Fasulye nedir?

Besleyici bir sebzedir. Tarih öncesi zamanlardan beri bilinir. Baklagillerden tırmanıcı bir bitki olan fasulyenin, «sırık fasulyesi» ve «yer fasulyesi» olmak üzere iki çeşidi vardır. Hemen her yerde yetişir. Ancak, killi, kumlu ve nemli toprakları çok sever. Meyvesi ve kurutulmuş tohumlan yiyecek olarak kullanılır. Memleketimizde yetiştirilen başlıca cinsleri «ayşekadın», «çalı» ve «barbunya» fasulyeleridir.

İlk iki cins tazeyken yenir. Ayrıca «dermason», «şeker», «Selanik» fasulyeleri gibi çeşitleri vardır. Bunların kurutulmuş tohumlan yenir. «Börülce» de küçük boy bir çeşit fasulyedir. Yine aynı aileden olan «soya» fasulyesinden yağ çıkarılır. Ordu'da bu için fabrika kurulmuştur. Fasulye, sırık fasulyesi ve bodur fasulye olmak üzere başlıca iki gruba ayrılır. Sırık fasulyesinin çalı, boncuk, barbunya; bodur fasulyesinin ise, yer fasulyesi ve ferasetsiz fasulye gibi çeşitleri vardır.

Çalı fasulyesi

Tohumu beyaz, körpesi kılçıksız, makbul ve lezzetlidir. Boncuk fasulyesi; tohumu bej renginde, yuvarlak veya oval kılçıksızdır.

Barbunya fasulyesi

Daha çok kuru olarak yenir.Tohumları kırmızı beneklidir.

Ferasetsiz fasulye

Yalnız yeşili makbuldür, kılçıksızdır.Kuru fasulye olarak yenen çeşitleri barbunya, şeker fasulyesi, selanik fasulyesi, börülcedir.

Soya fasulyesi

Çin ve Japonya’da geniş tarımı yapılan, besin değeri bakımından yüksek olan bir bitkidir. soya fasulyesi protein ve yağ bakımından zengindir. B-E vitaminleri vardır. Kavrulmuş taneleri kahve lezzetindedir. Fasulye hemen her yerde yetişirse de killi, kumlu, nemli toprakları çok sever. Ilık yerlerde çok iyi yetişen fasulye, kışı 3-4°C den aşağı olmayan yerlerde sonbaharda ekilir. Ürünü ilkbaharda ve yazın alınır.Soğuk yörelerde ise dikim mevsimi şubattır. Türkiye' de bilhassa Akdeniz bölgesinde seralarda yetiştirilen fasulyelerin ürünü ilkbaharın başında alınabilmektedir. Aynı topraktan senede iki defa ürün alınabilir.

fasulye

Fasulyenin dikimi sıra usulüyle yapılır. Birer metre arayla açılan ocaklara 4-5 tohum atılır. Sürgünler çıkmaya başlayınca, ocakların hemen yanına sırıklar dikilerek bitkinin bunlara sarılması sağlanır. Kullanıldığı yerler: En besleyici sebzelerden biridir. Proteince zengin ve lezzetli bir sebzedir. Kuru fasulye % 25 protein, % 55 karbonhidrat, % 4 selüloz, % 2 yağ, % 10 su ve % 4 diğer maddeler ihtiva eder.

Kullanıldığı yerler

Soya fasulyesi özellikle yiyecek maddelerinde bunun yanında boya yapımında kullanılmaktadır. Soya fasulyesinin kullanıldığı yerler :  süt, yoğurt, peynir, dondurma, dondurma külahı, pasta, hayvan yemi, yeşil gübre, ilaç, boya, kağit, kemiksiz et, kahve, salça, sabun, plastik maddeler, lastik, alkol, yağ, margarin, soya unu, ekmek, makarna, tarhana, leblebi, çocuk maması vb.dir.

Bilinen bileşimi

Soya Fasulyesi, B1 ve B2 vitaminleriyle E ve K vitaminlerini ihtiva eder. Niacin  maddesince, madeni tuzlar,  kalsiyum bakımından zengindir. Buna ilaveten bol miktarda fosfor, demir, bakır, manganez, potasyum ve sodyum ihtiva eder. Soya fasulyesi, vücudumuzun muhtaç olduğu protein bakımından da en zengin ve mükemmel bir gıda maddesidir.

Faydaları

• Kolesterol seviyesinin düşürür.

• Menopoz semptomlarının azalmasını sağlar.

• Kansere yakalanma riskini en aza indirir.

• Kalp krizi ve osteoporoz gibi birçok kronik rahatsızlığa ilişkin riskin azalmasını sağalar .

• Yüksek kaliteli protein sağlayarak kilonun kontrol edilmesine yardımcı olur.

• Vücudun gelişmesini sağlar.

• Şeker hastaları için faydalıdır.

• Sinirlerin ve adalelerin güçlenmesini sağlar.

• Zihin yorgunluğunda faydalıdır.

• Nekahat devresinin kısalmasını sağlar.

Sözlükte "fasulye" ne demek?

1. Fasulyegillerden, barbunya, çalı, ayşekadın gibi birçok türü bulunan bitki (phaseolus vulgaris).
2. Bu bitkinin sebze olarak yararlanılan yeşil ürünü ve kuru tohumları.

Cümle içinde kullanımı

Memurların kibar kısmı ... fasulye pilakisi yemeğe gitmişlerdi.
- R. N. Güntekin

Fasulye kelimesinin ingilizcesi

n. bean, haricot
Köken: Yunanca

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç