Firik nedir?

Buğday başağının daha tazeyken alınıp sazların arasında yakılıp başaklara is kokusunun sinmesi sağlanarak elde edilen tütsülenmiş açık yeşil renkli ve is kokulu bulgura firik denir.

Orta Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerimizde bilinen ve daha çok kullanılan, buğdayın olgunlaşıp kurumadan elde edilen bir üründür. Tarlada bulunan buğday başakları içerisinde bulunan taneler olgunlaşır, sertleşir ve henüz tam kurumamıştır. Ayrıca, başak'ta tam kurumamıştır, rengi yeşildir.

Başakların bu döneminde ekin tarlalarından buğday başakları köklerinden 10-15 cm. üsten kesilerek, desteler halinde toplanır. Toplanan bu desteler, sapların tutuşturulmasıyla yakılan ateş üzerinde ütülür. Yani, buğday başağı tanelerinin saklı olduğu kılçıklı kısımı ateş üzerinde kavrulur.

Kavrulan destenin sapı, buğday kellelerinden kesilerek ayrılır. Ayrılmış buğday kelleleri kalbur içerisine alınarak, avuç içini bastırarak ovalanır. Buğday tanesi kapçuk içerisinden çıkartılır, rüzgarda savrulur. Geriye kalan kavrulmuş, dişler arasında rahatca ezilebilen buğday tanelerinin adı firiktir.

Sap alevi üzerinde ütüldüğü için yanan sapın çıkardığı duman ile islenmiş ve gayet güzel bir aroma ile yüklenmiştir. Firik buğdayın is kokan aroması ve kavrularak kazandığı gevrekliği ve kokusu insanı kendine çeker. Firik, çerez olarak tüketilir. Ayrıca, çeşitli pilavları yapılır. Şimdilerde, büyük marketlerde paketlenmiş olarak piyasaya sürülmüştür.

Tarihi geçmişi

M.Ö 2300 yıllarına, kadim Mısıra ve Lübnan, Ürdün ve Suriye’ye dayanır. Şehirlerine saldırı bekleyen uygarlık tahıllarını kaybedip açlık çekmekten korktuğu için buğdayı henüz tarlada tam olgunlaşmadan yeşilken kafalarını koparıp depoya koyarlar. Savaş esnasında şehir yanarken, depoda saklanan yeşil buğdaylar da yanar.

firik

Savaş sonrası insanlar yangın içinde kalmış yeşil buğdayı elleriyle sürterek kabuklarından temizleyip tattıklarında,  yenilebileceğini keşfederler. Eski Arami dilinde frik  “sürtmek” anlamındadır. Başka bir hikayeye göreyse M.Ö 2000 yıllarında Ortadoğu da yaşayan halkın buğday tarlasında yangın çıkar ve ürünü yanan halk çok mutsuz olur. Son umut yangın sonrası tarladaki buğdayı elleriyle sürterek temizleyip tadarlar.

Tadını seven halk buna frik adını verir. Ülkemizde Orta Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerimizde yaygın olarak yüzyıllardır kullanılır. Hatay bölgesinde, Gordionda bulunan tümülüs kazılarında Firikli aşın izlerine rastlandığı belirtiliyor. Yöresel yemek kültürümüzün bir parçası olan Firik, Dünya da keşfedildikten sonra tüketimi artmaya başladı. Firik lezzetli olmasının yanında dünyanın en besleyici tahılları arasında ilk sıralarda yer almaya aday oldu.

Popüleritesi gün geçtikçe artan firik buğdayın olgunlaşıp kurumadan önceki safhasından elde edilen bir üründür. Tarlada bulunan buğday başakları içerisinde bulunan taneler olgunlaşır, sertleşir ve henüz tam kurumamıştır. Henüz kurumayan başağın rengi yeşildir. Bu dönemde ekin tarlalarından buğday başakları köklerinden 10-15 cm. üsten kesilerek, desteler halinde toplanır. Toplanan bu desteler, sapların tutuşturulmasıyla yakılan ateş üzerinde ütülür.

Yani, buğday başağı tanelerinin saklı olduğu kılçıklı kısmı ateş üzerinde kavrulur. Kavrulan destenin sapı kesilerek ayrılır. Ayrılmış buğday başakları kalbur içerisine alınarak, avuç içi bastırılarak ovalanır. Buğday tanesi kapçuk içerisinden çıkartılır, rüzgarda savrulur. Geriye kalan kavrulmuş, buğday tanelerinin adı firiktir. Buğday büyüklüğünde olan firik, sap alevi üzerinde ütülürken yanan sapın çıkardığı dumanda beklemesinden dolayı isli bir aromaya, ateşte kavrulduğu için gevrek bir yapıya ve yeşilimsi bir renge sahiptir.

Sözlükte "firik" ne demek?

1. Olgunlaşmak üzere olan tahıl.
2. çerez olarak yenen tahıl kavurgası.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç