Emes nedir?

Multipl skleroz yada halk arasındaki bilininirliğiyle MS hastalığıdır, beyin ve omurilik (merkezi sinir sistemi) hastalığı olarak bilinir.

MS "emes" olarak okunmaktadır. Ms hastalığına multipl skleroz denmesinin sebebi hastalık beyin ve omuriliğin bir çok yerinde sertleşmiş dokular oluşturmasıdır. MS beynin görme, konuşma, yürüme gibi fonksiyonlar üzerindeki kontrol kabiliyetini bozar.  Uzun yıllar önce tespit edilen ve tıp dünyasının bu kadar gelişmesine rağmen, bu güne kadar tam tedavisi bulunmayan hastalıklardan biri de Emes hastalığıdır.

Dünyada 2 milyona yakın insan bu hastalıktan muzdariptir. Sıcak iklime sahip ülkelerde, örneğin, Hindistan, Japonya’da bu hastalığa az, nemli iklimi olan ülkelerde – İngiltere, Kanada, ABD’de – ise daha çok rastlanmaktadır. Dağınık skleroz olarakta bilinen Emes hastalığı sinir sisteminin kronik hastaklarındandır. Bazen buna “çoklu skleroz”, bazen de ünlü Fransız nevropatoloğu Şarkon’un söylediği gibi, “düğümler sklerozu” da denir.

Emes hastalığı konuşma , beynin görme ve yürüme gibi fonksiyonları üzerindeki kontrolünü yitirir. Emes hastalığına sıcak bölgelerde daha az rastlanır ve Ekvator kuşağında ise neredeyse hiç rastlanmaz. Emes hastalığı daha çok kadınlarda, beyaz ırktan olanlarda , ailesinde de bu rahatsızlığı geçirmiş olanlarda görülmektedir. Merkezi sinir sisteminin görevi sinirler boyunca vücudun farklı bölgelerine elektriksel mesaj gönderen bir telefon santrali gibidir.

Gönderilen bu mesajlar bilinçli ve bilinçsiz tüm hareketleri kontrol altına alır. MS hastalığı da iletilen bu mesajların düzgün bir şekilde iletilmesine engel olur. Emes hastalığı belirtileri hemen etkisini göstermez. Başlangıçta çok hafif belirtileri vardır. Hasta hiçbir şekilde hastalığının farkına varmaz. Bu yüzden Emes hastalığı geçiren bir kişi genelde doktora gittiğinde hastalık ilerlemiş şekilde teşhisi konur.

MS kimlerde daha sık görülür?

1. Kadınlarda.

2. 20-40 yaşları arasındaki genç erişkinlerde.

3. Beyaz ırktan olanlarda.

4. Ilıman ve soğuk iklim kuşağında yaşayanlarda (Kuzey ülkelerinde daha sık görülür ve ekvator kuşağına yaklaştıkça azalır.)

5. Ailesinde MS olanlarda.

6. Sosyo-kültürel ve ekonomik düzeyi yüksek olanlarda daha sık görülmektedir.

MS hastalığının belirtileri nelerdir?

Hastalığın belirtileri merkezi sinir sisteminin hangi bölgesinin etkilendiğine bağlı olarak değişebilir. Belirtiler kişiden kişiye değişiklik gösterdiği gibi aynı kişide zaman içinde farklı belirtiler de gösterebilmektedir. En yaygın belirtisi hissizliktir.

Bununla birlikte MS halsizlik, karıncalanma, koordinasyon zayıflığı, titreme, kas sertleşmesi, konuşma bozukluğu, yorgunluk, görme bozukluğu, denge problemleri, bağırsak yada mesane sorunları, istemsiz hızlı görme (nistagmus), yürümede bozukluk, cinsel işlev bozuklukları, hafıza kaybı, ısıya hassasiyet gibi belirtilerle de ortaya çıkabilir. MS hastaları bu belirtilerin tamamını yaşamaz ama her hastada farklı belirtilerle ortaya çıkar.

MS merkezi sinir sistemini nasıl etkiler?

Merkezi sinir sistemi sinirler boyunca vücudun çeşitli bölgelerine elektriksel mesajlar gönderen bir telefon santralına benzer. Bu mesajlar bilinçli ve bilinçsiz tüm hareketlerimizi kontrol eder. Multipl Skleroz mesajların düzgün bir şekilde iletilmesini bozar.

Sağlıklı sinir liflerinin çoğu mesajların iletilmesini kolaylaştıran miyelin denen yağlı bir madde ile çevrelenmiştir. MS’de miyelin parçalanır ve miyelinin yerini nedbeleşmiş (sertleşmiş) doku alır. Bu da mesajın geçişini saptırır ya da tümden bloke eder. Vücut fonksiyonları kontrol edilemez hale gelir, çünkü;

1. Mesajlar gerektiği gibi iletilemez.

2. Mesajlar yanlış bölgeye gider.

MS hastalığının tedavisi nasıldır?

Halen MS için kesin bir tedavi yoktur. Fakat hastaların bağımsız, rahat ve üretken olmalarını sağlamak için çok şey yapılabilir. Bunlar şunlardır:

1. Genel vücut sağlığını korumak.

2. Fizyoterapi.

3. Psikoterapi ve Danışmanlık.

4. Sürekli izleme.

5. Psiko - Sosyal Yardım

6. Pratik yardım

MS hastalığında uygulanan tedavi şekilleri hangileridir?

1. Atak tedavisi.

2. Semptomatik tedavi yöntemleri.

3. Koruyucu tedaviler.

4. Diğer tedaviler.

MS kalıtsal bir hastalık mıdır?

MS doğrudan doğruya kalıtsal değildir, bununla birlikte bazı çalışmalar ailesel eğilimin varolduğunu ortaya çıkarmışlardır. Bu durum kardeşlerşn veya diğer yakın akrabaların hastalığı geliştirmelerinin bir ölçüde daha muhtemel olduğu anlamına gelmektedir. Bununla birlikte, MS'i olan kişilerin yüzde 80'inde MS'i olan yakın bir akraba görülmemektedir.

Stres MS hastalığını kötüleştirir mi?

Stresin MS’e neden olduğuna veya kötüleştirdiğine ilişkin kanıt yoktur. Ancak MS’i olan kişiler stresle de mücadele tekniklerinden fayda görebilirler:

1. Zihinsel ve fiziksel açıdan olabildiğince aktif olun.

2. Zamanı enerjiyi koruyacak şekilde kullanın.

3. Yaşamı basitleştiren, öncelikler koyun.

4. Gevşeme/ meditasyon egzersizlerini öğrenin.

5. Çözülmesi zor sorunlar için yardım alın.

6. Eğlenceye zaman ayırın ve mizah duygunuzu koruyun.

7. Gerçekçi hedefler ve beklentiler oluşturun.

8. Değiştirilemeyecek olanı kabul edin.

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç