GSP nedir?

GSP Generalised System of Preferences kelimelerinin kısaltmasıdır. Genelleştirişmiş tercihler sistemi anlamına gelmektedir. Gelişmekte olan ülkelerin bazı ihraç mallarına gelişmiş ülkeler tarafından karşılıksız ve ayrım gözetmeksizin imtiyaz tanınmasına imkan sağlayan bir düzenlemedir. Amerika Birleşik Devletleri Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GTS) programı 1974’te yürürlüğe girmiştir. Bu program, aralarında Türkiye’nin bulunduğu 131 adet Gelişmekte Olan Ülkeye toplam 3474 üründe ABD pazarına gümrüksüz giriş imkanı sağlamaktadır.

2006 yılında ABD’nin söz konusu Sistem kapsamında bu ülkelerden gerçekleştirdiği toplam ithalat, bir önceki yıla oranla % 22 artarak 32.6 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmiştir. Petrol dışı ürünler dikkate alındığında ABD’nin GTS kapsamında ithalatı, Ocak-Nisan 2007 döneminde bir önceki yılın aynı dönemine oranla % 6 artış göstermiştir. Ülkemiz 1976 yılından bu yana ABD GSP programından yararlanmaktadır. 2008 yılında ABD'nin GSP kapsamında gerçekleştirdiği ithalatta Hindistan, Tayland, Brezilya, Endonezya, Güney Afrika ve Arjantin'den sonra Türkiye yedinci sırada yer almaktadır.

GSP''nin amacı nedir?

Gelişmekte olan ülkelerin ihracat gelirlerini artırmak,sanayileşmelerini teşvik etmek,ekonomik büyümelerini hızlandırmaktır.

Türkiye'ye GSP kapsamında referans veren ülkeler

• ABD.

• Kanada.

• Japonya.

• Avustralya.

• Yeni zelanda.

• Rusya federasyonu.

ABD GSP programı nedir?

• 1 Ocak 1976 yılından bu yana ABD Gelişmekte olan ve en az gelişmiş ülkelere önceden belirlenmiş bir ürün listesi çerçevesinde GSP uygulamaktadır.

• 2010 yılında 129 ülke 4881 üründe ABD GSP uygulamasından yararlanmıştır.

• GSP'den faydalanan ürünler için ABD'ye ithalatta gümrük tarife oranı sıfırdır.

• GSP uygulamasından yararlanan ABD'li ithalatçı;

• Ülkemiz menşeli malları daha ucuza ithal eder

• GSP uygulamasından yararlanan TÜRK ihracatçısı;

• Rakipleri karşısında Rekabet üstünlüğü kazanır.

GSP'ye konu olmayan ürünler nelerdir?

Özellikle çelik, cam elektronik gibi bazı maddelerin GSP uygulaması 1 Ocak 1995 tarihli bir kanunla yasaklanmıştır. Bu çerçevede: Tekstil anlaşmalarına konu olan tekstil ürünleri,Saatler,İthalata hassas elektronik ürünler,İthalata hassas çelik ürünleri,Ayakkabı, el çantaları, bavullar, eldivenleri, deri giyim, İthalata hassas mamul ve yarı mamul cam ürünleri,Tarife oranı kotasına konu olan tarım ürünleri,Ayrıca ABD Başkanı'nın ithalata hassas olduğuna karar verebileceği diğer ürünler, GSP uygulamasına tabi değildir.

Rekabet ihtiyacı limiti nedir?

Rekabet İhtiyacı Limiti bir üst limiti ifade etmektedir. Rekabet İhtiyacı Limiti'nin geçilmesi halinde herhangi bir ülke herhangi bir üründe otomatik olarak GSP uygulamasını kaybedebilir. Lehdar ülke belli bir üründe ABD'nin bir önceki takvim yılındaki toplam ithalatının %50'sini geçmiş ise, Belirli bir dolar değerini aşmış ise O ürün özelinde GSP uygulamasından çıkartılır.

2011 yılında Rekabet İhtiyacı Limiti 145 milyon dolardır. Rekabet İhtiyacı Limiti'nin aşılmasından kaynaklanan değişiklikler bir sonraki yılın 1 Temmuz tarihi itibarıyla yürürlüğe girer. Rekabet İhtiyacı Limitleri Başkan'ın yetkisi ile kaldırılabilir. Ancak bu konuda Başkan yasa ile sınırlandırılmıştır.

GSP'den çıkarılma

İki tür çıkarılma vardır: Lehdar ülkenin bir ya da bir kaç üründe yeterli ölçüde gelişmiş ya da rekabet gücüne ulaşmış olması durumunda tümüyle ya da kısmen çıkarılması. Örneğin; Rekabet İhtiyacı Limiti'nin aşılması nedeniyle GSP uygulamasından çıkarılması, Ya da çıkarılma; Lehdar ülkenin kişi başına düşen Milli Gelir'inin Dünya Bankası tarafından belirlenmiş yüksek gelirli ülkeler grubuna ilişkin eşiği aşması ve bundan böyle gelişmekte olan ülke sayılmaması halinde, söz konusu ülkenin tümüyle GSP uygulaması dışında tutulması ile olur.

2006 yılında "yüksek gelirli" sayılan bir ülke için bu değer 11116 $ olarak öngörülmüştür. Bu durum Başkan kararını verdikten sonraki yılın 1 Ocak tarihi itibariyle yürürlüğe girer. Gözden geçirme sonunda Lehdar ülkenin belirli bir gelişmişlik düzeyi ve rekabet gücüne ulaştığına karar verilir. GSP'den çıkarma Başkan'ın kararı ile gerçekleşir.

GSP gözden geçirme çalışmalarını kim yapar?

ABD GSP Programı her yıl gözden geçirilir. Gözden geçirme çalışmaları sırasında GSP'den yararlanan ülke ve ürünlerin ABD piyasasındaki rekabet durumları değerlendirilir. Yeni ürün başvuruları ele alınır. Ancak, GSP ürün listesinde yer almak üzere yapılmış, fakat reddedilmiş yeni bir ürün için takip eden 3 takvim yılı boyunca. yeni bir başvuru yapılamaz.

ABD Ticaret Bakanlığına bağlı GSP Alt Komitesi, GSP ile ilgili değişiklikleri yapar, değişiklikler daha sonra Başkan'a sunulur, Başkan'ın onayını takiben, resmi gazetede yayınlanır. GSP Alt Komitesi incelemeler sırasında rutin olarak: Ülkenin genel gelişme düzeyini, Belirli bir üründeki rekabet gücünü, Ülkenin ticaret, yatırımlar, işçi hakları gibi ticarete ilişkin uygulamalarını, ABD'nin tüm ekonomik çıkarları ile birlikte, GSP uygulanması halinde mevcut ABD ürünlerine, işçilerine, tüketicilerine olası etkilerini, ve benzeri diğer bilgileri inceler.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç