Hipofiz bezi nedir?

Tıpta Pitüiter bez adıylada bilinen Hipofiz Bezi beynin alt kısmında bulunan, fasülye tanesi büyüklüğünde ve 0,5 gram ağırlığında hormon salgılayan bir endokrin bezidir.

Hipofiz bezinin vücuttaki görevi

Hipofiz bezi çeşitli hormonları üretip dolaşıma salgılayarak Homeostasiyi düzenler ve vücudun diğer bölgelerindeki hedef organları uyarıp fonksiyonlarını görmesini sağlamada yardımcı olur.

Hipofiz bezi'nin özellikleri

1. Beyin tabanında, hipotalamusun altında bir çıkıntı şeklinde uzanır.

2. Beyni örten dura mater (sert zar) ile çevrilmiştir.

3. 0.5 gram civarı ağırlıktadır.

4. Hipofiz bezi üç parçadan oluşur.

5. Hipofizin ön lobu epitel doku, arka lobu sinir hücrelerinden oluşur.

Hipofiz bezi'nin parçaları

1. Ön lob (Adenohipofiz)

2. Arka Lob (nörohipofiz)

3. Orta lob (intermediate lob)

Hipofiz bezinin görevleri

1. Tiroid hormonlarının üretimini kontrol eder,

2. Erkekte testisleri, kadında ise yumurtalıkları uyararak cinsel fonksiyonların ve üremenin devamını sağlar,

3. Böbrek üstü bezinden kortizol denilen hayati hormonun salınmasını kontrol eder,

4. Ergenlik çağında boyumuzun uzamasından sorumludur,

5. Hafıza ve zihinsel fonksiyonların düzenlenmesinden sorumludur,

6. Vücut yağ ve kas oranlarının düzenlenmesinden sorumludur,

7. Kemik dokusunun sağlamlaştırılmasından sorumludur,

8. Kalp hastalıkları riskinin azaltılmasından sorumludur,

9. Prolaktin hormonlarının üretiminden sorumludur,

Hipofiz bezindeki bozuklukların yol açtığı hastalıklar

1. Akromegali

2. Büyüme hormunu eksikliği

3. Antidiüretik hormon bozuklukları

4. Diabetes insipidus

5. Sheehan sendromu

6. Pituiter adenom

7. Hipopituitarizm

Hipofiz yetmezliği nedir?

Hipofiz bezinden salgılanan 5 temel hormonun bir veya daha fazlasının çeşitli nedenlerle eksilmesine "Hipofiz Yetmezliği" denir.

Hipofiz yetmezliğinin nedenleri

1. Bezdeki normal dokunun basıya uğraması,

2. Hipofiz adenomunun cerrahi veya radyoterapi ile tedavisi,

3. Hipofiz bölgesini tutan diğer kitle oluşumları,

4. Doğum sonrası aşırı kanamaların neden olduğu hipofiz bezi hasarı,

5. Şuur kaybına neden olan kafa travmaları hipofiz yetmezliğinin nedenleri arasında sayılabilir.

Hipofiz yetmezliğinin belirtileri

1. Baş ağrısı ile birlikte olan veya olmayan görmede azalma,

2. Erkeklerde cinsel fonksiyonlarda azalma,

3. İstendiği halde çocuk olmaması,

4. Vücut kıllarında azalma ve traş olma sıklığında azalma,

5. Kadınlarda adet sıklığında azalma,

6. Kadınlarda kanamalarının tamamen kesilmesi,

7. Üşüme,

8. Uyku isteğinde artış,

9. Kilo alma,

10. Ciltte kuruluk,

11. Yorgunluk,

12. Halsizlik ve kendini kötü hissetme,

13. Tansiyon düşüklüğü ve baş dönmesi,

14. Aşırı su içme ve idrara gitme,

15. Açlığa tahammülsüzlük.

Hipofiz yetmezliğinin tedavisi

Tedavide eksik hormonlar ilaçlar yardımıyla yerine konur. Tedavi, eksilen hormonun cinsine ve eksikliğin derecesine bağlı olarak ömür boyu sürebilir. Hormonlarda hipofiz yetmezliğine bağlı oluşan bozukluklar büyük oranda düzelir.

Hipofiz bezi tümörü nedir?

Hipofiz bezi tümörü ya da hipofiz bezi adenomu, genellikle hipofiz bezinin ön tarafında ortaya çıkan iyi huylu bir tümör oluşumunun adıdır.

Mikroadenoma nedir?

Büyüklüğü 10 mm’den küçük olan hipofiz tümörlerine "mikroadenoma" denir.

Makroadenoma nedir?

Büyüklüğü 10 mm ve daha büyük olanlarına  "makroadenoma" denir.

Hipofiz bezi tümörünün tedavi yöntemleri

1. Cerrahi

2. Radyasyon tedavisi

3. İlaç tedavisi

Hipofiz bezi haricindeki diğer endokrin bezleri

1. Tiroid bezi

2. Paratiroid bezi

3. Böbrek üstü bezi

4. Pankreas bezi

5. Erkeklerde testisler

6. Kadınlarda yumurtalıklar

Endokrinoloji nedir?

Buraya kadar bahsedilen endokrin bezlerle ilgili hormon fazlalığı ve eksikliği ile giden ortaya çıkan çeşitli hastalıklarla ilgilenen bilim dalının adıdır.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç