Ene nedir?

Ene kelimesi Arapça bir kelimedir. Arapçada birinci tekil şahıs yani "Ben" anlamına gelmektedir.

İslam dininde ise Ene kelimesi kişinin "benliğini" ifade etmektedir. Yani benlik anlamınada gelmektedir.

Benlik kavramı sözlükte:

1. Bir kimsenin öz varlığı, kişiliği, onu kendisi yapan şey, kendilik, şahsiyet.

2. Kendi kişiliğine önem verme, kişiliğini üstün görme, kibir, gurur anlamlarına gelmektedir.

Aynı zamanda ene kelimesi "soyadı" olarakta kullanılmaktadır. Örneğin: Orhun Ene

Salikin fena halini ifade eden, ayrıca iddia, kibir ve bencillik anlamında kullanılan tasavvuf terimidir.

Üçüncü şahıs tekil zamiri olan hu kelimesiyle zikir yapan, bazan da bu zamiri hüviyet şeklinde masdar halinde kullanan suffler ene kelimesini çeşitli anlamlarda kullanmalarının yanı sıra enanet, enaniyyet, enaiyyet ve enniyyet şeklinde masdar yaparak ona farklı anlamlar yüklemişlerdir.

İlk dönem zahid ve sufileri nefsi kibir, gurur, iddiacılık, bencillik ve her türlü kötülüğün kaynağı olarak görmüşlerdir. Daha sonraki devirlerde “nefis ve nefsaniyet” anlamında ene ve enaniyet kelimeleri kullanılmaya başlanmıştır.

Tasavvufta terkedilmek istenen “ben” ile sahip olunmak istenen “ben” arasındaki farka daima işaret edilmiştir. Muhyiddin İbnü’l-Arabi’ye göre, “Attığın zaman sen atmadın, fakat Allah attı” (el-Enfal 8/17) mealindeki ayet iki benin mevcut olduğunu ortaya koymaktadır.

Yunus Emre;

Beni bende demen bende değilem,

Bir ben vardır bende benden içerü,

Süleyman kuş dilin bilir dediler,

Süleyman var Süleyman’dan içerü gibi beyitlerinde bu iki beni dile getirmiştir.

Öte yandan ene (ben) kelimesi, bir insanın “ben” diye söze başlayıp kendini övmesi ve öne çıkarması ahlaki anlamda kötü bir davranış olarak görülmüş, “ben” demenin İblis’e özgü bir davranış olduğu belirtilmiştir.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç