Exproof nedir?

Exproof kelimesi, Explosion Proof kelimesinin kısaltılmış şekli olup anlamı; Patlamaya Karşı Korunmuş olmaktadır. Teknik anlamı ise; patlayıcı ve tehlikeli ortamlarda kullanılan elektrikli ürünler’dir (Exproof Electrical Equipment).

Yanıcı, parlayıcı ve patlayıcı maddelerle imalat yapılan sanayi kuruluşları ve tesislerde, imalat sırasında ortaya gaz, yanıcı madde buharı ve parlayıcı toz çıkmakta ve patlamaya müsait ortam oluşturmaktadır. Bu yerlerde kullanılan normal (Ex olmayan) elektrikli malzemelerinin (elektrik motorları dahil) çalışmaları sırasında ortaya çıkaracağı kıvılcım ve ark, parlamaya ve patlamaya sebep olmakta, telafisi mümkün olmayan can ve mal kayıpları meydana gelmektedir.

Bu gibi işletmelerde, tehlikeli sahalarda ve imalat yerlerinde kullanılacak elektrikli ürünlerin bir özelliği ve farklılığı olmalıdır. Hiç bir şekilde kıvılcım ve ark çıkarmayan ve ürün içine gaz, herhangi bir sıvı sızdırmayan Exproof ürünler kullanılmalıdır. Exproof  ürünler, uluslararası ”Ex ” Standartlarına uygun olarak belli firmalar tarafından üretilir. İmalat yerlerinin ve üretimi yapılan ürünler kendi sınıflarına göre bağımsız test kuruluşları tarafından Ex ve standart uygunluğu test edilip sertifika verilir.

Firmanın üretimleri, sertikaları veren kuruluşlar tarafından uygunluğu devamlı olarak denetlenir aksi bir durumda sertifika iptaline kadar karar alabilirler. Exproof konusunda Dünyada kabul edilen normlar ve standartlar vardır. Üretimler bu standartlara göre yapılır. Bunlar ”EN” 94/9 Standartları, ATEX, IEC ve IECEx ‘dir. Bu norm ve standartlara göre imal edilmiş ürünler, belirlenen tehlikeli sahalarda tam bir koruma sağlayarak kullanılır.

Gaz ortamında çalışan Exproof ürünler, içine gaz sızdırmaz ve ürün içinden dışarıya, üründe kullanılan diğer malzemeler de dahil olmak üzere hiç bir şekilde kıvılcım ve ark çıkmaz. Ürünün iç kısmında kullanılan diğer elektrikli malzemeler de zaten ”Ex” özelliklerinde imal edilir. Eğer işletmede herhangi bir sebepten dolayı  yangın ve patlama olursa, Exproof ürünler patlamadan etkilenmez, hasar görmez ve alev almaz, sistemini korur.

Bu yüzden, Exproof ürünlerin tehlikeli imalat yapılan yerlerde ve sahalarda kullanılması, uluslararası standartlar gereği zorunludur. Exproof ürünler, kullanılacak yerlerin tehlike derecelerine göre sınıflandırılması yapılarak seçilir (Zone 0 /Zone 1 /Zone 2 ve Zone 21/22). Gaz gruplarına göre de sınıflandırma yapılır (IIA / IIB ve IIC gibi).

Aynı zamanda çalışma ortamının hava sıcaklığı, yüzey sıcaklığı sızdırmazlık koruma (basınçlı su, toz vs.) gruplarına göre de sınıflandırılarak değerlendirmesi yapılır (IP grubu ve T grubu). İnsan hayatı önemlidir. Exproof ürünler, yukarıda bahsedilen imalat grupları ile çalışan işletmelerin kullanacağı zorunlu malzemelerdir. Çalışan personelin bu konuda güvenliğini ve emniyetini sağlamak her işletmenin başlıca görevi olmalıdır. Çünkü kaybedilen hayatlar geri getirilemez.

Exproof ürünler nerelerde kullanılır?

• Exproof ürünlerin kullanılması zorunlu yerler ve tesisler; petrol ve petrol’den üretilmiş ürünlerin üretimi yapılan rafineriler ve buna bağlı depolama, dolum ve boşaltım istasyonları, rıhtımlar.

• Boya imalatı yapan tesisler. Boya hammadelerinin kullanıldığı ve depolandığı sahalar. LPG ve LNG (Doğalgaz) depolama ve dolum, boşaltım yerleri. Doğalgaz depolanan ve işlem yapılan bütün açık ve kapalı alanlarda.

• Maden ocakları (yeraltı), tahıl ürünlerinin depolandığı silolar. Dolum ve boşaltım sahalarında.

• Kereste, sunta ve mobilya fabrikaları gibi tozlu ve talaşlı imalatı olan ortamlarda.

• Şeker ve un fabrikalarında (Toz ortamları). Çimento imalatı yapılan fabrikalarda, bilhassa kapalı alanlarda (Aşırı toz birikimi).

• Kimyasal ürünler ve özellikle gübre imalatı yapılan fabrikalarda. Her türlü alkollü içecek imalatı yapılan tesislerde (İmalat ve depolama).

• Otomotiv endüstrisinde, boya yapılan bölümlerde. Mühimmat ve barut imalatı yapılan tesislerde  (İmalat yerleri ve depolama).

• Ham petrol ve gaz pompalama işletmelerinde (Kapalı alanlarda). Uçak tamir ve bakım hangarlarında. Petrol ve sıvılaştırılmış gaz nakliyesi yapan gemilerde.

• Doğalgaz ve LPG gaz kullanılan ısıtma amaçlı sahalar (kapalı) ve büyük yemekhanelerde.

• Bina ve yerleşim birimlerinin ısıtılması amacıyla doğalgaz kazan dairelerinde, aydınlatma, kumanda panoları ve alarm/ ikaz ürünleri.

• Her türlü petrol ve petrol ürünlerinin dolum yapıldığı (kara dolum) tesislerinde, aydınlatma, kumanda panoları ve bilhassa araç topraklama cihazları.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç