Henry nedir?

Fransa tarihindeki dört kralın adıdır.

IV. Henry (3 Nisan 1367 - 14 Mayıs 1610)

Bolingbroke Kalesi, Lincolnshire, Ingıltere - o. 20 Mart 1413 Westminster, Londra), (1377 – 1399) döneminde İngiltere ve İrlanda kralı. Plantagenetler Hanedanı'nın 9. kralı ve bu hanedanın Lancaster Hanedanı koluna mensup ilk hükümdardır. Büyükbabası olan III. Edward gibi meşru Fransa Kralı olma iddiasında da devam etmiştir.

Babası Lancaster Dükü John Gaunt olup III. Edward'ın üçüncü oğlu idi. III. Edward'dan sonra İngiltere Krallığı tahtına geçmiş olan kuzeni II. Richard'ın hükümdarlık döneminde babsi çok önemli siyasi roller oynamıştır. IV. Henry'nin annesi Blanche Lancasterli idi ve şahsen Lancaster ailesinin elinde bulunan büyük araziler annesine verasetle geçmişti. IV. Henry bu arazilere annesinden kalan mirasla sahip olduğu için kral olmadan şahsen çok zengin bir soylu idi.

Kuzeni II. Richard çocuksuz idi ve babası III. Edward'ın oğlu olduğu ve babası III. Richard'dan önce öldüğü için IV. Henry meşru olarak İngiltere Krallığı kral adayı idi. Fakat 1499'da, II. Richard hala hayatta iken, IV. Henry gönderilmiş olduğu Fransa sürgünunden İngiltere'ye dönerek kendini İngiltere Kralı ilan etti. Çok geçmeden kuzeni II Richard'ı esir alarak onun tahttan feraget etmesini sağlayarak 29 Eylül 1399'da resmen İngiltere Kralı olarak kabul edildi.

Lancaster Dükü olduğu için Plantagent Hanedanı'na dahil olmakla beraber bu hanedanın bir kolu olarak Lancaster Hanedanı'nın ilk kralı oldu. III. Edward'ın diğer bir oğlu olan York Dükü Edward Langley'den Plantagent Hanedanının ikinci kolu olan York Hanedanı ortaya çıktı. Bu iki hanedan kolu (1455-1485) döneminde karşılıklı taht mücadelesine giri?ip İngiltere'de Güller Savaşları adlı bir iç savaş ortaya çıkmasına neden oldular.

V. Henry (16 Eylül 1386 - 31 Ağustos 1422)

Monmouth Kalesi, Monmouthshire, Galler 31 Ağustos 1422 Vincennes Şatosu, Fransa (1413 – 1422) döneminde İngiltere ve İrlanda kralı. Plantagenetler Hanedanı'nın 10. kralı ve bu hanedanın Lancaster Hanedanı koluna mensup 2. hükümdardır. Büyükbabası olan III. Edward gibi meşru Fransa Kralı olma iddiasında da devam etmiştir. Fransa'ya bir ordu ile geçerek Fransa'ya karşı Agincourt Muharebesi'ni kazanmış ve 21 Mayıs 1420'de imzalanan Troyes Antlaşması ile nerede ise Fransa krallığını eline geçirmiştir ama 8 Ağustos 1422 günü beklenmedik şekilde Fransa'da Vincennes Şatosu'nda ölmüştür.

IV. Henry 20 Mart 1413'de öldükten sonra yerine büyük oğlu V. Henry kral oldu ve taç giyme töreni Westminster Abbey'de 9 Nisan 1413'de yapıldı. Bu tören sırasında büyük bir kar fırtınası çıktı. Bunun krallık için iyi veya kötü bir işaret olduğuna gözlemciler kararsızdılar. Bu törende Henry'nin çok uzun boylu olduğu, siyah saçlarının başının etrafında kulaklarının üstünde bir yuvralak şekilde kesilmiş olduğu; sakal ve bıyığı olmadığı; sağlıklı kırmızımsı bir siması bulunduğu; yüzünün ince uzun olduğu; burnunun sivri uzun ve gözlerinin bazen bir kumru gibi barışçıl ve bazen da bir arslan gibi atılgan şekilde parladığı şeklinde tasvir edilmiştir.

V. Henry İngiltere'nin içişleri poltikılalarını önce teker teker ele alıp sonra bunları tek bir stratejiye baglıayayak elle aldı. Kullanduğı bas prensip İngiltere'yi tek bir birleşik ülke olarak idare etmekti ve bu pprensipe dayanarak ortaya çıkan bölgesel problemleri tek bir İngiltere ülkesi olarak değerlendirerek ele aldı. Geçmişte olan ayrılıkları ortadan kaldırmaya çalıştı. Örneğin II. Richard babası IV. Henry tarfindan tarafindan öldürtülmüş ve cesedi taşrada King Langley Kilisesi'nde gömülmüştü; V. Henry ise resmi bir törenle II. Richard'in cesedini Westminister Abbey'de karısı Anne'in gömülü olduğu mezar yanında çok şansanalı bir mezar yaptırıp oraya gömdürdü.

II. Richard'ın resmi varisi olan genç March Kontu Edmund Mortimer kral maiyetine alındı. Bir önceki hükümdar döneminde ünvanlarını ve arazilerini kaybetmiş olan asillere yavaş yavaş unvan ve emlakları geri verildi. Buna karşılık ülke içindeki ayırıcı girişimlere çok şiddetli karşılık verdi. Önce Ocak 1714'de dinsel reformcu olan John Wycliffe tarafından ortaya çıkartılan "Lollard"'ların devlet dini olan Katolikliğe karşı bu ana Hristiyan mezhebi prensiplerinin tüm kabullenmez olarak görülen tutumları; inançları ve bu inançları ülkeye yaymaya girişiminde bulunmaları Katolik kilisesi ve kilisenin koruyucusu olduğunu kabullenen kral V. Henry tarafından bir çeşit komplo olarak kabul edildi.

V. Henry bu yeni mezhep tarsftarlarını (ve komplolarını) ortadan kaldırmak için tedbirler almaya başladı. V. Henry'nin gençlik arkadaşı olan (ve Shakespeare'in IV. Henry oyununda bulunan Falstaff Karakterine örnek olan) Sır John Oldcastle 1413'de Lollard'lara dahil olduğu öğrenilince tutuklanıp yargılanması öngörüldü. Sır John Oldfield devletin en önemli politik zindanı olan Londra Kalesi'nden kaçmayı başardı. Etrafında topladığı Lollard ınançlılarla kralı yakalayıp kaçırmak hedefli bir komplo hazırladı. Bu komplo ve isyan hemen bastırıldı ve Oldfield canlı olarak yakılarak idam edildi.

1415 de ise "Southampton Komplosu" ortaya çıkartıldı. Bu komplo II. Richard'ın resmi varisi olan genç March Kontu Edmund Mortimer'in adına yapılmıştı ve V. Henry yerine krallığa daha meşru iddiası olan Edmund Mortimer'i İngiltere Kralı olarak tahta getirmeyi hedeflenmişti. Bu komployu hazırlayanlar 2. Cambridge Kontu "Conisborough'lu Richard"; 3. Masham Baronu "Henry Scrope" ve Sır Thomas Gray idi. Bu komplonun elebaşlrından olan 3. Masham Baronu "Henry Scrope" isminden dolayı bu komplo tarihçilerce bazan "Scrope Komplosu" olarak anılır.

Bu komplo Edmund Mortimer lehine hazırlanmakta idi; ama Edmund Mortimer komplo haberini öğrenir öğrenmez V. Henry'ye gitti ve komployu ona açıkladı. Bu nedenle V. Henry Edmund Mortimer'i masum saydı ve onu affedip ülkeye ihanet suçu olmadığını kabul etti. Diğer komplo liderleri yakalandılar ve bu komplonun üç elebaşısı da idam edildiler.V. Henry'nin ekonomik politikası İngiliz tüccarlarını Hansa Birliği'ne dahil yabancı tüccarlardan korumayı baş hedef olarak almıştı. V. Henry döneminde İngiliz tüccarlar Hansa Birliği tüccarlarına İngiltere'de tanınan imtiyazlara bir karşılık olarak İngiliz tüccarlarına da dış ülkelerde aynı imtiyazlar uygulanmasını devamlı olarak istemekte ve gerçekte bu uygulanma olmadığı için şikayetlerde bulunmaktaydılar.

V. Henry İngilizce dilinin resmi devlet yazışma dili olduğunu kabul edip böylelikle İngilizce'nin uygulanmasına büyük katkı yaptı. V. Henry'nin hükümdarlık döneminde Orta İngilizce'nin "Şansölyelik İngilizce (Chancelry English)" lehçesi İngiltere devlet yazışma dili olarak geliştirildi. İngiltere devleti kayıtlarının da İngilizce dili ile yapılmaya başlanması da bu döneme rastlamaktadır. 150 yıl kadar önceki 1066'da Norman İstilasından sonra İngilizce'yi daimi olarak kendi şahsi yazışmalarında kullanan ilk İngiltere Kralı V. Henry olmuştur.

VI. Henry ( 6 Aralık 1421 -. 21 Mayıs 1471)

1422-1461 döneminde birinci kez ve 1470-1471 döneminde ikinci kez olmak uzere İngiltere Kralı. Babası Kral V. Henry 31 Ağustos 1422'de ölünce birinci kez 1 yasında iken İngiltere Krallığı kral tahtına çıkartılmıştır. 1437'ye kadar hükümdarlık döneminde John Lancasterli, I. Bedford Dükü; Humphrey Lancasterli, I. Gloucester Dükü; Henry Beaufort ve Richard Plantagenet, III. York Dükü adlı kral naipleri krallığı yönetmişlerdir. Zamanından kalan belgelere göre çok barışsever ve dindar bir kişiliği bulunmakta ve hükümdarlığı döneminde başlayan İngiltere Güller Savaşı adı verilen çok entrikalı ve kanlı iç savaşlar için şahsiyeti yeterli değildi.

VI. Henry'in bazı dönemlerde psikolojik hastalık geçirdigi ve bazen de saflık derecesinde iyilik yapma dönemleri gosterdiği için bunlar yaşadığı dönemde "delilik alemeti" sayıldığı için sonunda karısı Margaret Anjoulu devlet idaresini eline almasına neden olmuştur. Onun gayet yeteneksiz idaresi nedeni ile hem VI. Henry'nin hükümdarlığı; hem bağlı olduğu Plantagenet Hanedanı'nin Lancaster Hanedanı dalının çöküp ortadan kalmasina ve York Hanedanı'nin ilerleyerk İngiltere Devleti idaresini eline geçirmesine neden olmuştur.

VII. Henry (28 Ocak 1457 - 21 Nisan 1509)

İngiltere Kralı. Kral III. Richard'ı öldürüp İngiltere Kralı olmuştur. Tudor Hanedanı'ndan ülkeyi yöneten ilk kişiydi. Eski İngiltere kralı olan Lancaster Hanedanından IV. Edward'ın taraftarlarının desteğini aldıktan sonra Henry Tudor Fransa'da topladığı daha çok Fransız ve İskoçyalı askerlerden oluşan bir ordu ile Galler'de bulunan Pembrokeshire'da "Mill Bay" adlı bir deniz kıyısı körfezine 7 Ağustos bir çıkartma yaptı. Karaya çıkan bu orduya amcası Jasper Tudor ve Oxford Kontu John De Vere kendi şahsi orduları ile katıldılar.

Bu ordu başında Henry Tudor Galler ülkesinin içinden İngiltere'ye doğru yürüyüşe geçti. Galler ülkesında yaşıyanlar geleneksel olarak Lancaster hanedanı yanlıları idiler. Bu yürüyüş sırasında birçok Galliler Henri Tudor'un ordusuna katıldılar ve bu ordunun mensubu asker sayısı 5.000'ıı aştı. Henry Tudor ordusuyla İngiltere'de kuzeye döndü. Henry Tudor İngiltere tahtını eline geçirmek için tek fırsatının III. Richard ile hiç beklemeden hemen savaşa girişmek olduğunu anlamıştı. Henry Tudor'un çıkartmasının haberi Kral Richard'a dört gün sonra ulaşmıştı. Kral Richard hic vakit kaybetmeden ordusunu topladi ve Henry Tudor üzerine doğru Londra'dan yürüyüşe geçti.

Fakat Kral Richard'ın beklediği takviye birliklerin hepsi onun ordusuna yetişemedi. Henry Tudor ordusu ile adanın içlerine doğru Doğu Midlands yöresine yürüyüşe geçip Doğu Midlands'da Nottingham ve Leicester yörelerine gelmişti. Henry Tudor'un komuta ettiği ordu sayıca tüm takviyelerini alamamış olan Kral Richard ordusundan yine de daha küçüktü. Henry Tudor ile III. Richard Leicestershire'da bulunan Market Bosworth köyünün güneyinde tarlalık meydan olan (Bosworth Field)'de Bosworth Muharebesi'ne girişti. Bu muharabenin nasıl geliştiğine dair çok az sayıda belge bulunmaktadır. Kral Richard'ın dayandığı önemli taraftarları, bunlarin başında William Northumberland Kontu ve Thomas Stanley de bulunmaktaydı, onun tarafından ayrılıp Henry Tudor tarafına geçtiler.

Diğerleri savaş alanını terk ettiler. Kral Richard, kendi tarafını terkedenlerce arka cepheden ve Henry Tudor ordusu ile ön cepheden iki taraflı hücuma maruz kalıp kendini savunması gerekmişti. Kral Richard'ın şahsi muhafızları öldürüldü; komuta ettiği askeri birlikler dağılıp disiplinsizce kaçışmaya başlaşladılar ve Ricard'in ordusu tamamiyle elimine edildi. Yalnız kalan III. Richard savaş meydanında öldürüldü. Bosworth Muharebesi İngiltere'de Lancaster Hanedanı ve York Hanedanı mensupları arasında yapılan Güller Savaşı adlı iç savaşın son muharebesi oldu ve yeni bir hanedan olan Tudor Hanedanı İngiltere Krallığı'nın yönetimine geçti. Muharebede galip gelen Henry Tudor o akşama doğru VII. Henry adını alarak kendini İngiltere Kralı olarak ilan etmiştir. Ama bu muharebe Bosworth Muharebesi VII. Henry'nin son savaşı olmamıştır.

VIII. Henry (24 Haziran 1491 - 28 Ocak 1547)

İngiltere kralı. Henry, babası VII. Henry'den sonra Tudor Hanedanı'na geçecek 2. prensti. Ama ağabeyi Arthur ölünce tahta o geçmiştir. En çok, altı kez evlenmesi ve İngiltere'yi Roma Katolik Kilisesi'nden ayırarak tamamen İngilizleştirerek Anglikan Kilisesini kurması ile tanınır. 1502 yılında ağabeyi Arthur ani bir şekilde bilinmeyen bir sebepten öldü. 1509 yılında VII. Henry ölünce 22 Nisan 1509'da tahta VIII. Henry geçti. Birkaç ay sonra ise ölen ağabeyinin karısı Aragonlu Catherine ile evlendi.

Henry'nin Aragonlu Catherine ile evliliği sırasında altı çocuğu oldu ama bunların arasından sadece bir kız çocuğu, Prenses Mary sağ kaldı. Kral, Anne Boleyn'e olan aşkının da etkisiyle Catherine'in erkek çocuk doğuramamasını evliliklerinin lanetli ve geçersiz olduğuna bağlayarak evliliklerini sonlandırmak istedi. Fakat, Catherine'nin yeğeni İspanya İmparatoru V. Karl veya Şarlkent, Henry'nin bu isteğine şiddetle karşı çıktı. Yaklaşık altı yıl boyunca boşanmak için uğraşan Henry, İngiliz Reformu ile Anglikanizm kilisesini kurdu ve ilk evliliğinin geçersiz olduğunu ilan etti. 1533 yılında Anne ile evlendiler ve evlilikleri 3 yıl sürdü. Anne'in yaptığı doğumlardan sağ kalan tek çocukları I. Elizabeth'tir.

1535'te Henry, Anne'in sonradan ölü doğacak olan çocuğuna hamile olduğunu öğrendiğinde şölenler ve mızrak dövüşleri düzenledi. O da bu dövüşlere katıldı ancak attan düşerek ağır yaralandı. Sağ bacağında ölene dek hiç kapanmayan ve kötü koku yayan bir yara açıldı. Kralın yaralamasının ardından karnında çocuk taşıyan karısı Anne'in düşük yapması, Kral'ın evliliğin bir büyü eseri gerçekleştiğine inanmasına neden olmuştur.

Anne Boleyn 1536 yılında kardeşi Rochford Vikontu George Boleyn'in de aralarında bulunduğu 5 kişiyle zina, vatan hainliği ve ensest ilişki suçlarını işleme nedeniyle tutuklanarak yargılandı. Yargılandığı tüm bu konularda aleyhinde yeterince delil olmadığı halde yine de idam cezasına çarptırıldı ve kardeşi George'dan iki gün sonra 19 Mayıs 1536'da Londra Kulesi'nde idam edildi. George ile birlikte idam edilenler arasında Henry Norris, Sir Francis Weston, Sir William Brereton ve Mark Smeaton da vardı.

Henry ne demek?

İngilizce bir kelime olan "Henry" Türkçe'de;

İsim olarak kullanıldığında; "Henry [elek.], özindükleme birimi [elek.]" anlamına gelmektedir.

Henry kelimesinin diğer dillerdeki anlamlarına http://nedir.dictionarist.com/Henry bağlantısından ulaşabilirsiniz.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç