EMR nedir?

EMR, Erken Membran Rüptürü kelimelerinin kısaltılmasıdır. Gebelikte suyun erken gelmesi anlamına gelmektedir. Erken membran rüptürü (EMR); amniyon kesesinin doğum henüz başlamadan yırtılması ve suların gelmeye başlamasıdır. 37. gebelik haftasından önce amniyotik membran yırtılmış ise prematüre EMR (PPROM) denir. Tüm gebeliklerin yaklaşık %10'unda görülür. Halk arasında bebeğin suyu denilen amniyon sıvısı bebeğin dış travmalardan korunmasını, kolay hareket etmesini, solunum sisteminin gelişimini, sabit ısıda tutulmasını sağlar. Bu sıvının etrafındaki zarlar yani amniyotik membranlar vagina ve serviksten yukarıya geçebilecek mikroorganizmalardan bebeği korurlar.

Anne adayları aniden vaginadan boşalan bir sıvıdan bahsederler. Ancak bu sıvı boşalması her zaman çok belirgin olmayabilir ve aralıklı olarak az miktarda gelebilir. Erken membran rüptürü erken doğumun en önde gelen nedenlerindendir. Su gelmesinin üzerinden 18 saatten fazla süre geçmiş ve hala doğum gerçekleşmemişse bu duruma "uzamış erken membran rüptürü (uzamış EMR)" denir. Bu durumun önemi enfeksiyon riskinin artmış olmasıdır. Zarların yurtılmasının üzerinden geçen süre uzadıkça aşağından yukarıya doğru rahim içerisine bazı enfeksiyon ajanları geçebilir ve koryoamniyonit gelişimine neden olabilir. Bu durumu engellemek için antibiyotik proflaksisi verilir.

EMR'nin nedenleri nelerdir?

Çoğu vakada neden bilinmemektedir (idiopatik). Etyoloji net olarak aydınlatılmış olmamakla beraber bazı enfeksiyon etkenleri (idrar yolarında ya da vajinada) rol oynuyor olabilir. Annenin beslenme bozukluğu, düşük sosyoekonomik düzey, karına gelen direk travmalar, sigara, servikal yetmezlik, rahmin aşırı gerilmesi (çoğul gebelik ya da polihidramnios), plasental anormallikler, amniosentez yapılması, rahim ağzına dikiş atılması (serklaj), rahime ait anomaliler gibi faktörler de EMR'nin muhtemel sebepleri arasındadır.

Daha önceki gebeliklerde erken su gelme öyküsü olanlarda da risk artmıştır. Anne adayları genelde zarların yırtıldığını aniden sıvı boşalması şeklinde fark ederler, bazı durumlarda zar rahimin üst kısımlarından yırtıldığında az miktarda idrar kaçırır tarzda hafif akıntılar olabilir. Bu tür şikayetler ile gelen gebelerde yapılan vajinal muayenede rahim ağzından sıvı kaçağının görülmesi ile tanı konur.

EMR belirtileri nelerdir?

EMR gebeliğin herhangi bir döneminde, doğum kasılmaları başlamadan önce vajinadan akıntı gibi sıvı gelmesi şeklinde belirti verir. Gelen sıvı miktarı damla damla olabileceği gibi aniden fazla miktarda sıvı boşalabilir. Sıvı sarı renkli ve kokusuzdur, içinde beyaz vernix caseosa (fetusun vücudunu kaplayan krem kıvamında koruyucu madde) parçaları içerebilir. Sıvı şeklindeki bu akıntı gelmesi sürekli olabileceği gibi belli bir süre sonra durabilir.

Sıvı gelmesine kasılmaların eşlik etmesi doğum eyleminin başladığı ya da başlamakta olduğunun habercisidir. Özellikle uzun zamandan beri suyu gelen anne adaylarında karın ağrısı, kötü kokulu akıntı, ateş, halsizlik, nabız hızlanması ve bebek hareketlerinde azalma gibi koryoamnionit (enfeksiyon) belirtileri görülebilir. Anne adaylarının vajinadan sıvı gelmesi durumunda mutlaka doktorlarına bu durumu bildirmeleri gerekir. Gelen sıvı miktarı az da olsa, ya da sıvı akışı belli bir süre sonra dursa da bu durumun mutlaka değerlendirilmesi gerekir. Çoğu durumda basit bir vajinal enfeksiyona (sıklıkla mantar enfeksiyonları), bazen de istemsiz idrar kaçırmaya bağlı olarak oluşan bu vajinadan sıvı akışı ihmal edilmemesi gereken bir durumdur.

EMR tanısı nasıl konur?

Vajinadan aniden sıvı boşalması şikayetiyle başvuran ve vajinal spekulum muayenesinde rahim ağzından sıvının aktığı gözlenen durumlarda tanı konması kolaydır. Bazı durumlarda istemsiz idrar kaçırma da benzer akıntı şikayetlerine neden olabilir. Rahim ağzından gelen akıntı şeklindeki bu sıvı gelmesi durmuşsa vajina arka duvarında birikmiş sıvıdan örnek alınır.

Bu örneğin pH kağıdı ile yapılan ölçümü sıvının alkali olduğunu gösteriyorsa EMR tanısı konur. Yine bu amaçla pH testinden daha hassas olan testler (Amnisure) imkanlar dahilinde uygulanabilir. Nadiren ağır vajinitler de normalde asit olanvajina ortamını alkaliye çevirerek karışıklık oluşturabilirler. Ancak anne adayının şikayetleri EMR ile uyumlu ise suların geldiği ön planda düşünülür.

emr

Vajinadan sıvı gelmesi şikayeti ile başvuran bir anne adayında muhtemel bir amniyos sıvısı kaçağı mutlaka ön planda düşünülür ve yırtılmış amniyos zarından içeriye bakterilerin girerek enfeksiyon oluşturmasını engellemek için çok gerekli görülmedikçe vajinal tuşe (elle muayene) yapılmaması tercih edilir. Rahim ağzı açıklığı ve silinmesi (yani doğum eyleminin başladığını gösteren bulgular) spekulumla muayene esnasında saptanmaya çalışılır.

Vajinadan sıvı gelmesi şikayetiyle başvuran anne adayların az bir kısmında yukarıda belirtildiği gibi, altta yatan olay idrar kaçırma olabilir. Özellikle üçüncü tirmesterde büyümüş rahimin mesaneye yaptığı baskı ya da var olan bir idrar yolu enfeksiyonu anne adayının farkında olmadan idrar kaçırmasına neden olabilir. Bu durumlarda spekulum muayenesinde rahim ağzından sıvı boşalması gözlenmez ve pH incelemesi de normal bulunur.

EMR'nin tehlikesi nedir?

Amnios kesesinin bütünlüğü bozulduğu andan itibaren iki önemli olay başlar: Vajina ve rahim ağzındaki mikroorganizmalar hızla açılan bölgeden bebeğin bulunduğu rahim boşluğuna doğru içeri girerler. Amniyos sıvısı içerik olarak mikroorganizmaların üremesi için çok uygun bir ortam oluşturur. Bu yüzden mikroorganizmalar amniyos sıvısı içinde hızla çoğalmaya başlarlar.

İkinci önemli olay ise kesenin bütünlüğünün bozulmasının rahim kasılmalarını başlatıcı etkisidir. Kasılmaların hangi mekanizmayla başladığı tam olarak bilinmemesine karşın muhtemelen amniyos kesesi açıldığında bol miktarda prostaglandin adlı maddeler ortamda açığa çıkmaktadır. Prostaglandinler rahim kasılması üzerinde güçlü etkileri olan maddelerdir. Bunun yanında mikroorganizmaların çoğalarak başlattıkları enfeksiyon sürecinde de ortaya çıkan bol miktarda prostaglandin maddesi, rahim kasılmalarının ve doğum eyleminin başlamasına önemli katkılarda bulunur. Bu durumda sular erken boşaldığında özet olarak hem fetus hem de anne adayı enfeksiyon tehlikesiyle ve yine fetus erken doğum tehlikesiyle karşı karşıya kalır.

EMR (erken membran rüptürü, zarların erken yırtılması) adı da verilen bu durum sonucu ortaya çıkan enfeksiyona koryoamnionit adı verilir. Bu, hamilelik dönemindeki rahim içinde bulunan amniyos zarı ve koryon tabakasının enfeksiyonudur. Bu enfeksiyon gerekli önlemler alınmadığında bir yandan rahime ve buradan anne adayının kanına geçerek annede ciddi enfeksiyonlara, öte yandan direkt yayılmayla fetusa ve fetusun kanına geçerek fetusta ciddi enfeksiyonlara yol açabilen bir durumdur.

EMR tedavi yöntemi nasıldır?

Beklemek veya gebeliğin hemen sonlandırılması seçeneklerinden biridir. EMR' li gebeliğin izlem şekli, hastadan hastaya değişir. EMR'nin ortaya çıktığı gebelik haftası, EMR'nin ne kadar süredir varolduğu, bebeğin biyofizik durumu, annenin genel fizik muayene bulguları, özellikle enfeksiyon kriterlerinin varolup olmadığı araştırılarak yönteme karar verilir. 

Eğer gebelik miyada yakın bir haftada ise ve bebeğin akciğer olgunluğu açısından risk düşünülmüyorsa doğum için fazla beklenmemesi daha uygun olur. Suni sancı (Oksitosin) verilerek doğum hızlandırılabilir. Sezaryen gerekiyorsa da antibiyotik baskısı altında gebelik sonlandırılır. Eğer bebek 28. gebelik haftasından büyük ve 34. gebelik haftaları arasında ise; koşullar anne bebek sağlığını riske atmıyorsa, antibiyotik tedavisi ile birlikte, bebeğin gelişimi için zaman kazanılmaya çalışılır.

Bazen amniyon içerisindeki yırtık çok küçük olabilir ve gözlem-bekleme sırasında vücut kendini onararak kapanabilir. Gebelik 26. haftadan küçük ise beklemek ya da gebeliği hemen sonlandırma kararı vermek oldukça güçtür. Çünkü bebeğin olgunlaşması için oldukça uzun bir süre gerekmektedir. Dolayısıyla enfeksiyon riski belirgin olarak artmıştır. Ayrıca uzun süren oligohidramniyos, bebeğin akciğer gelişimi üzerinde olumsuz etki gösterecektir. Bu gibi durumlarda aileyle birlikte karar verilerek gebeliğin sonlandırılması öncelikli olarak düşünülebilir.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç