Hatmi nedir?

Hekimlikte kökünden faydalanılan, aynı zamanda bir süs bitkisi olarak yetiştirilen bir bitkidir. Gülhatmiyle akrabadır. Çiçekleri çok çeşitli renklerde olur. Bitkinin çiçek ve yaprakları bir tek gövde üzerindedir. Yaprakları ebegümeci yaprağına benzer. Kökünden ve çiçeklerinden yapılan ilaçlar, nezle ve bağırsak iltihaplarında kullanıldığı gibi gargara olarak da kullanılır.

Temmuz-ağustos aylarında, pembemsi-beyaz renkli çiçekler açan, 50-150 cm yüksekliğinde, çok senelik, otsu ve tıbbi bir bitkidir. Sulak çayırlar ve dere kenarlarında bulunur. Gövdeleri dik ve tüylüdür. Yaprakları saplı ve çok tüylüdür. Çiçekler, dalların ucundaki yaprakların koltuğunda tek tek veya gruplar halinde bulunur.

Ülkemizde kendine geniş bir yetişme alanı bulan güzel görünüşüyle göz dolduran hatmi çiçeği, Ağustos ayında açar. Orta nemli, humuslu, kumlu ve tuzlu topraklarda yetiştiğinden kendine daha çok Akdeniz bölgesinde yaşam alanı bulur.Hava değişikliklerine dayanıklı bu bitkinin gövdesi dik ve tüylüdür.Kökü 50 cm’e kadar uzanırken boyu 150 cm’e kadar çıkabilmektedir. Kök yaprak ve çiçekleriyle tam bir şifa deposu olan bitkinin yapısında sakaroz, yağ, aspargan, galaktoz, pektin ve nişasta bulunmaktadır.

Hatmi çiçeği faydaları

Hatmi çiçeğinin idrar söktürücü özelliği vardır. Mide bağırsaklardaki sıkışmış gazın atılmasını sağlar. Mide, barsak, ağiz ve boğaz ülserlerinde kullanılır. Söktürücü ve yumuşatıcı etkisiyle soğuk algınlığına, kuru öksürüğe çok iyi gelmektedir.Öksürükten kaynaklanan solunum yolu tahribatlarında yumuşatıcı etkisiyle boğazı rahatlatır.

hatmi

Kökleri söktürücü etkisiyle böbrek iltihaplarını ve vücutta oluşmuş başka türlü iltihapları dışarı atar. Adet dönemlerinde söktürücü olarak kullanılabilir. Rahim hastalıklarında koruyucu tedavi edici özelliği bulunmaktadır. Erkeklerde meniyi artırıcı özelliği vardır. Özellikle prostat, sinüzit, mide ve barsak iltihaplarında faydalıdır.

Aynaya baktığımızda bizi mutsuz eden sivilce, akne ve yaraların üzerine sürülen hatmi çiçeği lapası onarıcı etkisiyle kısa zaman içerisinde yüzünüzün gülmesini sağlar.Günlük kullanım için iyi bir nemlendiricidir. Güneş yanıklarına iyi geldiği bilinmektedir.Saçlarınızın canlı ve parlak görünmesini sağlar.

Diş sağlığı problemi yaşayanlar için tam bir kurtarıcıdır. Diş eti çekilmelerinde, diş iltihaplarına iyi gelmektedir.Kaynatılmış hatmi çiçeği suyu ile gargara yaptığınızda yaşadığınız ağrılarda azalma olduğu ve rahatlama sağladığı görülebilir.

Hatmi çiçeği zararları

Bilinen bir zararı bulunmamaktadır. Ama her bitki ve ilaçta olduğu gibi fazla kullanılmasında istenmeyen yan etkiler olabileceği düşünülmektedir.Bu yüzden günde en fazla 1-2 bardak hatmi çiçeği çayı içiniz. Söktürücü etkisi nedeniyle diğer bitki çaylarında olduğu gibi hatmi çiçeğinin de hamile bayanlarda özellikle ilk 8 haftada kullanılması sakıncalı olabilir. Bu yüzden günde en fazla 1-2 bardak hatmi çiçeği çayı içilmelidir.

Kullanıldığı yerler

Bitkinin kullanılan kısımları yaprakları, çiçekleri ve köküdür. Yaprakları bitki çiçekliyken ve çiçekler tamamen açmadan toplanır ve gölgede kurutulur. Kökler ise yaşlı bitkilerden sonbaharda alınır, kabukları soyularak gölgede kurutulur. Bütün bitki fazla miktarda müsilaj taşır.

Bundan başka nişasta, sakkaroz, galaktoz, pektin, yağ, tanen ve asparagin taşır. Yaprak, çiçek veya kökleri haricen ve dahilen göğüs yumuşatıcı olarak kullanılır. Çiçekleri gölgede kurutulup çay gibi demlenince göğüsü yumuşatır ve öksürüğe iyi gelir. Aynı şekilde kullanılan diğer türler şunlardır:

Gül hatmi (Althaea rosea): 1-2 m yüksekliğinde, beyaz, sarı-kırmızı ve siyahımsı- kırmızı renkli çok senelik bir bitkidir. Meyvelerinin üzeri tüylüdür. Süs bitkisi olarak yetiştirilir. Diğer hatmi gibi kullanılır.

Kıllı hatmi (Althaeae hirsuta): 10-40 cm yüksekliğinde, dik ve tüylü, eflatun renginde çiçekleri olan bir bitkidir.

Sözlükte "hatmi" ne demek?

1. Ebegümecigillerden, kimi cinslerinin kök ve çiçekleri hekimlikte kullanılan bir süs bitkisi (althaea officinalis).

Hatmi kelimesinin ingilizcesi

n. marshmallow

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç