Havuz nedir?

İçine su toplanan yer. Evlerin bahçelerinde, parklarda, bazı meydanlarda süs için çeşitli geometrik şekillerde inşa edilerek içine su doldurulur. Su, umumiyetle fıskıyeli bir yerden fışkırarak dolar ve tahliye deliklerinden boşaltılır.

Bahçe ziraati yapılan yerlerde sulama suyu ve bazı sanayi dallarında çeşitli sıvıların biriktirildiği bölümlere de bu isim verilir.

Gemileri havuzlamada kullanılan yerlere de bu ad verilmektedir. Gemiler suda bulunduğu müddetçe tekne kısmının su içinde kalan bölümünün temizliği yapılamaz. Şimdiye kadar yapılan araştırmalarda su altında hiç bozulmadan, koruyucu tabaka olarak kalabilecek herhangi bir madde bulunamamıştır. Bu bakımdan gemi teknelerinin suda kalan kısımları önceden zehirli boya ile boyanmakla beraber, zamanla bu zehirli boyaların etkisi azalmaktadır. Neticede boyayla koruması yapılan teknenin su içinde kalan bu bölümlerine çeşitli deniz hayvanları ve bitkiler yapışmaktadır. Bu sebeple geminin su altı kesimlerinin temizlenmesi, lazımdır. Bunun için tekneyi belli zamanlarda sudan çıkarıp yeniden bakımını yaparak, koruyucu maddelerle bu kısmı kaplamak gerekmektedir. Bu iş için geminin havuza alınmasına "geminin havuzlanması" denir.

Gemileri havuzlamanın çok çeşitli yolları vardır. En basit yol, gelgit olaylarından faydalanarak gemiyi kumsala doğru çekmek ve sonra da temizlemektir. Ancak bu, küçük gemiler içindir. Büyük gemiler için de raylı gemi kızakları, yüzer ve sabit havuzlar kullanılır. Havuz çeşitleri:

Raylı kızak: Raylı gemi kızaklarına normal büyüklükte bir gemi, bir beşiğin üzerine oturtulmak suretiyle çekilir. Beşik, ray üzerinde ilerleyen tekerlekler üstündedir. Bu şekilde bakım, tamir ve temizliği yapılır. Yüzer havuz: Yüzer havuzlar şekil itibariyle dikdörtgen biçiminde, önden ve arkadan açık, iki duvarlı olup, birkaç bölümden meydana gelir. Tamir edilecek geminin büyüklüğüne göre bu bölümlerden birkaçı bir araya getirilerek havuz hazırlanır.

Havuza, geminin rahatlıkla girmesini sağlamak için gereken evsafta su sarnıçlara basılır. Gerekli su derinliği sağlanınca gemi havuza alınır. Daha sonra sarnıçlar boşaltılarak havuz su yüzüne çıkarılır. Yüzer havuzların kullanışlı olması, bunların istenilen yere çekilebilmesindendir. Bu havuzların baş tarafları gemi başı gibidir. Burada dönen dümen donanımları vardır. Yedekte çekmeyi kolaylaştırmak için büyük yüzer havuzlara da gemi başı gibi bölüm yapılabilir. Yüzer havuzların ekserisinde bölümlerin çalıştırılması kendi donanımları ile yapılır. Bunların sarnıçları boşaltmakta kullanılan kendi tulumları, kendi makinaları, atölyeleri ve ayrıca mürettebat için dinlenme yerleri vardır. Bu havuzlarda bakım, tamir ve temizlik çok rahat olur.

Sabit havuz: Birçok tersanelerde bugün halihazırda sabit havuzlar vardır. Bunlar, genel olarak, betonarme duvarlarla tabandan ibarettir. Gemiler denizden havuzun içine alınır. Sonra havuzdaki suların dışarı basılmasıyla gemi takozlar üzerine oturtularak gerekli tamirat yapılır. Geminin havuzlanması:

Bir havuzda, havuzun içine gemi almak için, ilgili geminin omurgasını ve yan omurgalarını taşıyacak olan havuz iskemleleri, gerekli yerlere gereken yükseklikte yerleştirilir. Sonra havuza su doldurulur. Bu arada kapağı yüzdürülerek yerinden çıkarılır. Ama genellikle römorkörler yardımıyla gemi havuzun ağzına getirilir. Geminin ön tarafı (baş kısmı), havuz eşiğinden geçtikten sonra, artık sorumluluk havuz müdürlüğüne ait olur.

Gemi havuza, iskemleler üzerine alınır. Nişan tutma çubukları ve şaküllerle yeri ayarlanır, halatlarla bağlanır. Daha sonra kapağı kapatılır. Tulumbalar çalıştırılır ve su boşaltılır. Böylece gemi aşağıya indirilir. Havuz iskemlelerine oturtulur. Bu arada yan omurgaları olmayan gemiler, yalnız omurga üzerine oturtulduklarından devrilme tehlikesi olabilir. Bu durumdan korunmak için gerekli yerlere

dayaklar, sintine iskemleleri yerleştirilir.

Gemi havuzda kaldığı müddetçe üzerindeki ağırlıkların yeri değiştirilmez. Kurallarına uyulmadan yapılan bir değiştirmede gemi, tekrar yüzdürülürken yan yatar, havuzun ve kendisinin hasara uğramasına sebep olur. Geminin bakım, tamir ve temizlik işlemleri sona erdikten sonra tekrar yüzdürülmesi için havuza gerekli su alınır, yeterince su yüksekliği sağlandıktan sonra gemi omurga iskemlelerinin üzerinden kalkar ve suda yüzmeye başlar. Daha sonra açık denizce çıkarılır.

Sözlükte "havuz" ne demek?

1. Su biriktirmek, yüzmek ya da çevreyi güzelleştirmek gibi amaçlarla altı ve yanları, mermer, beton ve benzeri şeylerden yapılarak içine su doldurulan, genellikle üstü açık yer.
2. Kum, asit vb. konulan çukur yer.
3. Büyük gemilerin onarılmak için çekildikleri yer.

Cümle içinde kullanımı

Asıl binanın iki yanındaki kuru havuzlara ve havuzların hemen yanı başındaki kameriyelere doğru daha seyrek, daha bol çiçekli bitkiler yayılıyor.
- A. İlhan

Havuz kelimesinin ingilizcesi

n. pool, pond, basin, piscina, piscine
Köken: Arapça

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç