

1. El-Kanun fi't-Tıp

2. Kitabü'l-Necat

3. Risale fi-İlmü'l-Ahlak

4. İşarat ve'l-Tembihat

5. Kitabü'ş-Şifa

6. Hikmet-i Aruzi

7. Hikmei Meşrikiyye

8. Esbabu Hudus-il Huruf

9. Lasan-ül Arab

10. En-Nebat vel-Hayevan

11. Ed-Dustur-ut Tıbbi

12. El-Hutub

13. Hikmet-i Meşrikiyye

İbn-i sina'nın ölümü

İbni Sina, 1037 tarihinde Hemedan da mide hastalığından ölmüştür.

İbn-i sina hastanesi

Ankara'da, Ankara üniversitesi sıhhıye kampüsü içerisinde bulunan  16 katlı 4 bloklu olup 1286 yatakla 13 Mart 1985 tarihinde faaliyete geçmiş hastanedir.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç