Et nedir?

İnsanın ve omurgalı hayvanlardan çoğunun vücudunda deriyle kemik arasında kalan yumuşak kısımdır. Kaslardan, bağlayıcı dokulardan, yağdan meydana gelir. Hayvan etleri besin bakımından önemlidir. Üç ana besin (protein, yağ, karbonhidrat) ette vardır. En önemlisi, proteinlerdir. Bunlarda doku yapıcı elemanların başında gelen «amino asit» ler vardır. Bize ısı ve enerji verirler. Et, vitamin bakımından da çok. zengindir. Dana, kuzu ve sığır etinde hemen bütün B vitaminleri bulunur. Karaciğer D vitamini kaynağıdır. Vücuda faydalı maden tuzlarının da hepsi ette vardır. Et muhtelif şekillerde pişirilir, çeşitli yemekleri yapılır.

Yağsız et ortalama olarak % 76 su, % 21,5 azotlu maddeler, % 1,5 yağ, % 1 mineral maddeler ihtiva etmektedir. Bunun yanında karbonhitratlar (% 0,05- 0,18), beyaz renkmaddeleri, enzimler ve vitaminler de ihtiva etmektedir. Ette, suyun dışında, en fazla bulunan kas proteini, suda çözünmeyen globulin kompleksi aktomiyosin olup, kas lifinin kasılmasından sorumludur. Bundan sonra albuminlerden miyojen, kastan soğuk su ile ekstra edilebilir. Ette daha az oranda kollojen ve elastin proteinleri bulunur. Et proteini insan vücudu için ihtiyaç duyulan amino asitleri ihtiva eder.Tam değerli bir protein olarak kabul edilir.

Bundan sonra etin rengini veren, en önemlisi miyoglobin pigmentleri, hücrenin kalıtım karakteristiklerini kontrol eden, genetik maddenin en önemli bileşeni nükleoproteinler gelir.Etin kırmızılığını veren kanın renk maddesi hemoglobine benzeyen miyoglobindir. Balık ve kümes hayvanlarının etinde bu madde bulunmadığından onların etleri kırmızı değildir, beyazdır. 70-80°C’ye ısıtılınca renk maddesi ayrıştığından pişmiş etler kırmızı renklerini kaybederler. Etin başlıca tuzları potasyum, fosfat, kalsiyum ve magnezyum fosfat ve sodyum klorürdür. Az miktarda demir, silisyum bulunur. Karaciğer, böbrek ve kalp dışında, kas eti, vitaminler bakımından nispeten fakirdir.

et

Bununla birlikte tiamin, riboflavin, niasin ve diğer B-kompleksi vitaminleri oldukça iyidir. Kas etinde, az miktarda enzimler bulunur. Ette, gaz olarak fazla miktarda karbondioksit, az miktarda azot vardır.Taze et, amfoterdir. Kırmızı tornusol kağıdını mavileştirir. Etin dışında, hayvanın sakatat denen yürek, ciğer, böbrek, işkembe, beyin, dil ve paçası da yenir. Yenilen etlerin halkın sağlığına dokur maması için, bütün etler kontrol altında mezbahalarda kesilir ve mühürlenir. Ondan sonra kasaplarda satışa çıkarılır. Kaçak et kesimi yasaktır. Memleketimizde et taze olarak kullanılır. Eti daha uzun bir zaman saklamak için dondurmak gerekir. Ayrıca pastırma, sucuk, salam, sosis ve kavurma yapılarak da etleri saklamak mümkün olur. Memleketimizde de son zamanlarda sosis ve salam fabrikaları artmıştır.

Dana eti: 2 haftalıktan 14 haftalığa kadar olan sığır yavrusunun etine denir. Suyu çok, yağı daha azdır.

Sığır eti: 14 haftalıktan daha yaşlı sığırların etidir. Sarı renkte olur.

Kuzu eti: Bir yaşından aşağı koyun yavrusunun etidir. Yağı beyaz, kokuşu hafiftir.

Koyun eti: Bir yaşını geçmiş kuzuların etidir. Yurdumuzdaki çeşitleri üçe ayrılır: 1) Dağlıç; 2) Karaman; 3) Kıvırcık. En makbulü de kıvırcıktır.

Domuz eti: Çok yağlı olur. Memleketimizde pek az yenir.

Keçi eti: Lezzetsizdir. Mideyi bozar. Körpe oğlak eti nispeten lezzetlidir.

Deve eti: Birçok yerlerde kesim hayvanı olarak kullanılan devenin etidir. Özellikle Türkiye'de fazla yaygın değildir.

Kümes hayvanları eti: Memelilerden ayrı bir lezzeti vardır. Tavuk eti hafif olur.

Av hayvanları eti: Avlanan birçok hayvanın eti yenir. En makbulleri çulluk, bıldırcın, kekliktir.

Sözlükte "et" ne demek?

1. Kasaplık hayvanlardan sağlanan kaslardan oluşmuş besin maddesi; insanlarda, hayvanlarda deriyle kemik arasındaki kas ve yağdan oluşan doku.
2. Ten.
3. Meyvelerde çekirdekle deri arasındaki bölüm.

Cümle içinde kullanımı

Bu zeytinde et denecek bir şey yok.

Et kelimesinin ingilizcesi

[E.T.] n. basic chemical element
conj. and
n. meat, flesh, pulp, beef

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç