Gaiplik hali nedir?

Bir kimsenin ölüm tehlikesi içinde kaybolması ya da kendisinden uzun süre haber alınamaması sonucu, yargıç kararıyla kişiliğine son verilmesine "gaiplik" denir.

Bir kimsenin gaipliğine iki halde karar verilebilir:

1. Ölümüne olası gözle bakılabilecek bir tehlike içinde kaybolma: Bu kimsenin, kaybolmasından itibaren bir yıl geçtikten sonra ilgililerin talebi üzerine mahkemece gaipliğine karar verilir.

2. Uzun zamandan beri haber alınamama durumunda: Bu kimse hakkında, son haber tarihinden itibaren 5 yıl geçtikten sonra ilgililerin talebi üzerine mahkemece gaipliğine karar verilir. Uzun süreden beri haber alınamam durumunda sadece haberin kesilmesi yeterli değildir.

Ölüme ilişkin olarak ufak da olsa bir olasılık bulunmalıdır.

Yetkili mahkeme

Gaiplik davasının açılacağı yetkili mahkeme; kişinin, Türkiye'deki son yerleşim yeri; eğer Türkiye'de hiç yerleşmemişse nüfus sicilinde kayıtlı olduğu yer; böyle bir kayıt da yoksa anasının veya babasının kayıtlı bulunduğu yerdir.

Görevli mahkeme

Gaiplik davasında görevli mahkeme ise kişilik hallerine ilişkin bir husus olduğu için, asliye hukuk mahkemesidir.

Gaiplik kararının hüküm ve sonuçları

1. Gaiplik kararı, o kişinin ölmüş olduğuna ilişkin bir karine oluşturur.

2. Gaiplik kararı, verildiği andan itibaren değil, geriye dönük olarak gaibin ölümüne olası gözle bakılacak bir durumda kaybolduğu veya ondan en son haber alındığı tarihten itibaren hükümlerini doğurur.

3. Gaiplik kararı ile gaibin evliliği kendiliğinden sona ermez. Gaibin eşi ya gaiplik davasıyla birlikte yada ayrıca açacağı bir dava ile evliliğin feshini istemelidir.

4. Gaibin mirası teminat karşılığında mirasçılara teslim edilir. Söz konusu teminat; ölümüne olası gözle bakılacak halde kaybolma için 5 yıl (tereke mallarının tesliminden itibaren hesaplanır), uzun süreden beri haber alınamama hali için 15 yıl  (son haber tarihinden başlayarak hesaplanır) ve her halde en geç gaibin 100 yaşına varmasına kadar gösterilir.

5. Bu süreler geçtikten sonra miras kesin olarak kazanılır. Gaip daha sonra ortaya çıkarsa veya üstün hak sahibi olduklarını ileri sürenler bu sıfatlarını ispat edelerse tereke mallarını teslim almış olanlar, aldıkları malları zilyetlik kuralları uyarınca geri vermekle yükümlüdürler.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç