Sözlükte "gerçekçilik" ne demek?

1. Gerçekçi tutum ve davranış, realizm.
2. (yazında, sanatta) gerçekleri olduğu gibi yansıtmaya çalışan sanat çığırı, realizm.
3. Düşünmenin temeli ve eylemin ölçüsü olarak gerçekliğe bağlanan görüş ve tutum; bilinçten bağımsız bir gerçekliğin var olduğunu benimseyen görüş, realizm.

Cümle içinde kullanımı

Çağımızda gerçekçilik akımlarının güçlenmesi, sinema sanatında da etkisini gösterdi.
- N. Cumalı

Gerçekçilik kelimesinin ingilizcesi

n. realism, literalism, literalness

Gerçekçilik nedir? (Felsefe)

Felsefi düşüncenin çeşitli tarihsel dönemlerinde ortaya çıkmış bulunan, son derece farklı felsefi akımların ve görüşlerin genel adı.

Bunlar, belli başlı şu görüşler altında toplanır:

1) Ortaçağ skolas tikinde, nominalizmin karşısında yer alan gerçekçilik, evrensel olma tartışmasında, genelin, genel kavramların gerçekten var olduğu iddiasındaydı. Plüton’ un idea’ lara dayanan gerçekçilik anlayışına göre ise, genel olan, hem nesneden önce ve nesneden bağımsız olarak, hem de insan bilincinden bağımsız olarak, yani tanrı fikrinde vardır. Görülüyor ki, bu gerçekçilik, mahiyeti itibariyle nesnel-idealizmin bir biçimidir,. Gerçekçilik, kendisine Akinolu Torna’ nın (St. Thomas) kazandırdığı ılımlı çehreyle bugün hala Yeni-Tomacılık’ ın önemli bir köşe taşıdır.

2) Yeni-Tomacılık’ ın ve Katolik kilisesinin bilgi teorisi. Bu teorinin savunucuları, nesnel gerçeğin insan bilinci dışında da var olduğunu kabul ettikleri için bu görüş, öznel-idealizmden ayrılır. Yeni-Tomacılar, bilgi teorisi açısından ele aldıkları gerçekçiliği, diyalektik maddeciliğin karşısına koyarlar ve savundukları bu görüşün, diyalektik maddeciliğin idealizmi alt etmesine karşı gerçek bir almaşık olduğunu öne sürerler. Ancak bu gerçekçilik, aslında nesnel-idealizmin bir biçiminden başka bir şey değildir çünkü bu görüşe göre, nesnel gerçek, insan bilincinden bağımsız olmakla birlikte, manevi varlık tarafından belirlenir bu manevi varlık ise tanrıdan kaynaklanmaktadır. Buradan görülmektedir ki, gerçekçilik kavramı, bu bilgi teorisinin idealist karakterini maskelemeye yaramaktadır.

3) Yeni burjuva felsefesinde, bilgi konusunun nesnel, somut varlığının, bilgi edinen özneden bağımsız olduğunu kabul eden bilgi teorisi öğretilerine verilen ad. Ancak bu öğretiler, bilgisi edinilen nesnenin idealist açıdan mı, yoksa maddeci açıdan mı ele alındığı sorusunu karşılıksız bırakırlar, ya da bu soruyu, idealist ve maddeci anlayışların karışımından elde ettikleri bir uzlaşmayla yanıtlamaya çalışırlar. Kendisine eleştirici gerçekçilik adını da veren bu gerçekçilik, savunucuları arasındaki bazı düşünürlerin maddeciliğe olan eğilimlerine karşın, sonuçta nesnel-idealizmin çerçevesi içinde kalmıştır. Önde gelen temsilcileri, E. v. Hartmann, Külpe, Becher, Bavink, Thyssen ileyeni ontoloji’ nin temsilcilerinden N. Hartmann ve Jacoby’ dir.

4) Çocuksu gerçekçilik denince de, felsefe düzeyinde dile getirilemeyen, pek çok kimsenin kendiliğinden-maddeci çocuksu görüşleri anlaşılır. Bunlar, maddi dünyanın nesnel gerçek varlığını benimseyen, ancak, bu dünyanın ne varlığında, ne de öğrenilmesinde tartışılacak herhangi bir sorun görmeyen görüşlerdir. «Tımarhanede ya da idealist filozofların yanında öğrenim görmemiş olan her sağlıklı insanın’ çocuksu gerçekçilik’ i, eşyaları, çevreyi ve dünyayı duyumlarımızdan, bilincimizden ve benliğimizden, kısacası, insandan bağımsız birer varlık olarak kabul etmekten ibarettir. » (Lenin)Bu gerçekçilik, insanın pratikte edinilmiş deneyimlerinin bir ifadesi olup, teorik yönden temellendirilmemiş maddeci bir felsefenin ilerlemesini sağlayacak başlangıç noktalarını oluşturur. Asıl zayıf yanı ise, öz ile fenomeni özdeşleştirilmesidir.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç