Histeri nedir?

Çeşitli organ hastalıklarını taklid eden, mental (zihni) bozukluklarla kendini gösteren ve çok şekilleri olan bir ruh hastalığı.

Yunanca histeron (rahim) kelimesinden kaynaklanan bu rahatsızlığın sebebini Hippokrates ve çağdaşları rahmin vücutta yer değiştirmesine bağlamışlar ve "Tota mulier inutero-Bütün kadınlar rahminin içindedir" kavramı ortaya atılmıştır. Bugün için bu görüş değerini kaybetmiştir.

Lassegue; "Histerinin hiçbir tarifi yapılamamıştır ve yapılamayacaktır." demiştir. Bununla beraber basit olarak histeriyi şu şekilde ifade etmek mümkündür: Histeri, şuur altındaki baskılanmış olan doyumsuz isteklerin, düşüncelerin ve hayallerin aşırı bedeni faaliyetle ifadesine dayanan bir pisikiyatrik hastalıktır. Histeriye "telkin nörozu" manasına Pithiatisme de denmiştir. Histerik demek, şehvetine düşkün, sapık, yalancı kimse demek değildir.

Histerik belirtilerin çokluğu sebebiyle bu rahatsızlık zihni, bedeni ve organ hastalıklarını taklid edebilir. Bayılmalarla kendini gösteren şekline "Anksiyete histerisi", çeşitli hastalıkları taklid eden tipine "Konversiyon (dönüştürme) histerisi", zihni belirtilerle seyreden şekline de "Disosiyatif histeri" adı verilir.

Bazı histerikler her zaman aynı belirtiler gösterdikleri halde, bazıları zaman zaman değişik belirtiler gösterebilir. Bunlar bir dereceye kadar hastaların sosyal terbiye ve basamakları ile ilgilidir. Aşağı sosyal basamaklarda daha ziyade organ rahatsızlıkları ve bayılmalar hakimken, kültürlü kadınlarda karışık psikopatolojik belirtiler şeklinde tezahür eder. Histeri genel olarak kadınlarda ve erişkin yaşların erken döneminde görülür.

Erkeklerde, çocuklarda ve yaşlılarda da görülebilir. Sydenham; "Heyecan sarsıntılarından sonra kişinin kendini koruması için ortaya çıkardığı belirtilerdir." demektedir. Bu sebeple bazı yazarlar; "Herkes biraz histeriktir." fikrini savunmuşlardır. Sinir sistemi hastalıkları, çeşitli bedeni ve ruhi kazalar, karasevda, çok sevdiği birinden ayrılma, mutsuz evlilik, başarısızlıklar, kişinin ruhi dengesine göre değişik derecede etki yaparlar. Bayılma nöbetleri: Histerinin en çok görülen belirtisidir. Hasta bayılmazdan önce boğazda bir baskı

hissi ve tıkanma olur. Bu esnada çarpıntı, bulantı-kusma, kulak çınlaması, yüzde ateş basması, şakakta zonklamalar, göz kamaşmaları olabilir. Bayılmadan önce ve sonra kahkaha şeklinde gülme veya kısa ağlamalar olabilir. Hasta bayılırken yer seçer, daha doğrusu hasta ateş, su gibi tehlikeli yerlere düşmez. bazen da sara hastalığının belirtilerini andıran şuursuzluk devreleri ortaya çıkar. Bayılma nöbetinin belirli bir süresi yoktur.

15 dakikadan birkaç saate kadar sürebilir. Nöbetin bitimi anidir ve hasta uykudan uyanır gibi aniden kalkar. Sonunda ağlamalar ve gürültülü gülmeler olabilir. İdrar açık ve bol miktarda çıkar. Bazı hastalarda bayılma olmamasına karşı diğer belirtiler bulunabilir. Histerik bayılmalarda sur kaybı yoktur. Hasta görür, işitir fakat iradesiz olarak yerinden kalkamaz. Sorulanlara cevap veremez. Ayrıca hasta uyanınca geçirdiği hali hatırlayamaz.

Felç ve istek dışı hareketler: Felçler vücudun herhangi bir yerinde olabilir. Uyuşukluk ve felçli el veya ayakta titremeler olabilir. Kaslarda sertleşme teşekkül edebilir ve hasta yürüyemez. Boynun bir tarafa tutulması sık görülür. Çeşitli tikler ve kas kasılmaları meydana gelebilir. Hastalık taklidi: Şahısta bazen bütün iç organ belirtileri birleşerek çeşitli hastalıklar taklid edilebilir. Bunlar arasında yalancı safra kesesi iltihabı, yalancı apandisit, yalancı karın zarı iltihabı, yalancı menenjit ve hatta yalancı gebelik bile bulunabilir.

Bazen, sağırlık, koku alamama, konuşamama, görme bozuklukları, uyuşmalar, sık sık hava yutma, boğazda düğümlenme duygusu, hıçkırma, kusma nöbetleri, histerik öksürmeler, öğürmeler, geğirmeler dahi ortaya çıkabilir. Ağrılar: Bedenin her yerinde olabilir. En çok karşılaşılanlar, başağrıları, yüz ağrıları, karın ağrıları ve sırt ağrılarıdır. Bu ağrıların özelliği hasta tarafından çok abartılarak anlatılması, hiçbir hastalığın bulunamaması ve ağrı kesici diye verilen etkisiz maddelerle ağrının geçmesidir.

Zihni belirtiler: Bu belirtiler arasında dalgınlık, aşırı uyuma, çok kişilikli karakter sahibi olma ve hafıza bozuklukları sayılabilir. Şahsın heyecan, korku, gürültüyle ve düşünceyle başlayan uyku krizi tipiktir. Normalde zor durulan bir pozisyonda saatlerce durabilir. Çok kişilikli olma hali ise ortaçağdan beri çeşitli yazarların roman ve tiyatrolarına konu olmuş bir husustur. Bu rahatsızlık, "yeniden dünyaya gelme, tenasüh" fikrini çürütmektedir.

Bir ruhun beden öldükten sonra başka bir beden içerisine girmesini İslam dini reddeder. Bazı dar görüşlüler, bu hastalıkta görülen birden fazla karakterli olmayı, tenasüh fikrini isbatta kullanmaktadırlar. Halbuki çok kişiliklilik, ruhun rahat ve huzur bulamadığı bir karakterden, huzur bulacağını sandığı bir karaktere geçme çabasıdır. Histerinin tedavisinde iki yönlü bir program yürütülür. Kişilik bozukluğunun giderilmesi ve vücud rahatsızlıklarının tedavisi. Çok şiddetli vakalarda psikiyatrik tedaviden pek istifade edilemez. Tedavinin başarısını değerlendirirken kişinin aile ve günlük faaliyetlere uyumu gözönüne alınır.

Sözlükte "histeri" ne demek?

1. İsteri.

Histeri kelimesinin ingilizcesi

[Hysteria] n. hysteria
Köken: Fransızca

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç